Շօօջ1շ
7հւտ ւտ ա Ճւ%ւէշւ1 օօբ^ օք ա Եօօհ էհսէ պ/ատ բրօտօր^օժ քօր ^օոօահօոտ օո հԵրա^ տհօԲօտ Եօքօրօ ւէ ^ստ օաօքսէկր տօաաօժ Նյ Օօօ§1օ ատ բաէ օք ա բրօյօօէ
էօ ոահօ էհօ ^օրևԲտ Եօօհտ ժ^տ^ՕVօաԵ1օ օոհոօ.
1է հստ տսոհ^օժ 1օո§ օոօս^հ քօր էհօ օօբ^ոջհէ էօ օճբհօ աւժ էհօ Եօօհ էօ օոէօր էհօ բսԵեօ ժօաաո. ճ բսԵեօ ժօաաո Եօօհ ւտ օոօ էհսէ ^ստ ոօVօր տսԵյօօէ
էօ օօբ^ո^հէ օր ^հօտօ \շ%ա1 օօբ^ոջհէ էօրա հստ օճբհօժ. \\հւօէհօր ա Եօօհ ւտ ա էհօ բսԵեօ ժօաաո ապ օօսոէր^ էօ օօսոէր^. ԲսԵեօ ժօաաո Եօօետ
աօ օսր %ԱէՇՊ/Այտ էօ էհօ բստէ, րօբրօտօոէաջ ա ^օսհհ օք հւտէօր^, օսեսրօ աւժ Խւօա1օժ§օ ԺտԲտ օեօո ԺՄեօսե էօ ժ^տ^ՕVօր.
Յ^աէտ, ոօէսեօոտ աւժ օէհօր աաջեահՁ. բրօտօոէ ա էհօ օո§աս1 Vօ1սաօ ահ սբբօա ա էհւտ եէօ - ա րօաաժօր օք էհւտ Եօօհ 5 տ 1օո§ յօսրոօ^ քրօա էհօ
բսԵետհօր էօ ա հԵրայր աւժ եոսե^ էօ ^օս.
Ստջ§օ §աճօեոօտ
Օօօ§1օ ւտ բրօսժ էօ բաէոօր աէհ հԵրաւօտ էօ ժւ^ւհշօ բսԵեօ ժօաաո րրաէօրա1տ աւժ ասհօ էհօա ^ւժօէ^ սօօօտտւԵէօ. ԲսԵեօ ժօաաո Եօօետ Եօ1օո§ էօ էհօ
բսԵեօ աւժ ^օ աօ աօրօէ^ էհօե օստէօժաոտ. Ի^օրէհօէօտտ, էհւտ ^օրե ւտ օճբօոտր^օ, տօ ւո օրժօր էօ հօօբ բրօV^ժ^ո§ էհւտ րօտօսրօօ, ^օ հա^օ էսհօո տէօբտ էօ
բրօVՕՈէ սԵստօ Ե^ օօաաօրօա1 բաեօտ, աօեւժաջ բ1սօա§ էօօհուօսէ րօտէոօեօոտ օո սսէօոտէօժ զսօր^ւո§.
\\^օ սէտօ ատՃ էհսէ ^օս։
+ 1\4ռԽ ոօո–շօարո6րշա1 ստշ օքէԽ քւԽտ Պ/շ ժօտւ^ոօժ Օօօ§1օ Տօօե Տօաօհ քօր ստօ Ե^ աժհսժսս1տ, աւժ ^օ րօզսօտէ էհսէ ^օս ստօ էհօտօ եէօտ քօր
բօրտօոսէ, ոօո–օօաաօրօա1 բսրբօտօտ.
+ Աշքրաո քրօա ԱսէօաԱէօժ զսօյատ Բօ ոօէ տօոժ աւէօւրաէօժ զսօոօտ օք աւ^ տօրէ էօ Օօօ§1օ 5 տ տ^տէօա։ 1ք ^օս աօ օօոժսօճո§ րօտօաօհ օո ասօհաօ
էրաւտ1սէաո, օբեօսէ օհաաէօր րօօօջաեօո օր օէհօր աօստ ^հօրօ սօօօտտ էօ ա 1ա§օ աոօսոէ օք էօճէ ւտ հօէբքսԼ բէօստօ օօոէսօէ ստ. \\^օ օոօօսա^օ էհօ
ստօ օք բսԵեօ ժօաաո ոտէօրաէտ քօր էհօտօ բսրբօտօտ աւժ ապ Եօ սԵ1օ էօ հօէբ.
+ Աաոէաո ԱէէոհսՈօո 7հօ Օօօ§1օ “^սէօրաահ” ^օս տօօ օո օսօհ եէօ ւտ օտտօոէաէ քօր աքօրրոա^ բօօբէօ սԵօսէ էհւտ բրօյօօէ աւժ հօ1բա§ էհօա հոժ
սժժւհօոսէ ասէօոսէտ էհրօսջհ Օօօ§1օ Բօօհ Տօաօհ. Բէօստօ ժօ ոօէ րօաօVՕ ւէ.
+ 1Հ66բ Ա Խյ<21 ^հս^օր ^օսր ստօ, րօաօրոԵօր էհսէ ^օս աօ րօտբօոտւԵէօ քօր օոտսոո§ էհսէ ^հսէ ^օս աօ ժօւո§ ւտ 1օ§ս1. Բօ ոօէ ստտսաօ էհսէ յստէ
Եօօսստօ ^օ ԵօհօVՕ ա Եօօհ ւտ ւո էհօ բսԵեօ ժօաաո քօր ստօրտ ա էհօ Սաէօժ Տէսէօտ, էհսէ էհօ ^օրհ ւտ սէտօ ա էհօ բսԵեօ ժօաաո քօր ստօրտ ա օէհօր
օօսոէոօտ. ^հօէհօր ա Եօօհ ւտ տհհ ա օօբ^ոջհէ Vա^օտ քրօա օօսոէր^ էօ օօսոէր^, սոժ ^օ շաոՂ օքքօր ջսւժսոօօ օո ^հօէհօր սո^ տբօօւհօ ստօ օք
սո^ տբօօւհօ Եօօհ ւտ սհօ^օժ. Բէօստօ ժօ ոօէ ստտսաօ էհսէ ա Եօօհ 5 տ սբբօաաւօօ ւո Օօօ^էօ Տօօհ Տօաօհ աօաւտ ւէ օսո Եօ ստօժ ա սո^ ասոոօր
սո^ահօրօ ւո էհօ աօր1ժ. Շօբ^ո^հէ ւոքոոջօաօոէ հսԵւհէ^ օսո Եօ զսւէօ տօVօրօ.
ՃԵօսէ Օօօ§1օ 6օօե Տօտրօհ
Օօօ§1օ 5 տ աւտտւօո ւտ էօ օր§սաշօ էհօ ^օրէժ^ աքօրոաէաո սոժ էօ ասհօ ւէ սո^օրտսհ^ սօօօտտւԵէօ սոժ ստօքսե Օօօ§1օ Տօօհ Տօաօհ հօէբտ րօսժօրտ
ժ^տ^ՕVօր էհօ ^օր1ժ 5 տ Եօօհտ ^հւէօ հօէբւո^ աւէհօրտ սոժ բսԵհտհօրտ րօահ ոօ^ սսժւօոօօտ. Vօս օսո տօաօհ էհրօս^հ էհօ քսհ էօճէ օք էհւտ Եօօհ օո էհօ ^օԵ
ս ցհէէթ ։ / /հօօճտ . ցօօց16 . օօա/
Տօբ՚օր^՛
հ371օ1օո1<՛
նԵՐՍԷՍ ՊԱՐԹԵհ
Ա
1ե/Օօօ§1ք
«1ԱՏՄՈՒԹԻԻՆ
ՍՐԲՈՕն ՆԵՐՍԻՍԻ
ՊԱք Թննծ
ՀԱ8Ո8 ՀԱ8ՐԱՊԵՏԻ
Ի ՎԵՆԵՏԻԿ
ի Հքպարաևի Ա*խխար&աՇց
18 5 3
^Օօօց1տ
^թանագպ, ք • Ի ~
«%-«. *ր*է±Ժ և սր*>*–Ժ • ՚ՆեքաԷա , աբ
աա. յ֊պ֊ք* ևկաք բահանաքապեա է -
Գ • *Ե.
\յպխկ*պաաապ և ա % Լ֊/աբ \եբաէա շթէր պաՏ*ա յ%
աւեբեպ* ևբկբթ, Հ^ք-ք • Տ*** - *■ 4*–
թաքէք , գաքմԱ^էր և աէոաւլ &էք ֊ՏՏեաքն ապ֊
փ֊~ք • 4 րր*"«*« 4 պաալթաաա $■*» ո^աՆէք •
Ե«– ^4ր Հհ՚-ժէհ /** –*#– • 4 էր֊
յ^ր1հ աապաքեպա % աէԼքզէբ և ^քէր *
Հք*էք ^ Հաաաաաէբ . &ք–~4|* 4 յաՕպիԱեէք •
բագաւԱ՝ աա.նէբ նշա \ ս 4 պօբաւթիւեա 4եԽա+Խա և
բապաւ* բՀշկութխՀա • - Նքք* Ե . Ւ1%է
Ս-ր– յեա ապաՆ֊ււԱ* Պ֊պՀ, քք«<*
Ն^ր-է– , աէաբԽբաԼ աՏԽայՆ մէաբղ խաբ ~բխ֊
բաւթ1ո–Հ ... 4 • Բ-^4–^ »> –ք* +- #
Հ"9"3 > է* ր–ր*~^ –րր–ւ* 0— –«^
4<4րՀ . . . Ե*. ք ^ - 1 ■^տր*» -*-» 4 /ք*»–*–՝»
4-քէ > 4«ք աոա*֊/Ն աաՀՏաձա, եքկբթ> Հա/աք ,
աՏԽա/ Խ /ճ ոակի լբ աաեն ( ^ա բ գա/Ա ք , Հ~ք լկ"**
աա. հաաարակ » - % 9 % . Լ.
I
Յւցր.^ե/ՕօՕ§1<2
ԱԶԴ
€ \յէրրսՀրս % արդարապես
ձայն հալ և երկրորդ լոսսաա֊որէլ
• արդիմնաշաաՏե և օրինակ
հայրապևաաւյ , ղարմանաչխե
դօտ ա վար ու. թե ամի և ^աղարադի֊
աոա-թեամբ երկնաւ֊որ և երկրամոր
կարդաց , և կենդանի խնամի Հայասլ
աանեայք , Հ աման դա աքս էյն օմաեդա
կեչուէև դե կեղեքի և դթագաւ^որու.^
ԹիւՅե է ղյաւլքթոսիձիմե պաաերագ֊
մայյ և ղհամրերու֊քձիւն աաո֊ա
ԱՍ և աոնանկ մարդկոա-քձևան . որ
վեհափայլ կեն օր եկեաչյ և վեհա^
կերպս իմն փոխեքաւ. ՝ի կենաք ,
աոե սան ոդակաԱ աչօրն ե ,րա
^Օօօց1տ
պեաական փաւսղց րնթադրեըւԼ
դարհասիրս մահ»*– , և ղեածոսկս
խորոց ամանակաց հոչոնեըոէ *ի չոչս •
բարեբադգ. գաանի ր թերեսս *ի հարս
մեր , կամ՝ թկ մկթ իսկ բարեբաղէէա֊
գոյեր , ղայսպիսի ոսնելովԼ պևորա
կենացն վաչեչչահիսս պատմես֊
թիսն • որ թկպկա ի»ու% աս. նորին
մեեոսթեամբ , ղի ղՌշ. ի"կ ա Ա ն ^
պիսու մ՝ դ֊եր ե-ղելցյ *ի մարդիկ՝
գուցե հնար պաաշաճեցուցանել »
այլ աո. մեգ մի ճանաչի ՛է դեպիցէկ
չափուԼ և համով֊ սոփերաց գպրոս֊
թեան հայ լե ղուիս , « էանա սանդ
ըսաո վիպասանոսթեասե աւսանձինն
կևնցապականացն տ ք \րոյ և հեղինակ
գրոցն թուի ժամանակակից կամ՝
ւ»ձ շաա կրսեր *ի նմանկն , որպես
ցիջեսցի և *ի եանօթ ութի սնսն ըդ֊
կնի % *ի թիւ. • գորե՝ սա ոսկե ակ
գարու, քեարգմանշաց , և ոչ֊
րովյթայ երիցոս *ի կ ա Յ**Ա՝Տ
հեաեա-ոդի և կրկին յերիւրողի պաալ
մհւթՆո բադում՝ յաւելուածովթ ,
*Է &եացորգաց Հայոց պաամուիք&ց
րլա դելովդ որպ^ս & աաէ֊ն ։ ք Հայց ո
Ղթ և պսա դրեաց ընկա քցի շնորհս
աո. *ի մկնջ֊ և յընթերցանելեացն •
ԷչՀք լ Թե և ձեաւխն ճարտարի հա֊
նէրաը կր *ի նկար դհրաշադիե
դրուադս գիպաց որ ՛ի սմայն պաա֊
ւ/ին • մանաա-անդ. ղողրերգական
դեպս սպանման գնեչայ յամանս ֊
ր արե՜ր հանդիսին նաւսֆսարղ աց
Հսլյոց , աշխարհախումբ բանա կացն
և եկեղեցական դասուց , դդիմակ
դիմակ կրիցն % ղպաաանեկին հէթ»չյ և
ղն որա հար սինն ֆաա-անձեմնայ , զգա֊
•֊աճանացե և դաարփաե Ուաց , և
•էխեի փահանպյապեաին՝ ճշգ րիտս
կենդանադրելուԼ տ
Յւցր.^ե/ՕօՕ§1<2
Օրինակդ հեց կամ* եօթն կային
աո. մեգ պաամու-թևտտտնս • յորոց
բնագիր ըեարևցար պիրկաթագիր
Հիմնականի զրևլոյ յ յ»(\ գարու. ,
պոր և բուն Օր • կոչևհր ի ևանօ
թութիւնս* և ՀՀ օր . ղցրանչիլի
գրու-ած՜ բ ո Ը*1 ,է էիօ (1*4՝ գարու. •
տշանյ արարեալ » բ ա ձՅ
միայն և տլևրկտտտ. երկաթագիր հա֊
աուածս նոյե պաամետ֊թե աե և
ք |. օր . կոչի հր , ակն արկան ե լոհ և
՝ի նոսա ւ Ս՝իայն ղայըսձայնոսթքս
անոա-անչյ գահուց իշիտստնացն Հ^այոց
հաւարեցար յամենսչյն օրին ա կաց ,
այլ և ՛ի վեցից օրին ա կաց պա ամ՜ոլ.֊
թեան Հ^եսրովպոտյ է/»/»յ"*– » I"/ 1
աո. ձեձհտ ունի հի , ։ և նշան ակե ցար
ի ծ անօթ ութիւնսե ւ
V
1ե/Օօօ§1ք
ՅԱԴ.ԱԳՍ «2.ԱՐՍԴ8
«ՐՐՈ8Ն ԳՐԻԳՈՐԻ
Հ&Փ1Ո® 1աԽՓ1ահ(Ո(ՐՋէԻ
ԵԻ ՊԱՏ1ՐՈԻԲԴՒՆ
ՍՐԲՈ8Ն նԵՐՍՒՍԻ ՀԱ6Ո8
ՀԱ6ՐԱՊԵՏԻ
Ա • ութ ուաասնե ր որդի
մեծին §ր Գ աաայ նսաաւ յաթոո.
Ա ՐՐՀյ^ &*ագՀոսի աուստԼլոյ՝ Լօլ^
սա լորի չէ Հայոց Գրիգոր . և նա
դարձոյց ղամհ%սչյհ Հայս ՛ի գիտու Ն
թի*֊ն ՜ՀշչՐարաութհանն փ^ււաո,
ս է * է*– ամաց փոխի ՝ի կարգս
հրեշաակաց • և դաեալ^ ղնա վախ
՜ճան և ալ յոաե լիր ինն հո վո լայքն ,
և ր»ձ ծանեան . և թաղեցին ղնա
ի Լ (* հանդերձիւն ք .րարակոյսա ա.
^Օօօց1տ
10
բարև ալ *է հեր այ նոբա * ՛ի
կևնգանութևանն իւրում՝ ձեոՖա ֊
դրև ա էյ իւր փոխանակ ղիրսևր որ-
դին իւր ղԱոիսաակկս է
Ա|ւք. ՛ի սպաո.ել թագա սոր ու.֊
թեամն \\րշակունեա$յ , բարժա֊
նևալ1 պևրկիրս Հայոյ թարսից և
Հֆուեայյ ։ ՀՀսչյևժ ժամանակի թա֊
գա սորն ՀՀունաչյ աո. արկ ղօրա֊
•քար ՚ ի Ա*իջագևաս ^ ևրինաիա֊
նոս \ էւ յաւուրսն յայնոսիկ յյայա՜
նևչյաե նշխարր սրբէէյև Գրիգորի
Հ^այոտյ ՚Լուսաւոբչի ր • և աղչլ եղես
կ այսերն (Հոսն աչք ՀԼևնոնսչյ ք և նա
աո. արկ բաղում՝ լևգկոն գօրս *ի
ձևասէք ղօրավարին Հ^իջագևաաչյ ։ որ
եկեալ րոնութեամր յափշաակև այյ
ղեշխարս սրբոյն ^
ղաՀ^ ձեոնն Հ 9 ս *յք ո յղ վասն լուսա֊
ւորեչոյն յաո֊ա9ագոյն զեոսա , և
այլ ինլ եւս մասն • և աարաւ. ղԱա
բովան գա կ ք և այլ մասն ինլ ՝ի սըր֊
բ ույ Հ ո-իփսիմեանէյ ՛ի կ ոսաան գի ֊
նուպպիս , և ՛ի մի աապանի եդին է
էլ սուրբն Հ\՝աաագկս ևկայյ և֊
պիսկոպոս Հ^տսյոգ մեծ այղ ամն
ւհ/Օօօչ^ւ"
II
եւթն է էւ. սպան գնա \\լտեդաւոս
ապդաւ հայի \բոփաց դաւաոին .
և բերին պմարմին խատա կիսի
կեղեաց դաւաու *ի խիլն աւան , և
անդ թաղեցին պնա ։ |յէ յ»^» ֊
գձրաչյ պաթոս. նորա երեց եղբայրն
1 Լյրթանկ" տ
(Հաւուրս նորա անկաւ ՛ի մեծ
պաաերապմին ասպարապեան Հ ***յոց
"•հրե Ա՝ամիկոնհից \Ա"շհ • և սուրբն
Վ^րթանհ" ղյիշաաակ նորա *ի փըր֊
կական պատարագ ւն 2 կարդե աց ք
և կատարեաց վասն յիշմաե վ Հ»*չհի
Ա*ամիկոնացւոյ , և այլ֊ պօրացն աե լ
կե՜լոց ՛ի մեծ պաաերապմին • պք*ր կա-
տարեն հսլքբ մինչեւ ցայա»ր >
է^*– յևա "քյ" ո րէկ վախ2ձսնե֊
•յալ. || ր թան էս խաղաղչսկան մա -
հո ւամբ , և եղին ալնա ի դեւղն
խորդան 9 որ եկաց րահտնայա ֊
պետ հայոց մե հաց ամս հնդետա ֊
սանս տ 0|րա նորա ցաՀորդեաց պա-
թոս. նորա մանուկն ՀՀ ուսիկն կըր֊
սեր որդին Վ^րթանիսի ։ իււ^ 0ու</.
կանն լի ե ալն որա երկու որդի ք ա֊
նուն միոյն 4 | ապ եւ միւսոյն \\թա֊
□ւցւէ^ճ հ/Օօօչ^ճ
նադ-ինկո ։ է>*. անսնալ Հյուսիկն
դո բդի էն իւր սն ուդէլայ էէհացիւր ք
»ձ արժանի լնալ աթ ոո֊ւչյ րահա
նայ ութն ասն , ապա ՛ի սուգ. անհնա-
րին կայր և անմխիթար վչսսն նո–
յա , և հաչալով֊ կայր ցաւլօթս
աե հո/նէէԷ սա աո. Ասա»ւ.ած՜ -։ Աօ^ա
*ի միում գէշի(փ նրնւնցաւ նմա
հրնշաակ անառն և ասկ • \\՝ի աըրա֊
միր Հ\ուսիկ վասն որգւոչյ ,ր ո $ • » ր
ոչ նդնն արժանի րահանայու
թնան ա ահա ենչյի ՛ի դաւակկ ա րո
"Սև "Ըք էէ – ա կ » ո ր նորոէէևսէյն դվի2էակ
քնաէէ կոսի աոսլրելոյ , և հասաա ֊
տոնսցկ դա թոռ. մեծի րլ ահանսչյա ա
պնաին Գրիգորի հայոց Լուսաւոր֊
չի • 4. ահու անի անուն նորա \քնր֊
սկս • *ի նմէմնկ բդխնսցնն շնորհդ
պաաուիրաեացե Լ\սաունոյ • և խա~
դադութիւն բադում և շիեութի էսն
նկնդնցւրչյ ՛ի անաոնկ նմա շէոր^
հնոցի • բաղում* մոլորն ալյյ և
դ կոտ նովաւ դարձցին աո. ակր 3 •
որուի և քրիստոս բադում* լնդուօր
փա/լաւորնսցի նորօր , որթ սիլեր
հաւաաոյ չքնիցին և մաաակարալտ
13
բա%էն կենաց • և բագչէւմ* աունկր
պաղարելտ և շաո.աւ.եղթ շայեկանր
և օգաակալտ հոգեւոր դրախտին*
՝ի նոցա մշակոլթենեն ժոգովեսցին
յըշաև մարան ս \\ստուե ւչյ • և բա֊
դում* անդամ* կացցեն ՛ի հալա֊
Նանս վաատև անոպան տեառն պա
աոափրանին • և կացցեն անշարժ իբ,
ք ևլ – ր&տ՝ Ե*– յ լ – նոցա անցանե֊
լո/ն թագ աս որն սցե սաութիւն յա լ
պար ասան և յանձեասկր և յար ֊
Նաթասկր և ՛ի ստաբան և յանպի ֊
աան և *ի բանսարկու, մարգկանկ «
ապա թ է կարասցե որ գոսն *ի
հաստատոէ-թեան ունել , հագիլ.
ըսա ժամսէնակին չար ութ երան տ
ՀԼայս ամենայն լուեալ հ Հյուսիկն
է հրեշաակկն* մխի թ արեր յոյժ և
գոհ անայր գաեաուն ե* որ արժանի
արար գնա այնպիսի յ այտն ու. թեր ւ
Ա«7*" ամուսնայ$շյց կուսիկ գորգի
Է լ ր է ե աոնոյր
թագա լորի յամուսնութիւն ^
թ անագինե • և անրան կնոջն ք \ամԼ
թիջն : ի նմանե ծնաւ. բարենշան
ո րգի ժի և անուանեցին գնա %եր֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
14
«4» ըսա հրևշաակին աեսլեանն ։
0ձրա այս սրիկ վախճան ևցաւ 3 Ոէ .
սիկն չարչարանհթ *ի ֆիրանայ • է
աարեալ նդին գնա *ի շիրիմս հօր
իւրոյ ւ| յտթանիսի *ի հորդան • որ
նկալ ղաթոո. կաքմողիկոսուՀմեէաւէքև
Հ>այ ո Ց էՈա ^ ա Ձ ամ " 4ԷՅ * Սհ( ա 0 ձ
գաան ՝Է յագցէէ֊ե որբոյե Գրիգորի
կարգել ^թահանայապևա • % սաու^
ցան են գֆաո.ներսեհ ոմն կաթոգին
կոս Հ^այոց մեն աչյ ամս չորս * է><–
յնա մա հո ս/ն նորա պայս ամն
ըւեաց հքոյրապեաութիւն Հայոց 4 *
(\ « |ա^ մանուկն ^երսկս սնաւ
և ոլսաւ 9 ի կ եսարիացւոց գաւա֊
ոին % ամուանաւն իւրաի • և եղել
Որդի մի նորա և անուանեաց գնա
| )ահակ ք *ի կնոջխն՝ որում* անուն
կր | )անդուխա 9 է յագգկն քքամիկէպ֊
նենից ւ է»։, յնա երից ամաց մեէւաւ
ամուսինն իւր Աանգուխա 9 ի 1| ե
սարիա • և հայր նորա յէարգան
Ա % ամիկոե աարեալ գմար մքյն նորա
*ի (նիշն աւս/ե , և անդ պա հևաց 5
*
Ե*– յնա այս որի կ քմագաւորեաց
ւհ/Օօօչ^ւ"
15
\ձվղակ փ-խանակ հար իւրոյ §ի
րա%այ. և ևկևալ^ևրոէս շինէր օէ
նևկապեա նորա *ի վէրայ ամենայն
գանձով նորա . հասն գի հօրա֊
Հևո. որդի էր թագաւօարին
կա, է \ակ աշխարհն հայոյ ՝Է մա֊
հուանէն (Հուսկանն մին շիլ. *ի « Ոք են
%ևր*,Էս , խոաորևալ էին *ի 7էաեա֊
պար հայն Ա<ւաուծո| *ի մևէամև֊
հր այ մինչիլ. ՝ի փոթոանս • և գոր֊
հ՜հին մեգս համարձակ իբրև ւ. լ| )ո֊
դոմ" • հասն այնորիկ ևթ֊ոգլ Աս^
աոա֊ահ՜ ՛ի ձևոաւնէ իլրմէ և մաա^
նևայ *ի ձևո֊ս (մշնամևայ իւրևանյ.
և նևղէին ղեոսա յա մեն այն կող֊
մանյ * Ա^քա միաքնակևայր աշխ ար֊
հին ՛ի մի վա,ր ժողովիալ^ և մար֊
գարէական հոդ.ւ.ուԼ իմայևալ 9 և֊
Թէ "ձ մ&է հևար փրկոաՀմևան
Հ>ա,ոյ աշխարհիս , ևթէ ոչ գայի
աո. ա չնորգ *ի յագգէ սրբոքն ^
գորիւ Ա«^*օ մի ոմն *ի մ&ևնախարա֊
բայն ՝ի զաասոՀն Լիրակայ , որ էր
միանձնայևալ ՛ի շիրին ս է յագչչէն
ՊխոոՅեևայ 9 որույմ* անուն էր 4|ա^,
գևւ. , յաս.աջ~ մաաույևալ ասէ իր .
օհ/Օօօչ^^
16
րեւ ՛ի աևսչուխԽնկ Հ^սաուհրոյ •
է«ք աէրսի ՝Է աահ թաէէաւ որին
դկ սրբոյն Գրիգորի մանուկ մի ,
րում՝ անուն կոչի *| է ե՛րակս , կաաա֊
րէրալ հասակալ և չի իմասաոա.
թՏրամբ և շնորհզթ \\սաուհրոյ է Աւ^ա
չուևալ պայս ուրախ Տաղեն յոք^՝ »
պի *ի ձԽէւ ն նորա աաչոց կր Ա« ֊
սաւաե փրկուիՏԷ էւն Հայոց աշխ ար ֊
հին , որ եղել իսկ է
Ե*֊ աեսևալ \\րլակայ որ ոլ
գաոաեկր ասսս*ջնորդ. *ի մեացորղաց
սուրբ աղարկն մեծի Հլահաևայա֊
պեաին Ղ^բիք՜^բի է ^ ՞ձ գօրավար *ի
.թ—ջ. և *ի աիրասկր աղցկն |քաւ^ ֊
կոնենից • և իմացեալ ե(մկ աւեչ >
աչիաար հին Հայոց այեր աղատրաւ
պաս»2(աո.անաց եղել • ապա
րուցե ալ թկՏնին քմադ.աւ որն ղօ֊
րհթն ի*–րուԼթ *ի խնդիր և չանկ •թ ա Հ.
աղցին \ քամիկոնենից , որ կին էՏնոլ^
յիչյչ և մանկակաչյյ և րեաահիր
(մագ.աւորի ն • ապա Տարխեալ գ.աա^
նկր պեոսԽ յ ամուրս աշխարհին իւ֊
րեանց Տ ս չյ"3 * ԸՒԳ նոոին և դ*\Հնու^
նիրն • և դ.արձուցաեկր պևոսա չչն*է
ւհ/Օօօչ^ւ"
17
իւ֊ր • վասն ղի պաո֊ակտեալ Հին
յըեաանու.(9՝ենՀ և *ի ղօրավարո լ.֊
(ՅենՀ յամենայն գյործոց Հայոց *ի
ժամանակին ֆիրանայ (Յագ.աւ.ո֊
րին տ խ. Հին յազցՀն ամի կոն ե֊
նից եղբայտ Հք*(էթ * ^ անուն նոցա
| \արդան և Վ֊ասակ , |ԼաՀա)ր և
Վ֊յրու֊Ժ , որդիյ» \\րաոաւ֊աղայ 6 որդ ւ^
ւ.ոյ Վ աշխի Հ^ամիկսնենւոյ • և կա֊
ցու֊ցահՀր էլն ասա ղօրավարս Հա/ոյ
մեհրաց , 1 1**ր աո.աջին իմագ.աւ.որրե
նու.ա1Հեալ Հին յիւ.րսլթսէհշիւր յա֊
ա֊ո*.րս է էւ. աո այր արյուն գն Հայոց ՛ի
ձեաւս Վասակսչյ կալ ըևայաէՀմ* պա֊
աերաղ \մաց ասպարապեաոոա֊քմե աաքի»
և ալերիս եղ բարս նորա ընդ. նմա
հաայարապե աս կացոա֊ցանՀր :
Էլ կացին ալօրաաիսարլ» \քամի֊
կոնթ ճակաաամհւ֊իտ , ո.աղմահաաատ ք
աղեղնաձիգդ ք ար ծ ո ա–անշա*էտ , նի֊
ալակափայլյբ , ասպարաիաա ղր , բա
ջասիրաթ է աոեերկիւ-ալյբ ՛ի պաաե֊
րաղմունս , աթայակք ՛ի մարտս պա֊
աերապմաց , բարեհամբաա֊թ , բա֊
րենշանթ , աղե ալնադրօշյյ • ՛ի մուրաս
պաաերաալմաց իրրեւ. հու՛ր էեաէ ե ֊
ՆԵՐՍ» ՊԱՐՊԵԻ. Թ* "2
Յւցւէւ^հ֊/Օօօչ^^
18
դեգե ընթանային աիրասկր ադգն
Աամիկսնենից , հրե*֊ կարգեցան
դփրավարք ամի կոնք %
«|» • այսսրիկ խորհուրդ. աս֊
աուահ ային 9 ի ^ ատւեալ երկրիս
Հ"*յ ո Հ • ^ խկքխ թագաւորհ \\րշակ
վամե ազգի սրրղքե Գրիգորի ,թ ա ֊
հանայապեաութեան • 9 ի մի վայր
ժոդովէալ աո, թագաւորհ նախա ֊
րարք և մեեամեեք հայոց է ազգք 8 »
աոհմեակիցք , գրօշակիյՀ , աեարք ,
ամենայն սարաւպք , կոայսակաչյթ ,
դօրագչուիքք է սահմանաց պահք ,
եպիսկոպոսունք և երիցոաՀկք , և ԱՀ.
աՌն»սյն խաոյեադաեջ. մարդիկ ՝Է մէ
հաւանութիւն միարանութեամր 4լ.
կեալ, և ասեն ցաքքայն \\րշակ •
)Լյ«|ք% նորոդևա/յ Աօաոււսծ՛
դաթոո, \\րշակունեաց քլեւ , և
դգ -ահ դօրավարութեան քա^ազգին
\յ*ամիկոնենիյ , նոյևպկս պարա 4
նորոգել դաթոո. հայրապեաութՆ
պփդթ ԳրէԳ ո րէ ա ՂՁէէ • ^ ճ/ , **"“ ք –
ւորեալ պայծ աո֊ասչյին վարք աշ^
խարհէս հայոց * էէ ասկ թագա֊
լորն • է^ււ ինքն ՛ի թնդիր եմ* ոչյգմ*
գործոյ *
ւհ/Օօօչ^^
19
յակսնկ յսնուանկ իղխգ֊
րէին աշխարհաժողովդ բազմելիքին
գմաեու-կն \երսկս ղորդի \\թսնա֊
դիխեայ որգւ֊ոյ ՀՀուական , պ >դ*.ոյ
Վյէթանիսի որգւոյ սրբո/ե <\*րիգո֊
րի • և կր նա *է ադայուիքեսնն
սնեալ և ու֊սեալ ՛ի է| ե սարիաչյւ.ոյյ
թաղարին ընդ. հաւատարիմ* վար ֊
գապեաս տ է»ւ կր ասմոա-սնացեաջ
վալն ժաո.աւնգոլիմեսն աթոռ.ոյն ,
և. ըԽդ. համեսա ամու.սևոյ իւ.ր*չյ– կա֊
•յեալ աժս երեր ք որ կր յաղչշկն
Ս ՝ ամիկոնևնէյ , անուն նորա | )ան֊
գուխա . և *ի նմսնկ չինի \Հահակ %
Ե«– ի բրել, վախշքսնեւյաւ. ամուսին
իւ.ր եկեալ յաջգական էսր յ\\ր ֊
շակ արրայ , և նա կարգկր գնա սև֊
նեկապեա և հաւ.աաարիմ* ՝է վեր այ
կարղւաչք 9 թագաւորէն ։ Է*, կր
նա մեծահասակ և վխք/ելուչ^ երե֊
Ահթ և ահագին տեսողաց , երկիսդակր*
յԱւ/աուծո^ և աղյչաաաչյ գար մա֊
*եիէյ> ե. նեղելոայ և ղրպարաելոչյ բա֊
ր կ$*շյզ֊ *է (մագաւորկն • և յինրևնկ
նկ կերակրկր ղորբս և *էքչյրէ ս • և *ի
ւ նարս իմագաւորին ղարրանակսն
մսւասնին բարձեար 1 0 *»* նկր ւ
ռփ^Ետ/Շօօ^հ
20
ի<ք( ժողովուրդն աո. հասարակ
վ^երսկ* խնդրեն , ղի կարդեսշեն
առաջնորդ Հա/»յ • և իբրեւ ածին
աաաջի թ ադա լորին , և չսկր ղրար,
բաս. ժողովրդեանն , ք ի ^ կա֊
շեալ սկսաւ. խօսել ղանձնկ իւրմկ
ղյբամբասանս մԼղաշ և ղանօր էքնու ֊
թեան ղ որ չխր դործեաէյ, եթկ ա֊
նարժան եժ այդմ* դործոյ տ |՝«^
իբրևւ լուան բապմհւթիւկ յՀև , ղա֊
ւյաղակ բարձին և ասեն • Ա յ^ք.
ւլաւորդ և անարժանդ (իյի Ժեդ 4".
վիւ և ասաքնոոդ . և նսաշի յա ֊
թոո. քծադէոսի աո֊արելոյն և մեծ
րահանսչյասքեաին Ղ > (փդ ո է , է * Ե*“
բուււն հարկանիին ղնմաեե * \՝ ս կ
նա ասեր • .9 այր մի մեղապարա և
բիւր չարեօր չի՝ միլորդ կաշու֊
շանկ^ր (Հհդ \\սաուած և (Հիդ մ՝ար֊
դիկ է աո. աժօթոյ ձերւշյ ասեմ* •
իշքսանութիւն ունքտ մահու, և կե֊
նայ , ՝ի ձևո-Ա ձեր կամ ՝ . րո»յշ սչյդմ*
շնորհի չեմ* ես արժանի • աաշկ
ձեդ տեր ըս Ա1 յ Ոէ – Ա1 */ ձերում* աե֊
սոէ֊չ և . վե րա կաշու < ,9/ ք />
բ ա դմօւ թիլերն լուան , ծանեան ղի
21
վասն ևրկիւ.ղին Աււ«ուծ ոյ էսօսի
գանձին իւղ2էէ • ապա ամենևրև ան
աո. հասարակ հանդևրձ (մադաւո ^
րաւն ամբոխն աղաղակեին • ի մևդ
և *Է է էա" ս ե ,ս դարձցին այն 1 1
մհղյէն զոր դու. դորեևցևր , և *է վև֊
րայ անձանց մհրոց և ՛ի ^ևրայ որդ֊
ւ֊ոց I Օրրոց հո դործլրհ • բ այլդ դու.
գվևրակայՈէ֊թիւն 12 հարցն Հոց
նորոդևա ՝Է մեդյէ
Ի"4 *| քևրսկս իբրևւ. այլ ինլ ոլ
կարաց աալնոցա պատասխանի , զի
*ի նոյնսն պնդեր ալ կսչյին ։ ՛ի /Տ \շեա֊
մանս չինէր զօրացն և աս էր •
օրէնր Էհ , պիղծյ» և աէր աաևացՀ ,
անասաու֊ածր , աիրասպաէէՀ • լի «».
մևնայն չար ու. թև ամբ , րսու֊ր ,
կևրաաևացր . աիրանևնդր . անհնա լ
դանդր • 1ւ ևս ոլ կարևմ՝ ձևդ ա֊
ո. աջն որդ լինևլ . այսօր *ի աարա^
պարաուց սիրէր զիս ։ և վազիւն ա
աոևլի և թշնամի լինի մ՝ ձևդ, և թաէլն
•էլխոյ ձևրու.մ* կապ Էհ զիս ։ Զ^Է^Գ
բաոնայցևմ* ղձևո-Ա իմ* յաղօթս
աո. Ասաուած էիս ւ էն ազդի՝ ո ր ո *յ
ձև որ իէ-րևանց շաղախևալ ևն սպսՀ.
ւհ/Օօօչ^ւ"
22
նուվմևաէէբ անմեղաց • և կամ* պիէորդ
լինիմ՝ աս-աինորդ ազդի որ թողին
ղակր Աաուււած՛ ւ թայ»» աաէևնսւյհ և
նաքան ա*»յէն խօսև^աս ^ևրսկս ա֊
$սս»ջի թագասորին և ի շխանաւխ և
բազմամբոխ ժողովրդովս * Հ^իա ա
•յևալ թադասորե լոսո. և».եթ կսչյր ։
*\ա»րձևալ ասկր • |)>«^լ աո*֊ր ինձ
սաԽհոդոէ֊իձևամբ ըաո իմոսմ* 13 ձ“Լ
փու. և աէեղաչք կևալ, և հանդեր֊
ձև ալ դաաասաանին ակն ա-եևլ հա^
աուգյմաԱ է
է>4. ամենայն աաևանն ասեն չքնա»
( 3*0 7 . զյան/յանս մեր , որպես
ևթող ակրն հո իսրոչյ սպանողս »»յԱ •
պէ "է, այնչափ մեղպր .թևդ, որչափ
նրտա նմա % որ ակրն կր ինթևանվ 14»
և դու. այդ մեղա». որդ շիվի"
աո֊աջնորդ % \\յնչափ պնդոսթիւն
ամբոխին յԱ«»#ս.ծո^ աևսչոսթև֊
նկն քէնկր այԱպկս է \ք*֊ յարոսվեալ
իմա գա», որն հրամայեաւյ հՀէեէՀէ^*
պդո».շուՀձ և ամի. պահել ղեա մինչև»,
՛ի կաղինն , ղի մի փախիվկ *ի նոյա֊
՛եկ * է*. ք ի նմին գիշերի հրևշաակ
աեառն ր երե սև ալ նմա ասկ - \^ի
ւհ/Օօօչ^ւ"
23
ընդդիմանար այդմ՝ աո.աքնորդոս֊
թեանդ • վասև ղի *ի աեաոնե հր**֊
մայեյաս ա/ք. է էյ*֊ նա ասկ •
§եաոն կավի կաաարեսյին տ \ակ *ի
վաղիս անդր ածեալ (մա դա սորն
յ\րշակ Հխէրրսկս աոօսքի իա֊ր և ամե է ֊
նայ ն աաե նին • և յարոսյեալ (մա֊
գասորն ինրեքն յայՏ յասմամբ և
յքաեյխ աոնոյր ղսոսրն պողովաաիկ
մարդարաակապ կամարակն , ղոր
ուներ \ % էրրսկս *ի սպաս (մադասո֊
րէն • և հրամայկր կապել ղևա , և
ղսգաամհւ֊՜2Հս*մև ղոր ուներ *ի յսնձ֊
նե թադասորի ն , ղայն ՛ի բայ հա֊
նել *ի նմանե *
է* հր ամայեայ ղիեր ոԱև եպիս֊
կոպոս կոչել , որոս»Ր անուն եր
Փ եսաոս է և ■ բերեալ հանդերձս
կդերէկոսակսնս ղդեյոսյանեյնմա •
և աայր ձեոնադրել ղևա սարկա/Լ,
ւ-ադ • և ղհերս դսն գրադեղս (մա֊
դանմեն վարսիյն ղայն *ի բայ մպթ֊
րեին 15 *ի նմանե • էրր^ւ– աեսին
ղայն բաղոսվթ յարաասոսԱ դ ա ր֊
ձսն • ղի ալ որ դոյր նման նմա *է
^եէրղ-էհ * \Տ ա հ"Ա Խ (բրեւ– աեսին ըղ.
^Օօօց1տ
24
շիորհոն Ա » սաոսհրոյ որ հրագևագ *ի
նա ի/եդաչիգ և գին • գի դիակին որ
վասե նորա էր աասգեալև ՛ի հրեշ֊
աաքկն ընդ 0 ուսիկն , թկ Ի պաա.ա
կե ենյի որդի , »ր է&՚Խէ ա –
նօթ շի*արոէ.թեաԽ *ի մեջ֊ ապդաչյ •
և նա նսագի յաթոո. քիադկափ և
շնու. 1 6 գաոեգի հարգ իւրոգ աո. աջին
հսչյրապևաագն , և գոագանկ
Ո-աջնոր/էոա-թէւՅէ կէրնագ 2քանա֊
պար Հին % էլ դիակին գի ՛ի աևաո.֊
"եկ կր կոչո*–աՏն նորա • վասն այհո ֊
րիկ ավևդեալ լին կին ժողովոպւդթե
ագւէե գոէ-թեամր. Աօաուծ՚ո/ *
յևա էսյեորիկ դումարեգին
դոա-նդո րագույմս և ևպիսկոպո֊
սունս , գի աարգևն գչ/անկաչին *\,եր֊
ոկս ք ի || ևս արիա , ա֊ր սովոր կին
գհայրապէրասն ձէրո նադրևլօ ծ էքամՀ * ։
Հ^ադաւ֊որ % աշխարհախոր 17 գա֊
ս.անոէ.թ1ր աւ/ի կագմկր և արձա֊
կկր գօրս գհ&֊ա նորա . գգօրսա֊
վարն Հահկն ՛ի Հ^ամիկոնկիգ աոհ ֊
յկ է և այլ֊ իշի/անս յիա-րաթանշիւ֊ր
նահանգկ • գիշիսաեն քՀադրաաոա.֊
նքրագ քՀ+աւիթ ք գիշխանն խ/»^ւ».
ւհ/Օօօչ^ւ"
25
Ո-ոանեայ հմայեակ 48 , գիշխանն
\^րերոննեայ ՀՀահակ # ղիշխանն
(Հ+նունեայ \^անկն 1 9 , ղքւշխանն
Վարա*քնոննեայ §իգրան , ղքւշխանն
\^յ1աաունեայ վ աչէ • և ^.աւսր.
ուակարա աշխարհին , ղիշխանն $ս».
րօնոյ ղՀՀու֊ժ եղ , գՎյր&&.կ իշխանն
վյ»այ| , ղՀԼյէկն իշխանն <\%ողթեան է
ղՀԼսյո-են իշխանն Հ^ախաղՈէ֊իՀեան
տանն , 4 ղՀ+պյր 1ք արղպեաՈւթեան
աանն , որ թաղ.աս–որա հայրն կո^
չեն • լ(քա^ւ«>^ իշխանն Ա^Հ4<ւա ֊
Ձ^այ , զՀԼասրեհ իշխանն \քոկայ ,
^ու^ա^ր 20 իշխանն \*յձնեայ ,
գՀթեհենդակ իշխանն (էշաունե-այ ,
||Լա^ւալ|. ՀԼահունի իշխանն ՝Հյ»ո^
փայ , «/ , Է ա ք 1 Հ^ իշխանն \Հնձաոյ ք
ղՎ^ս»ր աղխս ղան իշխանն ^աբեղե
նիյ ք ղՂ>նիթ իշխանն Հ աշտենի յ ,
է0*"ք 24 իշխանն (Հարնայ , լԱ^.
դոէ-կ իշխանն \ֆիանեայ , ղ\^անա~
•֊աղ իշխանն հէորոյ աշխարհին ,
ղ\\րաակ իշխանն հարրԱչյ ,
«.^ւ իշխանն \^ևկեղ աան , ղ^աղրիկ
իշխանն §այոյ ։ ք^րյ. նոսին և ե֊
պիսկոպոպր •Արծաթոութ • ՂԳըհ–
օհ/Օօօչ^^
26
գ– ո ր եպիսկոպոս | )իւնեայ ,
ա.կ% եպիսկոպոս վյայ , քթ>ա֊
թոպ~ եպիսկոպոս $ արօեոյ , ըզ֊
ՀՀովսեփ եպիսկոպոս ( Հագրաաոա.–
նեայ , էլ^աքաշեպիսկոպոս |ք ասրդ.,
պետական , զՀձքքովս եպիսկոպոս
(Հպնունեայ , վ^երսկս եպիսկոպոս
Ա*ոկաչյ # ղՀԼապոա֊հ եպիսկոպոս
1 \րերու2ւեայյ , ղԼ\բ եսոպոէՐ եպիս-
կոպոս Հֆէձեւյսյեայ , գՀԼահան ե–
պիսկոպոս \ քամիկոնենիյ , զ^Լաա^ն
եպիսկոպոս Հրաաա֊այ , ղ%րգաա ե–
պիսկոպոս քՆ ասենոյ , պ^նելեպիս–
կոպոս Հքելեաոենւ֊ոյ է էէ. «յ^լ ^
գեաասան եպիսկոպոլտ որ պա սա֊
րասաեյան ընդ իշխանսն . 4 այլ
կոսաակաչթ և պեստ աշխարհին
Հ*Հք ո Յ՝ Թքթ"»Լ թադասորին
շ՚ոկպյ և րե եայիատ նորին է
\,սաո€շին վ^երսկս յարրոաեէա–
կան կաո-սն սպիաակաձիգր 2^0*– ո ք–
•Զ ծ՜ պաաոա֊ով» և ընդ– նմա հեծ՛ ե ալս
շորս հսպարս * ի բայ ե այ
տեսանկին վեոսա դասասգ ֆ՝ *ի փա-
խուստ դաոնային , կարծ՜եըոէ եթկ
դունդր թշն ամեայ են • ապա ի բրել.
ւհ/Օօօչ^ւ"
27
իմանայէն % բադում* հիւրամեծարաւ֊
թիվ ա փլեկին նոչլա իշխսմտ դա֊
ւաո֊աչխ ։ Էլ նոյլա ղյաաղո ւմ* օթե֊
վաՆպթ ղանյլ արարէրալ, հասանէին *ի
սահմանս <\%ամիայ *ի մայրաթսպպթն
է| եսարիա • և հանդիպեին եպիսկս֊
պոսին մեծ էն \յւսեբեայ , և աային
դհրովարաակն \^րշակայ թադաւո ա֊
րէն ք հանդիպեշլ ուժանիին նմա ըդ֊
\,երսես տ | %սկ երանելի ալտեպիս ֊
կոպամ» մեծ պաաուո •Լ լ "հ"4. ՇՒ–
կալաւ. դնոսա է և անյապադ ըսա
աո֊պթելական կանոն աչքն* ժողս֊
վեաչյ բաղում* եպիսկոպոսովս
ՀՀունւաչյ աշխարհին , դի ձեսմ»ադրես֊
չքեն գմեծն ^ երսկս բաղմամբոխ
հանգիսիւ. կաթողիկոս հայոյյ մե֊
ծայ ք ի վիճակ աո-ստելո/ե թ*ա֊
դեոսի *
Ապ** ՒրրԼ*֊ մ*աանէին յեկեղե֊
•քին՝ մեծ սրանչելիր երեւեւլաւ. • ի֊
ջաներ աղամնի մի սպիաակ յերէլեիքյ
մարմնալ. որ աեսլեամբ , և նսաաւ *է
վեր այ սեղանոյն սրբութեան յլոմ»֊
դիմեմ» ամենայն ^թահանսայութեանն
և բաղմամբոխ ժսղովրդայԽ . և կայր
•0(ց«^ՕօՕ§Խ
28
անդ Խրիչյապեա մի \\եսարու եկե ա
^ւ«^ր , որու»ք* անուն կ-ր ք Հասիլ.
վերայյեալ աղաւնոյն կայր *ի վիրսշյ
նորա է էյ*. իրրեաւ հանին ղոուրբև
*| է երսկս *ի բ եմն , (մուեաւ աղաւնին
և եկեալնսաա» ս & հանդեաւ *ի Հ4լ,
րսԱ ք փոյհ \երոիսի , մին չիլ. կաաա֊
ր ելքին ղսուրբ ձեոնադրուքմիւնն »
է»ւ ի բրել այն նշան սրանչիլիայյ
չինկին ՚ի վիրայ նորա ք ապա և իկթն
հայրապես »ն իսկ էյւսեբի՝ ղրաղում*
ժամս հիարեալ կայր • և ամենայն
Ժողովուրդն աղաղակեին , (մկ այրս
ույս արժանի կ յչահանայապեաու.^
(ժեան է վասն ղի հանդեաւ հոդի
\\սաուե ոյ ՛ի վիրայ նորա , որպես
՛ի (Հորդանան ՛ի վիրայ Փրկչին » և
որպես *ի վիրնաաոժմն յաո֊ա ֊
Հեաչսն % կուա էէն է վիր..յ
բաղմութիւնթ ժողովրդով Կ , զոր
հաղի», ուրեմն կարկին մեկնել *ի
յեկեղեյւոյն ղօրրե հայոյ , 4^
ընդ սրբոյն \քերսիսի է էւ •/•»*«,
նկին *ի ժամ* 2ճսշոյ • և սուրբ վ»ա֊
հանայապեան %երսկս մաանկր *ի
պաաարադ • և աե սանկին *ի հե֊
րյհ/Օօօչ^^
29
սաստանկ , դի հրեդին սիլն յեր֊
է ն Խ էէք&Հր Գ 4Ւր“Ս
ուր պսլաաարագհ մաաույսներ
\յերսէս • լսեին և ձայն երկնաւոր
դօրաչյ , որթ երեթսրբեան օրհնու֊
թեամբ ՝ի սպասու կային նմա * է*.
յեա արձակման ճաշուն ն սակին ՛ի
2 Հաշյ» և աև սանկին դի լուսաւորեալ
ձին երեսթ մեծին \երսիսի որպկս
ղևախամարգարկին Ա ճ ովսկսի ՛ի լե֊
րէնն • և ընդ. այն աո֊աւել դարմա ֊
նային աոեսողթԿ է
էլ յեա այսր սթանչելե այս մեծ
պաաարադօթ և ըեծայիւթ յէւֆ ,ա –
նայն ՀՀուեաչյ և յերանելի եպիսկ » լ
պոսկն \յւսեբկ % ծլանկին ՛ի 2 Հա֊
նապարհ պօրթե հայոայ թահանայա֊
պեաիւն ի լրեանչյ ։ \*սկ աշխարհն
ՀՀունաչյ և \\սորւոյ և այլ սահ֊
մանթ որ չսկին դատանշծլիսե՝ որ ծ֊
ւլեւ ՛ի ւ/երայ մեծին ^երսիսի , ել֊
եւելս ա սնկին դհեա նորա , դի օրհ֊
նեոյին ՛ի նմանկ • և գային ը նդա֊
ււա^ նորա ասելովյ, (ձկ ՍԼ^/ 4 * ս Ա^*
այր կ որ հոգին սուրբ ադչսւնա֊
կերպ յայսնեաշյ 22 պսա ճշմարիո»
օհ/Օօօչ^^
30
ր ահսսնայապե ա է է>ւ բաղում* բո֊
րոստ և հաշմանդամի և ախաաժեպր
և այսահալտ բերեին աո֊աջի նորա ,
և գաանեին 9 ի նմանե ասու^ուՀմիաՀն •
և ամենայն աղդյ» երանի աային աշ֊
խարհիս Հայքէյյ վասն նորա է
| \սկ 9 ի \քերասաիա բաղււսմ" օ֊
(Յեվանս արարեալ սրրւչյն %երսի֊
սի | և հիՏեարկեաց անդ. եկեղեցիս
յոշովս է է», անդեն իշխանս ոսթ
յաո֊աԼ ասեաասորս
աո. (մ ադասորն • որ եկեալ
հանդիպեցան նմա յ\^յրարաաևան
դա սասին • իշիւանն \$$դեդ աան ,
իշխանն \յ%ոխաց , իշխանն \^րշսէրոս֊
նեաչյ , իշխանն քՀադրաաոսնեաց է
իշխանն \Հնձաոյ , իշխանն \\րծ՝րոս֊
նեաց , իշխանն \յ՝ամիկսն եի$ • իշ*
խանն ք\>շաոս/*եաէյ տ \\յ սո յէէհ&
ելան եք* ալտայն Ը^Գ տ 4 Լա ք.
սրբոյն %երսիսի աշխարհ ադու֊մար
ամբոխիս , մին չես ց\Հ/սեսծ՝ չեաոնն ւ
|յ*– հանդիպեաշ միմեանց (մ ադա֊
սորն և կաթողիկաՏՆ , և եղես ոս֊
ր ախոս թի սն յոյմ աշխարհին Հ^այոց տ
Ե լ բերեալնսաոսցին ղնա յաքմոո.
ւհ/Օօօչ^ւ"
31
սրբոյ աս֊աըելրջ/ն քեագէոսի և նախլ
%ոյն իա֊րոյ Գրիգորի . և նսրոդէր
աթոաւ և վէ2Հակ հսայոչյ մե ե այ և
ատտանագեան աո հաֆն տ
և ոա-սույանէր ըսա
աւ.եաարանին թանի • օրէես 24 քսօ,
րեայ յոսյսնէր ղաե-ձն իա֊ր աշխար֊
հիս հսայոյ սուրբն \,ԼրսԷս տ
(Հայց աս սա ցի չյ ալսլաա՜2(աաա.ս ձևս֊֊
նադրոա.թիան աոնըչյ հա/**յ *ի կէ.
սարայիոյ • ւէսսն զի յորժամ* $Աա^
շՀակեայաա– աշխարհս Հա^ոյ|
դկոսի աոաաըելոյ , և ե կեր ալն ախ աո.
\\բդ ա ր ա ԲՀ ս ս յԱ՚֊րՀ*^ և ս՝՝–» ա –
ա-որևալ ալեոսա . և գի էր հարան ա ֊
պա ալ ւԷ ա Է, \\եսարիա ընդ Հ«յ^յ
իշխան ոա֊ թե աաամբ , և մա էր ալ֊ արանդ ա֊
ո-աաաըելոյն ք&%ադէոսի լոա֊սաա-որե այ
՝ ալեոսա և ձեոնադրեայ ղմի ոԱե յա,
շակերտայ ի*֊ր ոյ ^ահաաաեայ և ե^
պիսկոպոս , որոա֊աՐ անուն էր
ֆ*Էովփիըաս • զոր եթաաալ ասսաքնորդ
նոչլա և ինքն ալն այ ՛ի հարայս է Այ^
աալադաւ. արանուփն ձե ոնադրոա–^
թիւն հարայը *ի կ եսարիա , աէինշես ՛ի
մ սալ Ո աիա >ք Հաայկե դոֆաի ։
ւհ/Օօօչ^ւ"
32
Ե • է 1 – քքք^*՛ ձեՀեագրեշաւ.
մեհն \քեր սկս ՛է 1\եսարէա , և է
կեալ ՛է Հայս նորոգհր ղքէահս էշ֊
խանայն Հայոյ , ղոր հր կարզձալ
՛է ՚խոսրովայ և յայլթագասորա^ե *
Հքնոյեն և նա կարաէհր *է Հ^ամ* 2Հա ա
շքէ/ե *է սեղան արթայէն \\րՀ ա կայ ,
բարձս չորէրարէպ$ , որ են այսո֊
#էկ25.
Հայկավևէրլ .
^ար(3 եէ.եանթ •
Ա յրարաաե աէ տ •
քՀադրաաոոէ֊նԷյթ •
§րդ.աս*ոԼ նէթ 26 *
\ձյաւպեաոէ.նէթ •
Ս՝ սյքսաղունէչ» •
խ որխո ո. ոա.նէթ •
Ա /» ծրոսնէթ . *
Ա՚ամԷկոնեաէտ •
ղէէ-նեշէթ .
^3 յ/աաու-նէթ •
\Հհդ.եղեանթ 27 •
«I յ՚“տԽ *
\յ* ո Փթ •
Վ Հսրաժնօսհէթ 28 •
ւհ/Օօօչ^ւ"
33
\^արէէպեաոՀհէ^լ 29 •
|Լա հէո-քէէձ^տ •
4)ա^աւ«ււ^ 30 •
է|աշՀՓ 34 .
|| Էա»թնԽաՏտ 32 •
1 | ադմհակֆ 33 •
|ք անաւ-ագքրանբ 3 4 •
•
<\*ամր1րակջ 35.
քՀզնոաՅևքտ .
|| ասան և ակր •
ՀՀփսոկջ 36 •
էքկ&րպեանթ 37 •
՝ՀԼէսա.պԼաՈ€&1տ 38 .
ԱԱւ»4ւ<^ .
|| եբաաոեսէնջ •
\\շաէշասւեամէտ .
\ֆրոա–ա%ձաեայ թ 39 •
Ասւքա^ք»7ր^ 40 •
Վ^ահանոէ-նխ* •
\ձ^յնձանթ 44 •
փ|քք1րա^ 42 •
է | աղյյլոայևէթ 42 •
կ ամնարակահր .
ՆԵՐՕ • • &•
հ/Օօօչ^տ
34
\յ՝ոկայ(տ .
\\ղՀու%1տ 44 •
%ք Հնթու֊նքտ 45 •
\Հք*րպաաո€–նքտ Հ6 •
^ոպքՅն/րայ ր •
^ադրիկակթ •
^էրաղկևրաթ •
|քւ«^աք|1րւ<ւ^ 47 •
Ա*ք»«քք .ոէՅևէջ 48 •
(խ«շւ/ււէ.է|^ 48 *
^արևղ&րահթ •
Ս պարրաՀեքտ 50 .
ՎՀսհոՀնքտ •
Վյէըեք^նքէթ .
Ա ոէ֊րևաէց» 5 ^ •
^«/ա կսեաեր 52 •
Սքր«ր&Ֆձ|» 5.3 •
խարբանդ. էր ս*1կթ 54 •
\\րագյաե–եակքլ •
1| ՈէէովսէհսէՆֆ 55 •
ԱսյաՀօւ^ •
Րն&ս*քեույ ր •
Հ^ալտԱանթ •
1ե/Օօօ§1ք
36
1 Լյրեանթ .
Վանանգեանթ 56 «
Փաո.ա2քույեքւթ 57.
Տ աշրայիթ 5 8 .
ք\ւրեեայր 59 •
Ս ՒանգակուձւԷթ •
Տ ՀէՔ •
Ս՝ էրլֆա1րսէ1վ» 60 .
( \փաշակարքա նր 61 .
ք ճաաենթ •
\յ %աղկու.նէթ •
Ա^աւֆկոնթ երկրորդ. ♦
Փ երկժոէձևխթ 6 2 •
Տկյքեաեթ 63 «
լյաէևր •
Աձաոյ&՚ա^ 64 •
Աքւ^ւ՞^ •
՚խաղսւեանր •
Ս ա Հաո֊ոաՀհԷր •
\^շխադորեա%ր 65 փ
ՀհոՀեԷթ փ
Հ աէ1ագդ–ոս1*քտ 66 •
•
ւԼ^է/ ոաձտէր փ
Աււււ^սօէ^^ 67 •
^ահոո.ապեէպր •
1 ե/Օօօ§ 1 ք
36
\չ*այթ(ւէւա%1տ 68 •
ՀՀանաՀւքԷրապեպք 69 •
Վարաղաաակեաէչթ 70*
Ը%6 այենէթ 71*
ՓզրոաձԷթ .
\\րշ"*–եէտ 7 2 .
՝ՀԼաո.ես/Խջ 7 3*
\յ*արգ.ապե անթ •
Լէ կանղ.Լրս/եթ •
\սորձԼնքտ 7 4*
փէ քւսեակա% էթ •
Հստմոա֊ծէրս/կթ 75 •
\Հոյ$թԼակթ 76 •
11քքք<ձք^ք .
Զ*,րեա.հանթ 7 7 .
ֆոա-րրևրսձւեակՀ •
ք ՀժոՀեԷթ 78.
Տփխուձիթ •
Ս՝ է հրոՀեիջ .
1| սչյու.շթս/նր 79*
Ս պա%գուՅւիթ •
1^ւաաձաււ»4ա^» 80 •
|էւ«աւք4ւ^ •
աեարթ 81 •
ք)«ա^ււ4ւ^ 82 •
^Օօօց1տ
37
ք ճագրասպա^փֆ 83*
ապունքտ 84 •
յձՀեպհագրօ՝ լթ .
% րՏ ,ա.%/տ .
նԼ—՞գյթ •
%»Խ<մակու%1տ •
%^ագու.&րա%0 85 •
\\սպարախաղթ 86 •
\\|տհ» ահամեանթ •
Հխսնակոձտ 87 .
(Ն»քա»«0^ա1^ •
2ք #«*։>
լՀրա(ւ%«^ա^ •
\)էՔէէ*/րասամԼանր .
Հևւճրաաակ^ 88 .
^*որոգոէ.այտ 89 •
Վարգ&՚շեակթ 90 •
ք )^րաւՈսնդ ն թ 91 •
իւ«<ձ&<0^ •
իւ«<^^ա^ 92 •
Գք«^"#քր •
յթախաչոաձէքտ 93 •
(||ք^ւ/ան^ •
՚Արոա-ԺԼանթ 9 4 •
^"է^Րծ 95 •
§աթԼ*.Լա% էբ •
,Օօօց1տ
38
քՀ+սաաավշքէէէւթ •
Հէորարեակթ •
շ^ակաաամհա-պ^թ 96 *
ՀՀահապոաՀեԷթ •
(ՀարմեայՀ 98 *
\\ամխե–այր 99 •
^աէ֊աօ֊ապեստ 100 *
Ե*. պ/լ«ւտ չէէ ն ՛Է Գ ա Հ Ա *
ՀՀոա֊րԷպե ա եր 101 •
ա^ո է^ևէր 102 .
|^ւււա^<«^ 10 3*
յձքպեկուն/տ .
՜իւնունֆր 104 •
քՀաղհունքտ 105 •
\ձյդհեսոաՀհԷզ ա 106 •
ՀՀիա-րանեա՚եթ 1 0 7 •
1 ) գևոէՀեԷթ 108 •
§ո*շունքտ 109 •
1| ո-ույեէթ •
Ս ճ աղէունէջ 110*
Ա ճ ախապոսնէջ ։
Ա./" են դահոյր և այլ եսս յո .
Ը**Էւ ղ"ր ծ՛անր հաւքարեայայ արկաս֊
նել ընդ դը Ոէ և 1 ^ * է"/ 1 նորոդ-ևաայ
39
Ա/րշաք թաաէասորե և կարդեաց *ի
մամ ճաշոցն խք»»/ ի սեդան իսր
բարձս չորե^րիէ֊րս՝ հրամանաւ.
մեծին %երսիսի է * | ակ *ի թիկանց
կոէւսե նստեին եկեղեցականը, դասս
ինն,
^ յաո-աԼ .թան դձեսՕնա֊
դրոէվձիմն մեծին %երսիսի վանա֊
կաեթ և եպիսկոպատ և < քիայնա֊
կեայյ* ի թաղարս և ՝ի ք-նդքԱ՚Տ
միջի բնակեին աո. ընտանիս . դոր
անվայելո ա֊լ և անպատշաճ համա֊
րեալ մեծին \երսիսի , անդեն
մաանկ *ի Վյիրս , ՝ի վիճակ աո.սզ>ե֊
ըւսհսոյն *ւ ,սմնէի • և անաի գպյր
անց աներ ՝ի 0ո^<ւ և *ի սահմանս
՛Վարսից 5 էլ աայր հրաման շինել
եպիսկոպոսանիստս և ե դբայբա֊
նոչյս մեծամեծս և փղրոմնս ■ 4 4 2 ք
և հրամայեր ի դեր ծ տեղիս և յանցս
ճան ապար հաց և *ի դլուիսս քերանց
պանդոկս շինել , և հի*.րանոչյս *ի
տապատս և յա դարակս ։ Է«– ^ք֊
դեաց ՛ի վանորեայս պշիրիմս իմա֊
դաւ.որացն և դիշխանացն և պղօրա֊
հարացն , դի ընտանեբար հոդայցեն
ւհ/Օօօչ^ւ"
40
քծ«ա» . և բաժանԱայ յևղբա.յր~–
“հույսն գեօզո և գասաակերաս 9 Է
միփթարութիլ.% %ոցա . և ոչ րտ
աեսանկր յաշքաարհին Հայոց «/»*-.
(•աչքֆկ յաւուրսն «յ ,երսիսի *
Ե«– ա յլ աևոա֊զցայ կարգս և ահ
ւՕոահա2(ոյս յ^^կիք*** Հ ,լ Ա Ո 3
*է բ ազույՐ ժամսւնակաչյ ունկին ,
զոր և բարձ սուրբն %երսկս . զի
ղյսարսաս % որ պիսակս անուանի
ե զոա֊րուկս հաչած՜կին յանբևակ
աևպիս , պէ մի յա^ս փոխեսաչի
ախան . և նպրա հեստանային յր%
աանուիձենկ և յե զյաայրութ-ենկ և
՚ ի հ ա րՅ ևյամոաանուց • և չիներ աագ֊
նապ սասաիկ հասն այսր պաա2&ս֊
ո-է է և բադույքխ չին Հին գազանա ֊
կույտ , գեաավկժտ , ձիւնախեղգտ ,
և անգի է»/։ կորնչեին ։ Աւ^ա մեծն
\ևրսկս ահ հր զևոսա յիւրստամև
չի՚֊ր աուես , 4 /»ձ աայր հալած՛ել
զևոսա որպես զաո-ա^ինն ։ էւ յեա
այսորիկ աուեալ զևոսա աղգեյցու
ք&ևամբ սուրբ Հոդւդյն և աարաւ 9 ի
գալաո֊ն \^ևձե լալեաց 9 Է պա ակեր
"/V՞/ Ա«*»»ւ–ածած^1է 113, քո^ւ էր
ւհ/Օօօչ^ւ"
41
բհրևալ աա.պթ1ր/է քքն
փ և էէ Աա ւ ՚ԺէԿհ1* * նոյ \“ և ,Լ
պսո ջ յաԽոէ% %որա « Է*, գաանկքհ
թ ժշկ«սթԷսն ախաէն այնՀԷկ , և այ .
քց ևւ-ս ցասո § , և հաոաաա հր
պոսխոձ ՛Է ահպյւոքն յայնաֆկ , որ
կատարեն ամ՝ յամկ Հնչես ցար>.
օր է փա. ւո \Հրաոսծո/ • և րոսժէն
յախաէն րորոաոսթենէ է
Ե*– \>երսկս շքէՒէ՛ Շք՚Գ է"–
սաո-ո՝ ամո ՀՈանևսհԷնգ 11\ , ոսր
հր վիՀակեալ. և հաաոաակր և. ար լ
ծարէրէր պէքարդս "ԲԲհ/ *
է յթՀքէ ուրախով էս՚ե մեծ Հայոց .
էէ բաղոսմֆ յայչապ^րա^ գաոնայ֊
էն ք է Հ,պյփ և չոա-սա^որհէն աւ*ա֊
գս*նա*ն ւ
Ե«– */ ա ֊
մենա 1 Է 3 դ-ա^աո-Էն յՈյր ա Բ ա –
աե՚ան , հանգէպէրշաւ. 9 է նմէն գ.ա֊
ա֊աա֊է թադաա֊որահայրե Մ ա ՐԳ֊
պեա • և աեսեալ զ^ասաակհրասե
մեծ զոր հր աուեալ \,երսհ** է
վանս էպ ւ , չարակնեաչ^Հ^արք֊պհաՀ
ա»հ . Թ ե Հ> աս Խ &* ս Գ ասո ր ն ՝
յարթոաՀեէս աւ *–է*ք ղաե՚պէւ» * Զքէ*
ւհ/Օօօչ^ւ"
42
չոսեալ^երսիւփ ասկ . վ«ա)ր սպաս*֊
նո»չոյ հհո ոշ^ հասցես աո. թագ.ա֊
ա-որն է իււք % ի գնալն իւրոա-մ՝ պա֊
աահնաց նմա իշիւան մի յք\\րե րոա֊֊
նեաց աոհմփ» , և պաա՜ճաո֊աւ. որ֊
սդյ սպան ջՀ**Հ/Ր I յ*արդպնտն • և
կաաարեցա*. բան ասնն \\սաս».եոյ
սրրոյԽ \յն րսիսէ • և ամեն երեսն
դարմանային ընգ արագ. կաաարոԼՏե
բանից նորա տ
*\*արձնալ դի և պ/լ հեթանոսա֊
կան օրինհթ վարկին Հ,աչթ • գի ՝ի
վիրայ մեսձղոց անյոա֊սոէ-թե ամբ
ցակին դերեսս և արն ամի ապակա֊
նեին • և այնպես յոա-դարկեին ըդ֊
մեո֊նալս տ է»է վասն դի ընդ ընտանիս
և մերձավորս արնան ամոա֊սնանայ֊
ին յադագս սեպհական ադա տա֊֊
թնան և հայրենն աց , իսկ մենն
*| քերսկս երարձ գայն ՛ի հպյոց • և
հրամայե աց վինշեա. հինգ. 115 ազգն
«ձ •ոմոսսնանալյ է>«֊ չիներ ամենայն
Հ>*գյւթ էթր^**՜ հօֆ ոէնձն յաա֊Ոէ֊րս ե֊
րան եչչ֊ոյն %երսիսի • գի ինթն չի֊
ներ օրինակ բար նաց ամենայն աշ֊
խէսրհի է մշակ աո֊անց ամ&թոյ ։
ւհ/Օօօչ^ւ"
43
. է» • այսր ամենայնի դուստր
մի կր \Հնդոկեսչյ \)իւնեաւյ իշխա֊
նին , որում՝ անուն կոչիւր Փ աքէ – ա< ^**.
ձեմ՝ , և աո սա է. յամհւանուիմիէն
<\նեքՈ/ \\րշակունւ ոյ եդյբօրորդ ա
•–Ղյ \^րշչ ո հ ա յ ա Օֆ ա յհ և ս փ"Հր
Համրաւ. դե գոյ նորա ընդ աշխարհն •
պի ոչ՜ գ-ղքր նման նաքա ՛ի կանաչս ,
և Համեստ և այրասկր * Աք»ք.
եսւես Տիրիթ եզբօրորդին ԱՀ»ձ ա ֊
կայ պՀարսն իւր պֆաո֊սնձեմ ՝ , 4 ա –
րաւ ՛է սհր նորա • և խնդրհր
րիւ կոր ուսանել ղպաասնեաէլն ըղ֊
<\+նել . պի աո֊չյհ ղ^աոօսնձեմ* ի*֊ր
՛ի կնութիւն X ՀՀարեէքոչյ յք^ Տք֊
րիիմ և սլյլ չարախորՀ մարդիկ , ո (1ր
ստուքմիւն 116 էքաաու-ցանհին պաո^
նկն աո. թադաւ֊որն 9 եթհ ՀՀ*Աաա֊
նետսկն գնել խորհի սպան անել
դյըեէլ X էւ իմադաւորե Հա սատա էյ
սաաբանիաչն • և ն իա– իմ հր բարկա֊֊
թիլն ՛ի սրտին սպան անել գպատա֊
նեակն գնել • բայյ ո լ ի շխէր
նել Համարձակ ի սրբղյն \յխրսիսհ 1
1 ակ յաւուր յիշաաակի 1| արա֊
պետին (ՀուԷֆաննու. , գոր հր
ն(յ« 8 <յլ 7 Շ00^Լ >
44
Գ^ ա ւ Գէփգ*ր .
ղովՀին դ դաւաոն %աոնոյ *ի Հա.
հապիվան ք և բանակն արթունի •
(ծք. նոսին ահ Հին և գմևհրճ *յ,^
»4« յապագս կաաարման աօնին է
Հմայեմ* աւուր գայր պաաաեևակե
4՝^^/. ըեաաէ էեհթ% իտ-րովյթ % Ա^ւք.
իբրև*. լուաւ (ձագ,աւորն աո-ա ~
Հէեաչյ ընդ֊ աս֊աջնորա գունդս վալ
սևաչս սուսևրաւորս վահանակիրը
հևաևւակար • և Հա սևա չք ըեկևչյին
գսչաաանևակն դնել յևրիվարկն ,
և կապևչյթ, ղձևսս յեաս , 4. »ա
^ աևղի սպանման տ )^ւ^ւ 1ր.
աես ֆաուանձ և մ* կին Ղ արա , 2^ձ
և բարձ և ըԱքմարաւ աո. սուրբն *\յևր՜
սկս* ուր ղպաշամէան կաաարկր , և
գևո. ասաւաոին աղօքՅէթն չևւ Հր
կաաոարևալ, և ֆաո-անձևմ* մաևալ
•էոյ^ արկանկր գկորուսա ասն իւ֊
բոյ » բար ձև ալ և բուսն հար .
կան Հր զոաից սրբսքն %ևրսիսի , և
արաասսւօը թան այր և ասՀր •
Վբճ * կ ո ր^աւ անձն իմ՝ • ոդորմևա
45
պամուսխմն իմ ՝ , ա*.աԽց իրիթ յան ֊
ւյանար կորուսանել կամքն • կեն֊
դանի կ ակր , «չ Թ»հիր
. ^ձ էլ 3" ւ 33 1րս խ ա ՝֊ ա –
րեալաչայ իմեյ դքբբ ո *–Թ^ ատ % "–
մոա-սինն իմ՝ ղպաա աներ ակն
հասիր սուրբ հայրապեա ,
հա*Լ հասիր , գի դմաաաղիկ ուսն
հաաանեն ՛ի յորթոյ • փք**լ հասիր ,
պի խողխողեն ղարդարն ՝ի աարա֊
պարաուր • հադ հասիր սուրբ հայ֊
րապեա անօգնականին գնելոյ . Հալ
հասիր սուրբդ. \Լսաուեոյ , ղի դասն
անմեդ ի մկԼ դայչԸՅ աարակու ֊
սեալ անակնած՜ 117.4, «չ դոյ հո֊
հիլ. ղի օղնեսյե պաաանե կին • և
դազակթն օլ ողոր մին նմա տ
\ակ սուրբն \,երսկս յարաասուս
եղեալ խափանկր ղսրսշաօն աո֊ա ՝֊
ւօաուն , արադ ըեքման այր աո. (մ՚ԱՀ֊
դա լորն ՝ի խորամն արթունի * և
Փ աս.անձեմ՝ բուսն հարկանկր ըզ֊
հսնդերձկն (ւ ղդաւաղանկ նորա ,
և փուքմաչյոտսյսներ ղնա տ \***կ
սուրբն \,երսկս հրամայեր նմա
մնալ ՝ի աեղւոքն • ղի մի աեսեալ
ւհ/Օօօչ^ւ"
46
ղղ.եղեցկու.թիւն նորա թադաւորն %
խափան (ե*յի րարեխօսաթեանն
վասն *\Հեէրլոյ ։ \ակ ցորժամ* աեսին
բանակն վ\ է երսէս % ցիսրստանչիպ »
խորանաց երթ այվան 1 28 ընդ. ա«.ա|
նորա • և նորա ընթաց է ալ ընդ֊
նոայա՝ փա֊թաԼ հասանէր աո. թա֊
դաա.որն է է»*. թադաւ.որն գիաա֊
այեալ եթ է *ի բարեխօսու֊թի
գպյ 4*»"ն ^ևելոյ ղի ա/թ ժեոցֆ ,
անդ էն Հալ դդլխովէ արկեալ Հլնոյ
պաաճաո-անգթ աէարձուցանէր ղի֊
րէաան , ղի մի լսա֊իյէ ղբարեխօ֊
սութիւնն՝ ավան շիա– սպանվեն ղ^նելւ
| ակ %ա բուտան հարեալ ալձեասաց
թադաա.որին ցաո-ա^ ձդէր ՛ի դա֊
հըյէցն , և նա թո աղան այր իրրեւ֊
ղմեո֊եալև ղաչսն խփնոյր 1 1 9 է էյւ
անդին ցար ու. այեալ սրբոյն € Լյերսի֊
սի ըեթաևասյր իրրես դսուրհանդակ ,
դի ինվքն հասյէ գնելայ , և երիվար
ձախէր > Նրրեւ֊ ելան էր ընդ բ ա ֊
նակն՝ դայր հասանէր դահճա֊
պեսան , մա անէ ր ՛ի բանակն ասելով ,
Բէ Կ աաարեցաթ ղհրամանս թա֊
դաւ֊որխն , ես և որ լխդ իսն էին , և
ւհ/Օօօչ^ւ"
47
սպսաԽաթ դսյաաասնեակն զձւեյ֊՚ի սա-
րակ լերինն , մօա ՛ի յ"թմ՝ արարեի
Ա՚յԷ ևրե՞Յ* *ր* ո տ *
քդտրեւ. չոա.ա*. մհհրե ^երսկս ,
ոա-մգֆն արամհա-քձեամր ըեթա^աւ.
՝է խորանս թագաա֊որին՝ և ասկ • ԱԼ
նիրա*. թագաա֊սր , դու. իրրեւ. պօձի
և պյլարրէ խչյեր դականքս հո և
ծ ած կհայեր ընդ ան գա մով֊ ՀՈ ըզ֊
գլուխդ.՝ որպես նւտա , դի մի սպան լ
Յ էն յորսոդաայ , դոր ոչ֊ օգաէային .
սոյնպկս և դիր և դ֊ու. և ոչ֊ յոա֊ար
ինձ և ոչ֊ խնայեցեր յորդէ եդյրոր
հո և *ի ծաո֊աաչյակէչյե և *ի հարա֊
դաան հո է Ա|»ք. նա որ կամա «. եդեւ.
^ՂՈյր "Լ խնայեսյկ Հհդ֊
յաա֊ոո֊ր նեդոա֊թեաաան հո * է », դու.
վասն աթոո֊ոյ մաոյաոնէէ ոսթեաաան
սպաներ այիիՀեել • արդ. “ՏՀեդՀ եայի
(ձագ.աա–որա–(մէ*Հն ձեր իրրեւ. դձ ա ՝~
րաոյելին ք տյրոձ.եսյդին սահ մանթ ձեր
՛ի ձեոյս օաար թշնամես» էյ • մաանես ֊
էԽ է դերոէ-թիւն ք *ի սովև *ի սոսր ,
և աքի պակասեսչյք; լու.ծ՝ եասսսյո*.–
թեան *ի պարանոայկ ձերմկ • և ըդ֊
վսաաակս ձեր և դաշխարհս ձեր օ.
48
աարշ կերիյեն . և 9 ի խարխափեըյյ
աերեսոյ փպ (էիք/տ դ"*ՀԷ • անար,
դես^հր իրրեւ. ալքոսր հեղեալ» և *ի
լարևլ ապեպա% ակարասքիր . թ%եչ
ա 13 էհԳ Ս Հրշակոա^եԽայ պյեաքան բա,
ժակե | արբքէր և արրես ջիր • կոր,
ծ՜ա%1րսջիր և ր Տ/Լ ՚Փ կանդ%եաք/տէ
է«– աո. ժւսմանակ է/ի ներեսյհ ձէր/Լ
Ա»«ո»ւա^ վասն աշխարհի* օդաի *
ապա յևա ա/նորիկ բարձակ ՝ի ձկ%Լ
գթադաւ.որոս.թիւԼ նդ ընդ նմի% և
ղՀահանայոաՀՅիաՀեդ • և անա&ր ,
ա»ա.լթ 120 շրջև-ջէթ յաշիաարհի որ,
պկս հօա որոշ ոչ իյհ հաքիւ. տ էք«–
ղ-ու. որ սպաներ պեզբայր հո ըզ,
<| Հևե-Լյ եւ. զդ֊ործ 1| այենի դորնե,
չքեր ։ պթսեհես 1| այենի ժաո.աեդեա •
անկցիս կէրնդաեւ.ոյե *ի թադաւ.ո,
րոա֊թերնկդ. ՀՈւյՈկ , և չար շարես,
չքի» է"*– աոաւ֊ել Հան պհայրն հո
Զ իրան • և սպաԽյիս դու. ՛ի ձեո.այլ
Հոց իրրեւ. դ^աւա-դ և իրրեւ. քՀե,
րաԷէԷ սրովԼև դաո.% մահուամբ ել,
•քես յաշխարհկս %
Հայս ամՕնէսյն և որ սուլին նման
հր խօսեչյաւ. սուրբն ^երոկս , և
*^Օօօց1տ
49
թսպյաւյւրե իբրձւ զթմբրեալ ա֊
մօթաչի ըեդ. գետինն հայկր • և յքա^
րուչյեալ մեծն ^երսկս ա^լ ոլ է
մուսա ՛ի բանակն արթունի • այլ ըն ~
թանայր շքէէր ը% Գ գա^ա^ս
պուրականի , և հասաաակր զիարգս
եկեալիչյւոյ • 4 անաի հե ո.անայր *ի
*ի Ա յ*Բ ս • 4 նորոգկր եկեղի
յԷ ա յ ո ա՝1 ս *
յ»«4 ա *եա լ – ս ինն պատան ս րչյն ^4
չայ *Է բանակին արբունի ձայն ար լ
ձակկր և յա զի ողորմ" չայր ոզբովյյ
"/այր ի*–ր » 4. ա«. հասարակ զա մեն և
սեան ոզյաակիլյ աոնէր * է»*–
րիիՅն պատգամ" աաւսհքեր աո. նա ,
Ս՝^ “ՍԱՀՈՑԸ նէ^Ղ.՝ ՚Ժ է նձ պաԼ
հև ույի անձն վչո : \զբրեւ չուաւ Փ**և
սանձեմ" ոզյաս արձակն ալ ասկր •
Ո'4. մարզիկ լուարոէվ» , վասն
իմ" (ձշոէ-աււականիս և զիլ. կորուստ
աոն իմ/չյ տ էւ թագաւորն \Հվաշակ
՛ի 2^»ձ Փ աո-անձեմայ եկեալ , 4
տեսնա լ զեա՝ տրփաայաւ. ՛ի գեզիյ֊
կութի *ն նորա : Էւլ Տիրիթն իրրեւ
չուաւ՝ փախեաւ զի միի սպանչյի ՝ի
թագաւորկն • և նա ասսղթեաչյ զօրս
ՆԵՐՍ • ԴԱՐԶԵԻ . Ս. . 4
01ցա**ւԵ*Օօօց1տ
50
ղքխէ նորա , և հա սե ալս պանին պեա
% դաւաոյև Հայոց * ա* Ա^է
ղֆասւանձեսՐ իւր *ի 1խ ու թիլն , և
հրեաս. Փ աս.անձե»Ր յ\\րշակ*սյ եր֊
կուս որդիս • և էրդ անուն ասւա ^
նոքև Պապ և երկրորդին Հրդաա է
խքք սուրբն %երսե» աղօթիստ
սպան ղսպ անողսն <\նեյայ , և գդա֊
ւոզսն յեա մա հուն • և ասկր այս֊
պես , թե հէեպր "ր շազախեյան
յարիսն և լեղուր որ խօսեցաե
սուա ղք\՝նելայ աո. թադաւորն ,
հոդ ®րհ նութեան մի ծ֊ածկեսցե
զեոսա • սսքդ մնասցեն մէնչեւ և կես֊
ցե դաաաւորն և արասցե իրաւոսՖսս
՛ի միջի նոցա է Էւ կան մարմնով֊
մթսչեւ ցայսօր ըսա բանի աոն
աուեոյ ՛ի դաւաոին <|% ասւեոյ ՝ի
դժուարս պյրիցն 121 տ
Ը • Հ\սկ Փ ասւանձեմ* աաեայր
. ղյձրշփկ թադաւորն , և նաղեչով֊
խօսեր րեդ նմա » և արլբայե \\րշակ
սսեսեալ ղաաելութիւն իւր , ասւա ֊
Հե է 8 ^" և ** ա ե*–Ր
ղյէ ոյր թ ադա լորին Վչսղեսի , ո~
րուսՐ անուն եր (\ղոմպիս , և կա֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
61
պէրաւյ թադ ընդ նմա , և աո-աւմրլ
"էր հր դէա ղֆաււանձե մ* ։ |ա|
Փ աււանձեմ* ոխ ա էյ և ալ ընդ ■ (|քո^
պէ և հնարեր կորուսանել գնա • և
և-գֆա իւր խորհրդակիր գյ֊րան և֊
րհ*ք ոՅե , որում * անուն հր Հքրքթէիկ •
^"4 Մրքտ^էՓ* դոր&եաց նոր չարիս •
փոսն գի խաււնեաց գդել մա հուն
*Է կենաց դեղն ՛է փրկական խոր ֊
հուրդն , և Խա յեկեղխցւոքն թա
դուհւոյե ք\ղոմպի և սպան գնա տ
\*բրեւ լուաւ թա դա լորն ղմահ
^ըեոյև իլրոյ , խորհեր պաաերաղմ*
աւլնել ՛ի մ^լ Հայոց և Հուսով֊
մոց 1 22 տ | \՝սկ իրրել դիաաց արրսչյն
\\րշակ , եթե թշնամիր են նորա
Լմ ադա լորն ԳՀարսից ՀԼապուհ և
(մ ադա լորն ՀՀունատյ Վաղիս ,
րուցեալ ինչի» գօրօթն *ի խնդիր ^
չխնկր մեն՛ի կաթողիկոսին *յ ք երսի֊
Ա է յ\^ՀԸ , իՀր* տ §արօնոյ • և անկա֊
նկր թ ադա ւորն յոաս սրբոյն \)եր ֊
սիսի , և հայցեր ղթո ղութի ւն յան֊
ցա% այ ի*֊ր*>ց , և յայնմ * հետե
դե ալ ըսա կամաց նորա 123 տ
եպիսկոպոսունր աշխարհին նորին
՝ 1հ
32
ապագաս հայցեքն , լնգ նոսին և էշ,
քսակքխ , ղէ յք անփոյթ արասցե
պիսրոյ վիճակեն : Էյ*, սրբոյն հա,
■սանեալի խապադոսթիսն դաոնալ,
ապա ՛է մէ հասսնոաՀմիէն եկեալ,
զի պնասցե ինքն եպիսկոպոսա,
պետն ^երսկս այչ նախարարին
աո. Վազիս թագա սորն 0 ոսնաց , զի
հաստատեր սցեն դ*է աշին սն * պրբ
դե ալիքն մեծամեծ թագասորացն
լնգ միմեանս , սրբոյն կ ոստան դէ ա,
նոսէ և սրբոյն §րգատայ , և Լոսսա.
սորչէն մերոյ սրբոյն Գրիգորի , սն^
սխալ կա լ ընդ միմեսնս տ
Աս^ա կաղ մեյին պատրաստեցին
մեծամեծ աչքն հայոց սատրապս , և
Հին այս որ իկ • կարդան ամիկս,
նեան և եալրայր Վլսսակայ • <\*ար,
յ 9ո*Լ մախաղն՝ %ա հա պետն \»որ,
խոօւոսնեաց , Ա*ոսշկան 124 նահա,
պետն \^ահաո.ոսնեաց , *\նել նա,
հապետն <կնոսնեաց , և կէձ4^
նա հա պետն քՀաոնկից , \^եհեսսն
նահապեսն \$նձեսացեաց , ^4^.
գակ նահապեսն 0 » շտունեաց , |)«*&–.
րիկ նահապեսն քարեղենից , Ս՝4՜4.
1հ/ Օօօ§1ւ >
53
րու֊ժան նա հա պետն \\րծրոմնեաէյ ,
քՀաղրաա նահապետն
նեայ , (ԼքքՀծ՛ նահապետն վյ»»յ ,
խու</4% 125 նա հա պետն ՝Հյ*ոփաչյ ,
\ֆպանղ.իատ 12 ճ նահապեաե Ս * ե ^
լետենիոյ , \յ%ամակ նահապեան
Հաշտենիչյ , նահապեան
ՀԼարպաաականի , ւԼ^ւուք նահա^
պետն ք \ասենոյ , քիեղւե** նահա֊
պետն վ ^»«^ , ձ. Հայր Ա*արդ,պետն ։
|)^ա ամեն երեսքն չող.ան ղ.ե սպա ա
նոսքմեամր ընդ. մեծին *\յե րսիսի ՛ի
կայսերական պաղատէք սիրո/ աղս
դ.աւ. և ղչէաշին/քե հաստատելս/ ք որ
հր ը*»դ. Հա/« ձ. րնղ. Հոո֊ոմս ։
Ի"4 /» աղ֊սււորն Վ աղե“ ղաո֊ա ՝ ա
ջ1>նն տ&ծարեապ յոյժ ալեախարարսն
Հայոպ մեծաչք , և եղ. ղչսթոո. մ*
ծին \քեր սի սի ՛ի Հեր յըան ղմեարա ^
պոլաաչյն և ։ րան ղսքաարիարրին ,
Հասն բարենշան աոնն Հ^ստա-ծոյ
սրբոյն *\յեր սի սի • և օր ըստ օրհ յ ա ֊
•֊^սսր ՛ի “հր ե. *ի պատի*, է քՀսչյչ/
հր (մագյԱէ-որն Վչսղխս խմորե ալ֊
անհնարին հերձոսածոՀ ֊ ըստ Ա ֊
րիոսի , «ձ խոսաոՀանելով֊ ղՂր*էի
ռփ^Ետ/Շօօ^հ
54
հաւասար Հօր , և ոլ ծնեալ *ի
Հ^օրե յաո-աջ Հլաե զյաւէաեանս •
այլ օաար և արարած՝ և կրասեր և
յեա ժամանակի դոյաայեալ» և ը*լ
սուրբ կոյսե || ՝արիաաէ % ոլ աս֊
ատէէ֊ածածէն՝ այլ մարդածին՝ ը սա
հոդկմարաին \\՝ակեդ.ո լխի ք որ ոլ
ակր խոսաովանկր սուրբ և
ոլ երկրպագվելն և ոլփաաւաայորեալ
ընդ– Հ>°ր 9 ե ոլ կութէւե անձնա֊
լոր , այլ օաար ՝ի րնութենկ Աւ».
աուծոյ Հօր , և սաաայակաե և ծա.
Ո-այ և պաշաօևեայ և ազդումն ինլւ
ո րդի 4|* ՎՀ^ղե-ի ո ր ո, ֊Ժ Փ
անուն կր ֆրայիանսս , որ նա
միայն դաանկր ժաո֊անդ թադաւո֊
րէն յապդի իւրում՝ . և աոյեուհեաեւ
դ^եր յախա հիւանդութեան սա սա֊
կապես * է*, թագա լորն սաիպեր
գսուրրն %երսկս՝ զի ագօթս աս֊
րասյե *է վեր այ մանկանն դի մի
•էեո-յի • իսկ սուրբն %երսես աոկ
ցթադաւորն , թե ի| ոսաովանի ս
ՂԲՐԳՒ՝ \\ք*աուած յ\\սաաւծ՝ոյ ծը֊
նեալ և ոլ արարեալ, և յա«.ւ*»ձ
•թան զյաւիաեանս ընդ Հօր , և
ւհ/Օօօչ^ւ"
55
յէ» ժասմսնակի քէնեալի | քարիա֊,
մայ կոէ֊սէ; , և միշա սուրբ և աս֊
աուած ած՛ էն պքչոյսն , և ղՀոդին
սուրբ կաաարեալ անձն , և միալյա֊
րէրալ էշրրորդութիւն , և Ա««»օէ»ծ
փաաւաւորեալ ընդ Հ^օր և ընդ. ()^
• և թոդրես պշար հերձուած՜դ ,
այեուհեաեւ աււու^ասցի որդ էն
Հլո • և եթէ *ի նոյխ յամատւեալ
կաս , ես ԷնՀե ապաչեցից դակր , #
յաօյա^ Հան ղկարդեալ սահմանն
վախճանի իա֊րոք բարձրի *ի կենա ց «
Ի"(ք թադաւորն Հապիս պնդեալ
կ ս ՍՍ *է ՚եոյԿ հերձուաե՛ , և ասկ •
Տեա ՁհՁ ՝ է * նո յ ե հ աէ – աաս •
է*“*յ13 Գ ոա ~ Ո Ր իշխանութիան սանիս
մա հուսան որդւոյն իմոյ , իշխսնու –
թի*ն ունիս և կենաց է կեցո ղորդին
իմ* գի մի մեուցի տ էյ*. Յրա աս էշ ցնա «
Տ“3 նմա Ողորմութիան աւոլրս
հնգ– ե աասսնս ք ղի դու. ապաշխա
րեալ դարձցիս *ի չար ամպարշաու֊
թեան հերձուահրոցդ և յյապսն֊
դդյդ , և ապրեսցի որդին հո ։ ի»ք
թադաւորն ոչ֊ պա&ացեաք եպեւ *ի
շարեն է էյ*, յեա աւուրց հնդեաա ա
րյհ,Օօօչ^10
56
սանէչյ վախշքանևյաւ. մանոժխ • և
սդայէն պնա սուպ, մևև ։ Ա«(քա *.
հ՛ևալ թագավորն ասկ չյսոպւր
թահան այապևոՏե • ՀՀարո *Է մեո֊և^
չոչյ դաէանսւ.կն էմ՝ • ապա (Յ՚կ ոլ և
դու. ընդ. *1*յք*ն մևոպէս *
սուրբ հայրապևան • |ա|* բանըս այս
** ԸՒԳ Տ եէ Լ՝ Ղէ Գ Ր ա 3 Կ ա 33 ևս է
հևրձուահոէյ րոչյ , և ևս յայսմ*
ւ-ու-ր կենդանի կայյուտյևալ ահ է էյ
դո ր դին յթո աո.աջի ՀքՈ *
է>ւ նա ւ»ձ լուաւ. %մա • այլ հր ա ֊
մայևատյ կապևլ դսուրբն \յևր սկս
ևրկաթէ կապանօթ և արկանևլ ՛ի
բանդ– , և ՝ի աեղւո^ն սպանանևլ
դնա չարչարանօը ։ Ա«/«» ժոպո~
հևալ աո. թադաւորն մևհամևհը
բադաթին՝ ասևն • Լուևալ և մևը
յևկելոշյն ընդ աոնն ը նդ այն որի կ ,
ևթև աղդական և հարադաա Հր
դաւորին իւրևանչյ այրս այս* և ալ
խարհն իւրևանւյ սէրևն ՝դսա աո-ս
*–ևլ յթան դթադաւորն • և թադա֊
է. որն յադադս սիրոյ և խադաղու.^
թևան Հ աո. արև ալ աո. յջևղ* և դու.
սպանանե ռ ս գսա • և ապա պաաև^
ւհ/Օօօչ^ւ"
87
րապք «Օձ֊ յարիյէ քձք. ւՏլ՚ք ք>«.
դա^որէշն հայոց տ /Յ ադաւ.որն
ցնոսա • ֆա էնթեթւ և աո. էէ.րեանց
թադա ա֊սրե (խասակար 4 4 մահա֊
պարտ • և աոսսրևաց աո. էս (Յա֊
դաս-որե էւ֊րևանց՝ գի մեոցէ *է ձ&ր֊
ոաչք էմհյ . և էնքնդ կ «ա% էսրովթ
թշնամանեաց գէս , և սպահ գորգին
հ յ ՝ ։
\ակ սոսրրն *\յերրսես կացևալ ա֊
ոաջի թադաւորէն աս է • է>» մնայա֊
նէմ" վասն ասնոսսԼ ր անասն էմոյ ՛է
ձեոաց ՀՈց . բայց *է նձէն ամի և
դո*– կորէցևս անևրևա֊ոյթ սրով* և
աացէ (Յադաէ-որոէ֊քՅէւնդ հո աոն
յէոյ որ արասցե գկամս \^յէաոա.նոյ
էմհյ ւ քակ (Յադաւյոչն չի ցասմամէւ
Հրամաւեապ աաւորեւ սսսսրթԽ Տ.4-»
X դղձ <Էյ~Հձ* և^ձ..
սոր Հանդերձ Խօիձանասսւն և ևր֊
կսէա արաձչտ եկևգէրցականհթ , գի ան֊
դեն մեացէ ւ էւ յայն կղցէոքն ոչ
կպյր ճանապարհ նաափ , և ոչ^ար ա
•Ոսա էնչ դաչարա֊ոյ և ոչ֊ քո*.ր . բայց
յէայն աւաոլ տ էյւ կացին անդ էբ֊
րեա. ամսօրնայ աէ-ոպա» ապա սկսաՂ
*^Օօօց1տ
88
–Հէ՞էելԳ առէջք և *ի եարաւոյ • ան^
կանկին աա.աջի առնն \Հրաուեոյ
սրբոքե %երսիսի , զի հնար չիյի նո֊
րա զերեանել յսչյնմ աաուապա ֊
նայ * | ակ սրբոյն վերսկսի կայեալ
յաղօիմս նպթտ • և իրրեւ կաաասլ
բևայ զապօթսն , յարույեա լ հողմ
*ի ծ՚ովուն 4 սկսաւ . ընկենուլ
ձուկն սասսփկ ՝է կղզին՝ իբրեւ ըգ^
շեզ^ս # ընդ– նւ/ին փայա և »լ. 4
փասյան ինյձևին չույանկր աո֊սանայ
Հր՚շյ * 1>» ա յ ա դ&" նկայ սուր ֊
1^»^ %երսկս ամենեըումբր և փո,
րեայ ինքնին զաւազն , ձ. եըսնկր
քս*~ր բարեհամ՝, որ կայ մինչել
յսչյսօր է իւ այն ու կերակրեալ չիլ
նկին օրըսաօրկ ընդ. երեկս * ի«|
սուրբն %երսկս "ճաշակկր յաւուրս
հնդեաասան է էյ*– կային ՛ի կղպւոքն
ամիսս ինն է
1 ակ իմ ադա ւորն Վյապկս զիշիւան֊
սըև որ կին ընդ մեեին ^ երսիսի մեծ՜
անուամբ , դանձիէտ և ակամիտ
պաաուականօթ և անչափ մեծ՚ու֊
թեամբ՝ արձակկ աո թադաւորև
Հայոյ մեծ այ \\րշակ ։ քակ իշիաա֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
59
նայն մաեալ աս. թադաւ-սրն 1Լ*.
ղիս ասեն , թե ՀՀխպարպք եվք մեթ
յա պագս ք ահանայապեաթւ աՁրրսյ
ղոր կորուաեր , եթե պաաերաղյՐ
յալփյկ ընդ *Ոոլ և ընդ ձեղյ է*֊
դրեայ թադաւ.որն Վաղիս աս. ԱքԼ
շակ , թե ՋՏՐգԸ* է* ՂՀ»թ""֊ ա –
կէ ցնիմհյ թադաւ֊որոսթեանն սպան
\երսես • և զիս յանդիման մեծամեղ
ծ այ իմոյ անարդեայ ի բրել. գըսալ,
րու.կ մի . յա պագս այսպիսի պաա֊
*ճաս.անայ եղել և կորու-սա նորա • դի
մահապարս» է՜ր նա ։ Աք»ք– մի քիյի
մեղադրանք եղբաշրս^թեանդ քո
վասն նորա « էէ թհ Ը ն Գ Ք ե Ն Կ
արարեալ ղդործն ղոր արար րէ*դ
իս , դու. կիր քոքին ձեագթդ.
խնդիր լեալ սմա < էյ*֊ կոաւակր ղա^
մեն այն վնաս ՛ի վերայ սրրոյն \,եր֊
սիսի. և այն ու. կամեր ղմիաս 4«.
ղթադաւ-որին ՀՀրշակայ*
է>ւ աո-եալ իշխանայքն որ կին
ընդ մեծին ^երսիսի դե սպան ու. ^
թեամբ ղթու֊ղթն Վյսղեսի և ան^
չափ դանձս , հասանկին յաշխարհն
Հայսյ աս. ՃՐ*֊*"*–
ւհ/Շօօչ^ւ"
60
զկ որ ու սա «II Հին %երսիսի՝ բար֊
կոտ֊թեամբ չի եղել • և առեալ ըզ֊
դսնձսե՝ ցիր և ցան ըեկենւչյր ՛ի
իք որ ստեին է է*«. •դրաման աայր Վա ֊
էէակտոյ գօրավարին Հայոց անառն
Ս % ամիկոհկից զունզս պաարասաել,
պօրս կազմել, խաղալդնալ՚ի վերայ
աշխարհին 0 ոտնաց տ էւ Վառակ
մի կոնձան ղնացեալ յ աշխարհն Հոլ
տւովմւաց՝ ղրաղում* ամրոցս անմաս ^
""ՍՅ" *է հեր աա սք ալիր • և ա.
աեալղաո. և ղապուո. , և երթեալ
իջանկր յնպր Հովոտն՝ ՛ի աեղւո^ մի
որ կոչի \օոաուպօլիս 125. և ՛ի նե֊
ղութին ածեալ դրա ղասին՝ ո լա այր
եչեւմուա աոնեչյ Հո-ովմայե֊
ցիրկ ւ»ձ ելան կին ի պաաերաղմ* ըեդ.
ՀքՀյ Ո ձ ՚էկսն ղ֊աշանցն I \ոսաանդիա֊
նոսի և մեկին §րդաաայ տ | \սկ սչյլ
ղօրչն ՀՀոանաց որ աո. վ աղե սի կին ,
ամենեւին ոլ իշիտկին ելան ել վասն
կոր ովոլթե ասեն վ ասակայ *
կայսրն Վրադկս նեղի ալ ի րաղաջա֊
ցք֊ոցն՝ խոյս եա ել գնաց յ\\գրիա
նուպօլիս « է.«– %երաաոփոս պաս
րիարրն այլեւս մեեամեկղթն ելաու
րյհ/Օօօչ^^
61
վյսսակ և ա* ւ դօրսն Հ^այոչյ • և ե֊
դե ալ ոսիտա ընդ նոսա հասահոս֊
թեան է դի մի՛ այլ ասերեսրյեն դիր ֊
կէրե , այլ դարձրին իր"վ յ**լ.
խարհե իսրեանյ տ է>*. յէրա ոսթ ամԼ
սոյ դարձա*, դօրավարն Վասակ
պօրհթե Հ^էսյոյ ե. բադոստՐ ասարա ս
արս Ա^ւշաք *
Հ$եա այսորիկ աե սաներ վՀ«^4«
յ անոսր ^ դսոսրրն ^ևրսկէէ ,
սրուԼ փոէքոակր դնա և սակր •
(\«ւ»<ւ^աւք զթ^րլ ՛ի կ են այ , ^ /ա».
դոսմ * լոսսասորս խասարեյոսդեր
յերկրի • և պաամեայ թարլասորն
դա ե սիլն , և նոթա Հյնորթ համարեին ։
իււ| նմքէե ասոսր հրկեզ֊ եդեալ
ամպարիշան ՎՀսղկս՝ սաաակերյաս
իբրէրս զշոսն . և ոմակթ ասեն՝ էր֊
թե աներեսոյթ սրովւ \$եա այսորիկ
նսաոսդաեևն յաթոտս թ ադասորոս,֊
թ էրանն դք&կոդրա , #»/» Հր/* ոսրըյա ֊
փարս հասաաաէէ է*, աեսեալնա֊
րսավարայն դլոյս կրակին ՛ի կ ղդս ո֊
Հրե՝ յորոստՐ կր սոսրբն ՚Հյերսկս ,
և դիաայեալ $*կոգոս թե կենդանի
ե մեե պ թահանայապեան ^երսկս •
րյհ,Օօօչ^10
63
և ածեալ աո. խնրն և
եդ. պս»թ ոռ. մեծին \երսիօի ՛ի վեր
^ան դամենայն եպիսկոպոսայն որ
ժոդովեալ կին և ղսլ աարիարդխն
եւս , որ վասն հոգկտՈսրաին 0՝»,
կեդոոխի կին գոայմարեալ տ էյ»*– մեծ
փաո֊օր և շՀովև մեծարանօթ և պա֊
աուով֊ յդարկկր (մա գա լորն 0*կո֊
գ-ՈՈ դսուրրն ^ երոկս յաշխարհն
Հ*“չյ"3 •Օէեա^ I
• Հւբրեւ լչ ւսո. թագավորն
\\րշակ՝ կարծեչյե ալ֊ ալնա *ի մեո֊ե ֊
լոշլ յարույե ալ֊, ընդ– աո-աՀ֊ ելանկր
նմա դօրհթն . և մեհր ուրախութիւն
լխէէկր գ-ալ նորա աշխարհին Հ^սչյոյ *
և նորոգկր ախ– աո. սրբոյ աո֊աթեչոյն
քեաղկոսի և վիճակ \ուս$աւորշխե
Գրիգորի * է* լէնկր ամենայն Հայր
յա ւուրս մեկին \ ք երսիսի % իբրեւ.
ղմի պյր կաաարե ալ աո.արինու.֊
թեամբ • և մոխրող֊ ոչ~ որ աեսանկր
յաւուրս նորա • դէ ՛ի հիա-անդա ՜
նոչյս կարգկր պսլկաս աղթաաայ է
(յ*. ի րրեւ. հեո֊այե ալ֊ կր սուրբն
\քերսկս *ի ֆոյես , արար չր*րի* մե֊
ծա մեկս Ա/*ՀՀ"4՛ • աեսեալ֊ հովէա
ւհ/Օօօչ^ւ"
63
մի Հտ/*ճ"*Հ
գնա ըապաը • և աաանոէօաանե այ աչնա
ԱԼ րշակասան • և էրա պաաոսկր ընդ
աշխարհն և ասկ • թՀ ղը ոսրոսթ
պարաէյէ ինլ, կամ* պոսրոաը կին
յափշաակիյկ , կամ* ծաասաչս կամ*
գանձս կամ* դձիս կամ* գ^քրի" >
կամ* զկարասիս , կամ* պինչ՜ 4".
2ճ»/ (մու-եսյի մար դոշ *ի հէրայ
^ , 4– աաւերաչ՜ անկանիյի անդ ,
դաա և իրասսաձտ յարլըոսնոսսա մի
ւէյի * Ե 4 * աս ՍՍ յանպաաշա^ աեղ֊
ւ*ձ կամուրջ՜ արկանել և նոյնպկս
աոսնելէ էւ. շաաայաս ըաղարե սաս֊
աիկ յդյ<1 » և չ&աս ասնիրաա֊ո*.֊
թեամր • դի սանդ մ ո զովն յան ասա֊
ղակը և սպանողը և գերողը և դե֊
րե ղմանակրկիաը # և (ի կին չարեօը ,
և ասային շահս բադոսմս Ա^շա^ււ»/ ։
լոսաւ. զշարէաան սոսրրև
\երսկս , որ անյին ընդ հայը , չի
արամոսթեամր մասանկր աո. (մա֊
դա սորն , 4 յանդիման կր պնա վսասե
\\րշակաս.աաանին և ասեր , (մկ Վհա^
որ շինկ դաոայե իսր և ոչ՜ իրասամը թ •
ղի թկպկա և ապարանը մեծամեծը
*^Օօօց1տ
64
հ է% և յ"“–^ր
դարձյթն * է»«– արդ աէհ֊ր հրամած
Հակել դեա , և թալ յրու.եսցի% յիա.֊
րպթանշիպւ աեղիս • և ես շի^եցից
իմհւէ ձեա-ամի փեալ այլ ^աղպբս ,
որ աոացե շահ ս եւթնպասփկ յար ^
տ*ոա%է է տ խ«| թ ադա*. որն ծիծա^
ղեալ զխրաաոաԼ նորա՝ ոլ լույսւ.
%մա ։ \ակ սոէ֊րրն *|,ճր րսէ;ս աս ե
ցթ սադաա֊որն • ֆոխանակ զի ոլ
լրաշար թաձ , փ լոափցե Հլ եալ Ա«.
աոէ-աիր յաա֊ոա֊ր նեդոաւթ եան •
և որպես ոլ ոպորմեցար աաս-ա ֊
պեալ և անաս-աջնորդ աշխարհիս
Հայոց՝ ՛ի հեստանալն իէ/հւէՐ ք ի
8 •Ա է,Ա * *ք "ղորմնսց/ի ՀլեէԼ աո էր յա ա
ա–ոա.յր անձկութեէոն ր • ճ. որպես
բարձեր զիրաա-ոաՅևս ՛ի չարչարեալ
յաշխարհե* » բարձցի՛ թա֊
դատ-որոա-թիՀեդ յապէէեգ 1^*4"*––
նեաչյ , և չթփ^քխթ սէո րու.կ ❁ թ նախա֊
րայրաց Հայոց . և գրկեաշհ ՝ի ձե^
գրկեսցե պձեալ% և դարձոսսցե արա ֊
րիչե զերեսս իա.ր յազդեդ յ ս ԱԳ մ * Ա –
%ե » քիեչեւ. ՛Է մերձենալ պալծ ոյե ա ֊
նապաաի տ էլ գվա/եՀՈՆշ աշխարհդ
*^Օօօց1տ
68
ձեր աոաքի ձեր օաաչտ կերիզեն *
Ե«֊ Գ ու ֊ յ°""*ր ե ւ՚հիր ժյՒ
դահիճ անձին ը սա օրինակի ք)ա.
ա.ու.պայ և Հերովդի . դի ակր եցոչց
ինձ է Էւ փոխանակ դի դործեւյեր
նոր չարիք , նոր իէէև յրս*.ս աոսպրես
•յե լ^ւաաւած՛ յանիրաւ. րադարե
• և *ձ էքեաաչե ՛ի նա Հք*ր ՛ի է րա
րի վեր աք՝ որ ոչ֊ ^ակաեսյի *
Ե*– "ԱԼ բ—՚Ա^- ք րանիսթ յանդի լ
ժաներ պիձադ աա֊որն սոտ֊րչան ՝\ տ եր
սե* • և ել չի էքաոմաէքր, յերեսա դ
նորա է էւ ե չաներ մեծն վերքես ՛ի
աքրղե ձի յանապաա ( և կաշե ալ
անդ յադօթս , մաանեայյ Ա^աորւած
պանիրաւ. րաղպթն ՛ի հարսւսսծս •
դի ե չաներ կ եէլ մանդադոչն ՛ի մարդ
և յան ստ սուն , և աո-մա մա քն ոաաա֊
կեխն • և անո^անետյին դչչաւն ղայև
մանդ մինչետև. տյարտօր • և ու^լ
աասէտ հադար երդք անմարդ չիներ •
և յանկարծակի չիներ շարմ մեծ , և
դամենե սեան աո. հասարակ քաաա ֊
կեր • ե. «ձ եւ.Ա երեւմքր ոա-րեր նըշ֊
մարանթ » ոլ է րարի և ոլ փաչաի ,
որ եթե ւԷ ա Լ ի*քե շեն ՛ի աեղէ-ոջն ։
ՆԵՐՍ. ՊՍ.ՐԲՓԻ. IV. 5
6<յ^ՕօՕց16
66
*\ևսա այսորիկ հեո. անայր սուրբն
\ է ևրսկս յաշքսարհէ» • և
հասանկր ՛ի յշաղսզխ քՀւրհաշ ։
\*բր^ւ չուաւ արթայ Ա^ձ"է ք>^՜–
ււէսնա/լ պ՚բղքե » եգիա գոմն է
դրան ^ահասեասյիդ իւրոդ , որում՝
անուն կր ^ունակ • և կոչեադ
ղեպիսկոպոսունս աշխարհին՝ ղի
ձև ոՅեադր է սդեն պնա եպիսկոպո ^
սապևա Հայսդ • և ոչ՜ հաւանև լ.
ցան նմա ե պիսկոպոսուն^է • բաշդ
միայն եպիսկոպոսն <\%ա*ւնոշ ^կորդ է
և եպիսկո պոսՏն \\ղձնեադ §ա2ա«* ,
և եպիսկոպոսն \Հֆձեէ–ադեադ՝ Ս^.
մկոՏէլ • և ձ եո-նադրեդին գՀՀու-նակ
յաթոաւն ^երսիսի կաթողիկոս
Հ™յ"3 ՜* Ե«֊ ո ւ էփձր յ ա% Գէ֊
մանել ղթադաւորն , ա^լ հալա֊
նեալ կամադ նորա ՛ի հարկե ։
()> • 8^" ապսաամրե,
յէ ն յ\ճրջչ^Կ ա յ նախարարին Հայսդ
և կուսակալյյ և սեպուհդ և »ա
նուաեարթն , և այլ խաոՀնաղաե ջյխ ։
թադաւորն \\րշակ դնադ ակա֊
մաշ աո. էապուհ արրայն ՂՀարսիդ ,
ք*նդ նմքւն և Վ ասակ Հքամիկոնե ան
ւհ/Օօօչ^ւ"
67
երեր որդ.ւո/ք^թ , որոչ/ անուն կր ա^
ւսաՀեէէքե՝ | ^սւնուկլ , 4 երկրորդին
1|ոՆ . և անդրանիկն դնաց փսփղ »ք# ֊
աական յՀ\ ւրհա/ աո. ^երսկս , 4
ա%ու% նորա Հ^ուշեդ ։ \ակ
դարրայն մեհրարեատյ դաո.ա ֊
ջինն քաւ^ուՀ արրայհ 4 1| արսիյ/ .
ըսա %մին և դ\ Լասակ Ա՝ամիկոնեան :
Է«– յ միում՝ աւոլր շրքխր Ա/»ձ^"4 /
փոքրս • աեսանել դերիւարս (մա֊
դաւորի էն Հ* ապհոյ • և ամիրայ մի
աքսոո.ա§ւլեա ք* ապհոք՝ ասեր ծիհրա֊
ղիքոփ. %իսա որրայ Հաքու/ *ի վե֊
րայ խրձան խոաոյ I էլ Վասակ
Հ^ամիկոնեան հասն և ալ դչաուսերն
պողովաաիկ % ասկ • իէօսիս
ըէէդ– աչտաքի • 4 պարկեալ յ»ս» էր«լ
զկԼս նորա յ երկիր ընկենոքր տ
\*բ.րեւ եաես էապուհ* դարմաչ/աւ ,
4 էէՈէԷեաչյ ք| ասակ փոսն աիրասի֊
րուքՅ եան նորա տ 04 *» սէյսորիկ
հարկեալ 4 հաւանեալ դիւիմաչք 4
նենղ.աւոր մարդ. կան ՜շապուհ.՝ եա
կապել ^ ասն ել ՛ի խա.^
«/ ասաան % յյ\Հնուշն կոշեչ/ե ալ րերդ •
և անդ. \ձրշակ սպան դկէքթն սրոփ
^Օօօց1տ
ււ֊ՈՔ–
68
ի*–րովյ ըսա նմ ան ութեան |)ա
պայ և Հ^րովդի . և կաաարեցա
րս§Խ առնն Աւա»ւ»ւ.ծ ոյ ։ |/ երսիսի *ի
վևրայ նորա է էվ պՎասակ հր ա
մայեար սպան անել 9 ի բանդին • իսկ
պսրդիսև պյքանսւկլն և պ\\/նն և
զՀամաղասպ , եա կար դել ՛ի դուոն
հրամաեաաար արթունի ւ
ձԱ* \%բրեւ. լուաւ. մեծն \,եր.
ոկս Ա/»ձ ա ^ » աա –
ք^կսդ Տ&- թադաւորԽ Հոո-ովմսյ , և
թադաւորեյոյց ^ա«ք ՛ի աեպի
հօր իւրոյ Հ^րշակայ . և զ^ուշեէլ
Հաքլ ՝ի աեպի հոր իա֊րոյ Վասա֊
կայ է էւ աո֊եալ պօրս *ի Հ&կսդո֊
սե թադաւորե՝ դափն *ի Հայս է
է«– գ^յր կոա-ակր *2® ամենայն ցը֊
րոէ-եալյթն Հայոց աս. եպիսկոպոսա ֊
պեան ք \յերէ/կս և աո. թադաա.որն և
աո. ղօր ավարն • և փնկր ուրախով
թի էն յաա֊ուրսն 126 մեեր *
իսկ ՀԼապոէւհ արթայն պարսից դայր
հասան կր յ աշխարհն Հայոց կնաա.
և ամննսչյե ումով իւրով. և աարոէ–^
շանս շինկր յեկեպեցիսն Հայոց և
Վյրաց *
ւհ/Օօօչ^ւ"
<;<յ
Ե 4 – 0՝«^է ո ՐԳէ ՎՀՀ»**է՚հք ր֊
րավարֆն Հայ ույ՝ հանգես առներ
*ԸՓ ա Յ հ*~ր ո 3 * ^ ,^ ա<լա ""^
հագար • 4 պպէիՏԱ իս.ր բերեր աո.
\Խրսես և օրհներ ՛է նմաեե * 4
պաարաաոեր ընդ– աոաք^ ՀԼապհոյ «
Ե«֊ "ձ ^“»յ ^ պջր ա տ ն Հ ոո – ո վյք"3
օգնական Հայոց ւ էւ (քօւ֊չէլ աս
պարապեան Հայոց ահ կաներ *ի վե
րագյ գօրացն Պարսից , և գորհր ՝ի
ձևան աոեալ գիաթաա.ալ կացոա.
ցաներ գևոսա ւ է«. ՀԼապու֊հ այյա ֊
փ ոխե ալգինքհ միոփերիէ֊արաա. փա լ
խըսաական չիներ « է*– 0՝»^1
Ս ՝ աէֆ կոն և սն աո-եալ գաւագ /9ա ֊
դոա֊հին վ\ձիթիլհոո.ակ պկին Հապ֊
հոյ արքային և գայլ կան այս նորա ,
4 աա-եալ հարիա֊ր սալարս մորթեր
4 քնոյր խոաովԼ, և աայր բերել աո.
%ապ * խր^ գկանայս թագավորին
ՀԼապհսյ՝ պահեր և ոլ աայր մհրձե ֊
նալ աո. նոսա անկողն օր . և աայր
աանել աո. Հապոսհ ։ խ. \էնքե
շրջեր աներեր գէյրակաաոէնսԽ որ *ի
* Ի"4 ՀԼապու-հ իրրեա. եաես
գկանայսն՝ գարմացաա. , և մեծ՛ շնոր.
րյհ/ՕօՕչ^^
70
հակալ չիներ 0*^1*^ * և ^
ՀՇուշեպայ սպէաակ • և Հապուհ
էրա %կարել ղՀքուշեդ ՝Է աաքսաակի .
և յարոււյեալ *է ժամ՝ ճաշոյե ընդ.֊
դեմ՝ նորս» ըմպեր ե ասեր »
Փ աո-աէյ “ճերմակ ձիոյէ» ։ Էյ*֊
աո%եր ^ապա-հ՝ ղի ղկանայս նորա
արձակեադ աս. նա անքսաոնակ և
անգին ։
\>րրեւ չուաւ ալկաեայս
(մադաւորէն Հ\արոէչյ՝ \ք ուշիդ ար ֊
ձակեաայ աո֊ նա և ոլե ա ե աո. ինչն »
խորհեշաւ սպանանել ղնա . բայց
ոլ համարձակեր հասն սրբոյն %եր^
սխփ * 8 ^*» ս չր ,ո րիկ ի քձէկունս
կոչեր թադաւորն ^ արսէչյ Շապուհ
ղթադաւորն հոնաաչ ղ\\ւս.նսչյր , և
բանայր զդուո֊ն \\ լան աչք • և ժողս
վեչյան աո. նա հոնաւյ և
\քադբթաղ և Ա դու դաշ , և Լփնայ ,
թսսւմսւակաէյ 1 2 7 և ո». բուրեի յ *
յՀմէսհաչլ , <\*ուդարաչյ , \\ւղա»յ ,
Ղ Հուճաչյ , ՀԼղԲ ա Յ • 0 ՝ աղաղճայ
(\*ևրաչյ , 1| ուանաչյ , և սչյլ քսաո.^
նազանք ղջրաաչհ արսկաայ անիձիւ
յոյժ , և այլ անբնակ ղօրաչյ չես.֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
71
նականաւյ կուրդեի*) : Էյ է– եկեալ
միաբան լջթ» ղդաշաս \\արպաաա
կանի , և աարա ծ եյյան րԽգ. «»ձ
խաբ հհ Հ«»/ւ>յ * էյ է– ասեր թագա
•.որն Հչոնաւյ ւյթադաւսրն Պարսիդ ,
Ը^7՜ Մ^շխղ^յ ^Ժյ ախոյեան
իմոյ դեդաւս • և դու. \\րեաչյ դըն
դաւ֊դ ՜ճակաաև ա ընդդեմ՝ ՀոքԼոՀ.
մ "Ձ գնդին է \ղդւեւ լոա֊աւ . Ա*անու֊ել
\ք՝ամիէկոն եղբայր ԷԷ ՝ո*.շեղչսյ
ջՀ> , ասե չյն Աք • Գէրկ Ա արկեր պյբ ա ֊
ղում՝ փշով , թե ժողովես՝ մանուկ
ես ւ էյ*, էնրն յղեր աո. էէ "ուշիդ
եղբայր իւր ղխորհուրդս թադա֊
ւորաչյն տ է\»4՜ \հ ոա ~շեղ • || սաահ եմ՝
յա/լօթո սրբոյե *\յհ րսիսի , ղի նկոան
ԺյԷ Փքք ա Լ. Գ ո Ձ ա * Ե* 4 ՜ պաաուեր
աոուե աք ղշրաւյե Գ\արսկաչյ և Հ Ո
նաայ , ղի ղղօ րսե հւէո֊ոմհրյ ձերբա֊
կաՀ^արաԱէքեն և աարչյեն յաշխարհէ»
իւրեանչյ *ի դ ործ՛ս ապարան աւյ և
բ^ՐգՒյ • է ս Կ պպ<>ր ս<ե յ ան –
իքն այ կոասրես»յեն • ղի մի էտ մնաս ֊
յե *Է մ^սջյո^ և աշխաս» արասյյե է քժեդ
պաաերաղմաւ տ
Էյ«– ժողովեցան ղօյտէ* հայոյյ և
72
Հ^ոո֊ովմհէյ *է ղաշաՏե նպատակ աո.
Պապ թագաւորԽ Հ+Հյոչք * Հ&ք. *եո ա
սէն ած աւ 4ւ սոա-րբ եպէսկոպոսա֊
պհաԽ \ ք երսկս :
մաահել *Է պաաերաղմ* Ա^ուշեղայ
Ա*ամիկոնե%ւ.պ , ասելովդ, թե Վ ասն
աւուրս այսորիկ էրթալ Ա՝ ուշեղ֊
ղկանայսն ՀԼապհոյ , դէ ապսաամԼ
բեալ *Է արւաւել կորույսա
գորհրիցՒ պօրաց մեր ոչ, րս/ե ղթըլ
նամիս մեր % քակ Ս ՝ուշե$լ անկանկր
յոսա սրբրչ/հ \երսիսի և բարեխօս
ոաձւկր և միջնոր դ. . և բոա.ո.% հար֊
կանկր քաՀո/ % արա և սասաիկ երգ֊
նոյր ^ աս եր է եթե Ոձ ա%կե ալ
խորհուրդ այղ. ՝Է մէաս է մ՝ ղոր
կարծկրգ * է*, ասկ սուրբԽ \,եր֊
սկս էյՀ Հապ • է« եմ՝ ակր Տքհասու գո֊
րա յայսմ* աւուր ։ Էէ ապա լուեալ
թ ագաւորն հրամայեաչյ նմա Հա.
ո-եչ ՛Է պաաերապմ՝ : | %սկ սուրբն
\երոկս հսկկր ղգքրշերն նորօր հան֊
դ.հրձ • և մաաուչյանկր պաաարագ.
և հաղորղեֆուֆսքնկր ղարժանա ֊
ղեաչսն մարէէեոյ և արեաե աեաո.% *
Ե լ .թաջն Ա*ուշեւլ բերեալ ղգոր֊
րյհ,Օօօչ^10
73
ծիսն պաահրապմի՝ պ պե նսն* աո.
սա.րր% ՝ Ն երսհս , պէ %ա գշ ւեյսւսյե
դհա տ էէ բերեին ամենայն ղօրա֊
վարթ % Հայոց և Հոո.ովմհց աո.
սուրբն \ է երսկս % ղի աեաոՀնադրես֊
չյե պ պե նսն • և նորա ահաոՀնադրեալ
•օ&"՛ նոցա և օրհներ պնոսա ։ \ակ
յյ՝ո*–շ§ պ աոևնոյր պդասաաո-ակ սրր֊
բ՚շյն \եր»ի ս է և Գ գեղարդն իւր
կապեր , և յաս-ա^խազայր ՛ի դորհր
պաաևրապմէն : Է*, սուրբն \ է երսկո
ե չաներ *Է դԱ»*–խ չերինն \պաաայ ,
և համբար ձև ալ ղսուրբ ձեո֊ս է*֊ր
յ երկինս անէանար հեչի ցապօքմս
կսչյր աո. Ա/աաւած *
| ակ \ք՝ուշեւլ ղօրավարն վաս-եր
պռունգն Հայոց ընդդեմ՝ դեղին
Հոո.ոմոց , և յաս. աքեր յջա% պնոսա
՛ի զօրս թշնամեաչչն • &, որպես
ղհուր փոթորկեալ յեղեդէ՝ ՝2&ոլ
.թեր պպօ րսն թարսից և ղՀ մնաց տ
\ակ իբրեւ եաես $կապ՝ եթե ծ՛ած֊
կեչյաէ– նշանն | $՝ Ոէ – շքք ղայ՝ ասե ՀէԸ֊
սուրբն \ ք եր ս ե ս • |Լ<»/ , դու. նա ուր
կոաորեչ պղօրսն Հայոց՝ դա ղանին
Հ^ուշեպայ * ^4 սուրբն ^երսես
^Օօօց1տ
74
յ(վ ադաւ֊որհ • Ս*ի կարծեր , ուԼ
դաւ֊որ , այդպիսի վասն տիրասեր
ադդին \^ամիկւէէւեից և աենենդ . սայլ
աեսչյես յայսմ՝ աւ.ու.լ յ տլթաջու.(3–իւՖ
նորս» տ է>«– ասկ ցսու֊րբե ՝Հյեր֊
սկս • \\ակպ աղօքմեա աո. Ա«^
աո*֊ասծ • ի ձսչյհ մաղիմեա ոէԼսու֊րբ
վ>ա հահայապե ա ։ էէ նորա համԼ
բարձեալ ղձեո֊սն ու.ժդին հաո.աչ֊
$քամի և ասեր .
Տեր ՍԼ ոաու.ած դօրու.թհ անց ,
նայեայ յաղօ(3 ս իմ* վասն փաոօս ֊
*֊որե ալ ասն ո սահդ յ»ո . զի թկպկա
և Էցե աեօրեն Ոէ.(մի*Հե յ աշխարհիս
Հք ս չք ո ց * դու. կարոդ ես խրաաե է
յիւ.րսկ»անչիւր ահ էլիս » բսչյց յա ֊
է-ուրս ցայսմիկ մի դսւրձու-ցանհր
ղերեսս զ» ո ՛ի այլ իանայեա ՝ի
Ժ ո ւրւվոա~րդ ս վ*ս % ղոր դ նեյեր
րե աւքբդ ա բո սրբով ։ *\\արձիր ՛ի բար֊
կու.(3 ենկ և փրկե ա ղմեդ րսրժա ֊
նա^աս նե դլաց մերոց , րարևխօսու .֊
թ համի ք&ադե ոսի աո֊սւրելոյն վի֊
“Հակողի սորա , և խնդրո^ած ով յ>
նախնէչյն մերոյ չ*ւսսաւ.որշին դհո֊
սա • և մի կար ՛ի հեուասաանէ և
*^Օօօց1տ
78
անաես առներ ղմեղ» ՀՀէ թկպեա ե
բաղում* անդամ * մեղան չեմի , դու.
ես ւ սեր Ա«*»*–»ծ ^ • ղ*չյլ Ղթ ո ձ
դիաեաֆ բայց ՛ի ^ սու-բբ Հշրրոր֊
գութէմհ . ողորմու.թե ամբդ
խրաաեա ղմեղ֊ , և անօրինաց մի
էքս» աներ է ՀԷսրրոլթԷանս հո կ»»ր֊
եանեցին , և ղհա»–աաացեալս 9 ի
Հեզ անարգեցին • ահա մեծ արա
%եալՀ հեթանոսը , ոա-ր ե Աօ.
աոա-աե նոցա • ամենակարող֊ և նա
խանձոաո աեր » 1ձ ,ւ ՜Ր ^ ողորմես»
մեգ 1 28 տ Տ4/» ^ Հ ա ղ ս 1ր 4Ը" դթաս՜
ցէս վսւսն մեծի ողոր»Րութ եանղ ւ , և
ղաշքսարհս ՀՈ մի անտես աոներ
հո դթ ոա-թ Լամբդ • մարդասեր ,
կեցո ղժ ողովու. րդս ՀՈ որ արդա ^
րապկս խրաաես , աղաչանօը սու.րբ
\\սաո»–աերահնիդ ։ միսչքն կարող լ
Փրկիչ, ողորմեա տ |յէ դարձ»» ղսու֊ր
նոցա յինըեանս և ղաղեւլունս ն»»ցա
յեաս • ընկեա ղնոսա գեշս » ղի
յագեսցին դաղանՀ անա պ աաի և
(մււչսէնը օդապաաաոՀ ։ <\*արձո
ղօղնոէ-թիմե ՛Է «^»ո/ նոցա , և նկու-ն
արա ղնոսա և ամաչեցե աչ֊ • արրո
րյհ/Օօօչ^^
76
նոչյա յոչյսմ՝ աւ.ոսր ղյւաժակ կո֊
րըսաեան և աոէւր ըմպել ըղ֊
սրամսո ու. թիլն հո ւ Նէր րաղոա֊կ և
կարսգոսթիլյն ընարե ալ ապղի հո
Հրիսաոնեիչյ՝ պոր յանուն հո ա
նոէ անեչյեր • երե ւ-եչյո ղպօ րու.թիան
հո յայսէք* աւ.ուր որպես պօրավա֊
րին ՀՀեսոա֊այ • և վաննա գԹյնավԷս
մեր , և ղամրոա֊թք ղքէնու.յ նոչյա ըոա
կործ՜անէ/անն \յրերովի , ըոա գա֊
ր ու. այն եւթներորդի հանգսաեան շա֊
բաթու-չյև • և մանրեա պնոոա որպես
բապմոա-թք մարախոյ *ի գուրս •
և անչյո պքարդիկ ՛ի վեր այ գյխսյ
նոչյա \ Հան ղսու.ր ան երեւ-ոյթ ՚ է
պաաենիչյ Հ ո *ք և սաաակեա պեոսա •
և գանրու֊ն ակն հո՝ անողորմ՝ դարձո
՛է նոչյանկ ։ ՀՀայսաՐ աւ.ու.ր աոյարեա
ղհրեշաակ ՀՈ որպես յա պուրսն
ԵղՀէէսշյ ևջնչեա վնոսա . ղի դ ա ր ձ ֊
չյէն ամփթովյթ Տքեաչյե աչյրե որպես
0 են &Հ երիմայն ՝ի հնոսՏ/են • և արա
ղօրս պաչս նշան յաէւիաենական • ղի
ծանիչյեն յարոա-չքեաչՀԱ *ի հէք ա յ
գոյ \3րասա.ահր ՀրԷս աո֊
նեիչյ. և արա շինու-թիւն աշխ ար֊
րյհ/Օօօչ^^
77
հխ Հ“Ս Ո Տ կործանմամբ Բշնա^
մեաչյո է քֆտոյանկա զաԽուև հո աեօ^
րինաէ/ս , որ խրոխաալոէէ գան ՛ի վե֊
րայ մեր • և արա պեոսա հալածական
՛ի յւխջ֊ • և հաոաաածա զխոսաուտքԼ
ըսա աո-աջին գրևէյևլու-տքե , թկ Ա՝էնն
տզհազարսն հաըոծևսյկ , և էրրկոատհ
գյմրպան շարժևալէ/ե • որ պա հես –
ցԼն պպաաուփրանս հո . այլ գր»լ՝
աէեալ եվխ աԱաուածայԷն Փտաի Հ" %
զոր աւաղաեաւն գրոշմեչյսՀ • | աղ֊
գանձս հոգեւորաշահ փարքձ աւ/օւ,
թեանն յորգեգրու-թէսյե ժաս-ան^
գուիմեան Հ^օրգ. երկնաա-Որէ *
Ա/*7– •Գ "ր"ւէր •Ժն Գ Հ"Սր և –
ն ա կան խնամոչյ ^#ւյ ք և մի բեկտյի
գրոշաՐ հոգեւոր գանձի ծածկելդ/
յ անձին ս մեր • դի յո^ս ակնկալու֊
թծան մերոյ շիր բայը ՝է Հ^ն ակր
Աօ«աս«ծ մեր տ <զ*թա ակ՞ր յայսմ*
աւոա-ր փրկեալ զժոպովուրգս հո •
մի մեգ, ս ԼքԼ, աեուաոԱ Հոտւմ* աուր
ղքաոա ։ Մ ի ասաա/են անօրկնկթ
(ձկ ուր 4 ՀՀքէաուած նոտյա « \\րի
ակր Օէէհեա մեգ և փրկեր ա զմեգ
ւէսոն անուանգ հո • զի վասն հո
րյհ/Օօօչ^^
78
մհո֊սնիմթ զօրհանապազ^ « համա
րեցաթ որպկս գոչի» ար *ի սպա
նուՏ/ե է ՀԼարիձիր է
ակր • ,ո րէ և *ֆ ժերմեր ղմհ/լ Էս֊
պաս. • պմէյք դարձուցանես գերեսս
•թո է մկնջ , մոուանալ դաղյ»ա
ա ու թիլն և էչեեղոլթիւնէ» մեր տ
| սոեարհեչյան մինչեւ ՛Է հոգ ա ^.
ձինթ մեր և յերկիր մանրեահ մկջ^թ
մեր ւ Ասսաւս/ծ , յանուսն րոււէ՝
կեցո ղմե*լ, և ՛է գօրութեսն յէՈւմ՝
իրաւ արա ինձ ։ Աօաոէած՜ 1Տ ,է ՜1 է
աղօթէյ էւՐոյ , ունկն գիր բանից
բերսնոյ իմոյ է 0 աաչտ յարեան ՛է
վեր այ իմ՝ և հղօրջ ին»դրեզին գանձն»
իմ՝ և ոլ համարեցան Ա«^
աուահր աււա^ի իւրեսնց : Ա^ա
աուածր օգնական իմ՝ և ակր ընգոա^
նալ հոգււչյ իմոյ տ է»ւ օրհնե ս» անձն
իմ՝ զակր , մինչեւ թագաւորեսցկ
ակր յաւիաեսն :
^ա/<ւ և որ սո ցին նման ր 4՜՝ ^
ձայնս արկեալգանագան եղանակհր
և հաո֊ա չժամի *ի գութ ահրկր գբա֊
րե գութն Ա»աա.ւ«ծ : | \սկ զօր աչքն
յիրեարս խաոնեալ Հաֆս ընդ ւ
79
թաջս ելանեքքե • և իբրեւ. պձայն
ու-ո֊անչյ գարբնաչյ և պ2 քայթիւձէ մսչյ՜
րեա֊որալյ լսելի լինեին • և ՛ի սասա՜
կանալ մեծի պաաերազմին՝ *ի փա՜
քսու, սա ղ֊արձոսցանեին ղւյօրսէւ Ա ֊
լանաչյ և <1|ւ սրսկաչյ և (| լ ք ա յ &
| յ*աւտթաչյ % տլոաՀեդն հայրփտյ ։ Է**.
իբրեւ. խոնարհեր ձեո.թ սրբոյն
* 1 յերսԷէփ , ափ աեղի աոսնու.ին փա ֊
խըսաակաՆթէ* և ըն դ դիմւււն ային /ր.
ր աչքն հայոց • և իբրեւ. համբաո.
նայր սու֊րբն ^էրրսկս ղձեո֊սն ,
ցիր եւցան լինեին պօրրն անօրինաց
աո.աքի զօրաչյն հ ս չյ”յյ * Ե 4 * անսփ
փոիմորկեալ պօրրն հ**քյ ո *յ է էքխէ փ ա –
խըսակէւյն , սու֊ր ՛է Հեր այ էր ղ՜եր ալ
աո– հասարակ սաաակեին պանս՜
րկնսն ,
էէ ^Հսւպու-հ ալտայն ԳՀարսիչյ
իքեալ յերէ ւ-արէքն և այլափոխն ալ
պչէեսսահ և *ի դ֊արափոր մի մւոեալ
ապրեր : | ակ Ա՝ու.շեւլ զորավարն
՜հայ ույ աերե Ա^ամիկոնեից հասեալ
ք\ւ.ոսէ/այրի հոնայյ իմազ֊ա ւ որին , և
բնով֊ նիզակին ծեծ՛եր զզ ֊յուիւն նո
րա քմու.լագ.ոյն , և ասեր • ԱՀ«*
օւցա 2Տ <յ^Օօօց1տ
80
սփփսյևանս հո գոր յ ո *–պևէր •
դու. դհա շնորհակալ շևր այգմ" գի
այր թադաւոր ևս , և ևս ոլսպա֊
նիայ գթադաէ֊որ գպր * էյ*» ևմ* 0* «ւ.
շևղլ էէ % ամիկոեևան գոր գոմն չյան֊
կայիր մևնամնփրաիկ չինևլւ Հար* *».
սայևալ և թալ գնա և ոլկան աո֊
<Հապ ։ գի մի սպանչյև գնա ։ Էյ«֊ յևա
յագթոա֊թևսմփն և անհնար ին և մեծ՜
պաաևրագմթն՝ դաոնային գօրրն
Հ^սլյոյ և Հոո-ոմեչյ աո֊ ^ապ /Յա.
դաւ֊որն և աո. ևպիսկոպոսապևան
\ևրսկս , րագոա֊մ * աւ֊արաւ. և խրի֊
դու֊թևամի <
ք \այյ յաք*մ՝ մեծ է պաաևրագմթ*
ոլ ոթ անկանհր *է պՅք ա Յ ե հ* ս Ա"3 1
\ակ \^ո*֊շև*լ է|՝ ամի կոն և ան դորև
մի գչսրմանալի պաամկր , թև իբրև*,
սասակաւյաւ. մալ 19էոն *ի ^րկ"֊
յունչք քիփդ, մեդև րնդ թշնամիս մևր ,
ևչևալ փոշին և շո*Հ Ն ևսփյյն յօդս
Գ 4Էր ա յ • և ՝է ձս մ ե Խ Փհ^Յ^
և *ի նիգակաայն և ՛ի իսաւ֊արևն ոլ ղր
ճանաչիր Փ*՜Ր ^ ո է^* գթշէ ա ֊
մեայյն • ապա ևրթայր սուրբ ,րա.
հանայապևան աո֊աիի մեր , և ձև^
ւհ/Օօօչ^ւ"
81
ատսԱր էէ-րոԼ շոա֊ցանկր զթշնամիս
մեր . զոր եչանկստ ընդդկաէ նոցա
և յերկէր ըեկենոա֊ար • աքնոյն տեսիլ
և ամենայն զօրյխ պաամկին • և ան
կ անկին յոաս Ար բոյն %երսիսի և
աս կին թկ փւ» կր յաղթ ոավձիւնն ։
Է*– իջիր ալ * ի լերոնկն աօ% մեծ կա֊
սւարկին զօրն զայն ։
ք*սկ ՛ի նմին ժամու. մաաու.այեալ
վեսուտ մնար դի 1լ ասեն այթադաւ֊որն
* եթկ \քոա.շեալ զօրավարհ
զյաո-աաէի կած զթագաւորն Աչա
նաց զք\ւո.նայր , և ձերբակալ արար
և ոլ կած ««. • և ոլ թտէ է
սպան • սայլ եթալ կենդանլ.ոյն որ֊
պկս զկանայսն ք Լապհոյ արքայի *
\զ*րծւ– լոէ֊աա– թագավորն պապ"
դարձոյյ զերեսս իւ.ր ՛ի Ա*ու.շեզայ ,
և ընդ ակամի ւ հոչյելուէ զմնահ խոր֊
հկր նմնա ։ Ա«^«օ մաեալ Հքոսշեալ
աս.աջի թադաա-սրին 4 | ապսլյ ասկր
չքնա • Ընդ Հր դարձոա-չյեր զերեսս
ՀՈ յինկն . միթ-կ վաաւրւթԷՐւն ի նլ
արարի • ես ալեմնէեիսե իւՐ սպանի *
զորոայ ոլ գիտեմ՝ զթիա.սն . իսկ նա
(մադաա֊որ կր (ձկպկտ և անօրկն
ՆԵՐՍ. ^Ս»ՐԲ*ԵԻ • Ս* . 6
հ/Օօօչ^
89
հր , ղէ*» դեպ Կր սպանանե Լէ
ղի յյո հր պաաու.ակից . ես ոչ^միաե ^
ցից Ղ* և * ն է* Գ նա • և •Գ “ՍԼ ւէՅէ
մխել ղձեււն իմ՝ յօծեաը որ չափ և
իցե մ՝ կենդանի է Այլ աո֊աքի
կամ՝ ես այսօր • եթե թուի
րեէլ սպան ղիս , պաարասա եմ՝ ի
մահ ՛Է ձեո-աց վ>ոյ * է*֊ Պ աւ քք
դա*– որ գիրկս արկաներ Ա ճ ուշեզայ և
համբուրեր ղիս» % ե. աս հր • Ս*"^ ա >
պարպր են արրն որ իաօսին ուշե֊
ղայ չարոա-թիւնս > է*, պարդեա-ս բա֊
ղումս շնորհեր նմա * է>*. ասեր Ս՝ «V.
շեդցթադաւորն . էււ եղից ղարիմե
իմ՝ յայսմ հնաե ի հէրայ Հայոց .
բայց դու. ուէ թադաւ֊որ աչօր յ»ո
աես և ականջցթ չուր և մի յ*ոյ֊
լոց * ևըեարեա ղըսւն ՛ի վաաթարկն ,
և ղփասաակաւորե ՛ի վաա ար անցն •
և Տէեասցե ցուպգո*.թիւձ» երկիրս
Հայոց ւ էս լուաւ . ղայս թադաւորն
և հա՜Յճոյ թոա-եցաւ. նմա բաէտն տ
էս դնացեալ անաի \\՝ուշեղ~ ղօ֊
րավարն Հայոց , ե կայր ընդդեմ՝
ամէանայև պաաերաղմացև ղօրէքրն
Հայոց ։ \*սկ մեծն երսհս շ§*ջեր
ւհ/Օօօչ^ւ"
83
ընգ ամէտնայե երկիրն իսլլոչլ , և Հալ,
է-սլթէր ղնիւթ վարգապեաութ ե ան
Է*–Ը*շյ * (^ք– նմա և աշակերան իւր
Ս՝եսրովբ 129, որ ոսնու.անեէյա»Հն
Ա՝աշգոչյ • ասաՈյհսլյԱ կրթ ութեամբ
հոգեւոր իրաչյ ղան ձնն «ւրււ^ալ •
բազում՝ և անհեշաական է բաց և
անհանգի սա ԳէէՒք՚Ղ/է^ * քՀ ա />^
4^* Ո յ է յ ոս *նաւոր արև ութեամբ, * ի
թօթափել ական վշքարկր ք ոչ
կաւ ժամանակս այլ յոչոՀա է
<յ»(\ • ք\ս«Հշ թագաւ. որն Հ\ապ
ղաղբագործ կր , և յսէհդէլքանկր գնա
սուրբն ^երսկս , և նա ոչ՜ Աքհր
նմա . 4 սուրբն *\յե րսկս դարձուչյա֊
նկր ղերեսս Էւր ՛ի նման է , և անի֊
ծանկր ղևա որպկս զհայր նորա
1Ա/*ձ ա 4 * Ե*՜ * Ա նգկն ն եղկ էն պես»
գեւթն • և երեւկին նմա իրրեւ. ղօձս
մարՕհաւոր աեսլեամբ : Էյ>ւ եկեալ
առ. € Լ ք երսկ ս անկանկր առաջի նո֊
րա , և հայյյկր թալութէ ւն * ղի մայկ
առ նա տ (յւ իրրեւ. մւոանկր մեկն
\քերսկս առ նա , գիլրանայր նմւս ,
և հանգչիր , և ոչ երեւկին նմա
գեւրն , և հալածական լէնկին ՛ի
օհ/Օօօչ^^
84
նմահկ ։ Է*, իրրեւ էրլանկր \երսէ^ս ,
ապա նևպխր քմագաւորն հ\ապ *Է
աապոյ ցանկութ ե անն • իսկ սուրբհ
*Հյև րսէս յապօթս կայր , և Հալա֊
ե-կին *Է նմանկ գևւ֊թն . իսկ յևա
մեկնԼ՜լոյ սրբոյն , (3-ապ.աա.որն ՛ի
ն ոյհ չարիս անկանկր ։ Է>ւ ապա
ջուրբե ք երս^ս արգերչոյր գնա և ոչ֊
աայր նմա յ և կև ղէրչյին մաաեելէ է>է.
թագ. աւորն խոր Հեր ՛ի դիպալաւուր
սպանէսեել Հ\յևրսէ;ս , բա/Հք ոչ֊ կա֊
րհր փոսն երկևւպի նախարարազն
և մ ողովրգ.էրանն՝ որ գ֊ային աո. \,եր֊
սկս , և բժշիկխէ* ախաաժէրստ և ա֊
շակերակին նմա , և ոչ մնկնՀին *ի
նման է բա պո է. մ * ժո,լովուրգր է
պհոր ւ^ա^րե պչ»ր աո.արևաչյ Ա« ֊
աոա-ած յանիրաւ. ա րապս»րե \\վ>շակա֊
է-ան , պայն որ ժանդ, անոէ֊ւսհ են միէե֊
չեւ. ցայսօր , պոր բեշկեր սուրբն
\,երսկս ձէրտրւ օրն աե՜աո-նաւէրեչուիէ
Հևա ւսյոորիկ կոչիր թաղ.աւորե
Գկասլ պմհհն ^երսկս ՛ի 2ք»ձ
ծաւորութ ևաաէբ , պի դէրպհր սպան֊
ցկ գնա , *ի ղ.աւաո.ն \յկևպևաչյ , ՝Է
գնւպն որ կոչի | \յախ • և ասկր
*^Օօօց1տ
85
ցնա ս նենգաւ , Ա Ղ^ ա Լ.
ըէ, Գ էս , յօրէո յայսմանէ գնացից
ըսա կամս*ց ջսց ժինչեւ ցվախճան •
և րԱէհլև հրամ*չյեսցես է%ձ ճ ապաշ֊
խարևյէց ՛է ջուրձ և ք է մոխիր ը սա
կամաց Հ> ո ց * \ %ս կ Ա”*–րբե %երսէս
ւ»ձ գէաեըոԼ գանձ էն է*~րղ / փոսս ,
երթստյր ընգ նմա *է 2 Հալ» և իբրեւ
մաանէր ք է խորանն , բո-նագաաէր
գնա թագավորն բագմել ՛է թագա֊
ւ Որ ական գահոյսհ • էսկ նա ոլ աո.֊
նոյր յտսնձն . և բադում ագ*սչս*նօթ
բ ագմեալ *Է թագաւորական գա֊
հոյսն • և թագաւորն յարս*. ֊
ցեալ հո լան էր դինջն , և իքան էր *է
գէաէնն , և մաաո-ուակէր նմա • և
*է բաժակն խամն էր շար գերւէ, և
մա աո ւցան էր սրրոյն * ։ \*բրել. արբ
զբաժակն , գոհացա ւ և ատ* է • է)րհ^
նեալէ \\յսաուաձ , որ արժանի ա֊
րար գէս ըմպել ղբաժակ մարաէւ֊
րոսական և հասան ել մահու,
աեաո֊ն , որում ցանկայի ՛է ման ֊
կութ են է էմմէ • բայց գի ոլ ընթա
ցո*յ կամաւ , գի աէւանց ը մբմնելոյ
կամաւ ան կանեին տոն մնա հանու֊
*^Օօօց1տ
86
թէ^Խ Կ • և "լ հ ա2(ի է • պսակադիրն
ըևդ աեյքեահա7էն , գի էբրեւ պՂ\եա^
րոսՆ դըդ ուեսչյէ ։ (Հս*յյք դու. ով Լ
թադաւոր ասնէրաւ , դեդովթ և նեն^
դութևամբ անկասանևլոյն կ հևար •
է սկ ես ՀքԱյեապադ ը^*դ
յայսէևապկս սպանաևել֊ ^/ա՝ #1^
քյր որ արդելոյր ղձեոն րո յէնկն ւ
էյ»*, ուրդ ակր թոդ սոչյա զ&ևչ֊ դոր֊
ծ՜եչյէն ըէ*դ էս *է սւարապարաոււյ •
և ըհկալ դհ ո դ(* եաո֊այէս .բո որ
հան դո լցան ես դա մեն այն աշէաա֊
տեալս • և ցարուցեադ դնաց ՛Է
վան ս էւր :
Էլ ղհեա գնա ւյ էն նմս» ամենայն
էշխանթն , և պօր ավարն հսչյոց Ս՝ «ւ.
ձ^լ, և \յ՝արգպեան՝ որ թադաւո^
րահսչյրն կոշէւր • և սե պուհր և
կուսակալյբ և ււամէկթ քհևէ նորա
դնացէն սդուէ և արաւութեամբ ։
Է*, էբրեւ. ևմհւա սուրբն ք է վանս
էւր $ և վերացսւցեար ղչղարե դօան
յանձնկ էւրմկ , կսչյր կաււուցեադ
՛է վերայ սրաէն կապսւաակ բոլոր
էբրեւ գնկանակ մէ . և նաքսարալտե
մաաուցանկէն նմա թէւրակկս և
^Օօօց1տ
87
անգեւլայս , գի թափեսչյեն պէէԼրղե
և ապրեսյլէ * )աք նա ոչ աո%ոյր
յանձն • գի մի մերժեսէյի *է ակր ու.
նա կան է* ո րհրգոլէ ՚ և ՛է փրկակահ
մարէքնոյն աեաոՀն • և ասկ , |>ո^չ
աոէվ» էնձ ղի Հալ հրաժարեյյայչյ
յաևէրաւ. աշխարհիս և յ ապերախտ
մարդկահկ 130 ւ Ջ^է ահագին ե
անջատումն հոգւոյ *է մարմնոյ • և
սոսկալի չյեա յարուՀձեամև ըմԼ
րըոՀնուԱ ն 9 Է ա ահ ջան սն • Հանգի
ւ/թն դմէաւորե ալսն յօգս Հակակ •
էսկ մհսսե՝ զյանքչոԼէՏն հրապարակի
յայաևապկս . Հանգի ոչէ թաթչել
որ գանէրաւսն գործեաչլ , ՛է յան֊
ժուժկալ֊ 1 է գաաաաոանէն կշտամԼ
բեալ գմեղսն ։ \\յլ որ 2(շմարէագ
ես % գվշաակյութէւն հո *յոյչյ ինձ
Հ^սաոէ֊ած ե ողոր մնա ւ
(Հորժամ* 131 հնչումն լինի փո ֊
գոյն է և բարբաՈՀ երէլեաւոր գօրաիե
լսին ձայքտ , յայնժամ՝ եղկելիին
աագնապաւ կորն չին և պահանջի ն
՛Է գեհենն • և գա ահ ար գ ար ո էյն միա֊
լորեալ֊ երգեն ընգ սերով թկսն »
հասն որոյ Հեգ֊ գոչեմ* էտնայեա յէս
տեր և ողորմեա :
օւ ց ա 2Տ <յ^ՕօՕ§16
88
Ց որմամ՝ իմանամ* զահաւոր բար լ
բաա. փ է»ղոյն ՛ի յաւուրն յեա .
նուՅե է և յաաենի նսաևլուի քճր^լ
ա Կ * 7 ր ժողովել զբոլորիղն ի յա %֊
ողորմ՝ դաաասաանն աո.աջի հո
«4/» * յ այն մա մ* յյակախն ոսկելտ
էմ՝ , խափան նալ միպթ ՝է խորհրդող ,
քէնձէ/ն զիս դաաապարաեմ՝ ՛ի դաղ֊
անեայ ի մեղ ,թէի՞ւ փրկեցայյ , ա/^
^ պդ ֆու.§քհ և յապաշխարութիլև
փոխարկն ալ դթա Աււաուած՛ և ո֊
զորմեա է
^բրեւ լսեին գալս ամենայՏ» մ էր֊
ղովուրդն՝ յարաասո€.ս եղն ալ
զարմնա պես ■։ Էլ. է՝ուՀէլ ՀՀ՝ ամիկս֊
նեան և Հայր մարդպեսւն , և (\» ֊
կուր վյւս/յ իշխանն , և քՀադրաա
ՀՀադրաաոմնեաղ Է ւշխանն է և Հայ֊
կըն 132 Հայկազնի և Ա ՝ ե Հրուման
1 \րծրունեարյ իշխանն , և ՀամւոէՐ
Ս քելեաենւոյ իշխանն , և այլմհծա֊
մեծ իշխահր և նախարարր և աա֊
նու֊էոԼ արյ» և դաւարւապես սթ Հայող
աշխ ար հին , և նպիսկոպոսթ բանա֊
դաաեին զնա զի աո-չլե զզնդա֊
թափն : իււ( սուրբ վ թաՀանայա ֊
ւ ե /Շօօ§1տ
8 »
պեահ *ի բաց մղիր ասելրօէ, թկ է*.
ես օդնականութեամբ \^սաո*.ծոյ
իմո ք կար ուլ եմ հալածել ղչ/ա*.ս ՛ի
$1և*րՅեէշյԷմոյ . բայյ թողից ղի մի խա֊
խանումն չիցի յաս.աջարկո*~թեէսն
ճանապարհի իմոյ • ղե կոչի դե ս ^“Լ
հաաակադիրն ղի աո-ից ղվարձս վաս֊
աակոց իմոց * ^Հայց հե ա ՂՅրԳ Աք»–
շակունևաց բաղրւ*~մ լուսադարս պա , լ
կասեցուցեալ յ աշխարհիդ հայոց
յազյ֊Կ իմմկ , շ1՚է ոլ 3է՚ ն պսյմն յին–
յ»ևանց ք ղի եւլծանեչսւէ ակր կամի
երղծանել ղնոսա որպկս զէարայկլ։
Ահ» 7֊ ՂՐՐ ՇՒԳ է ս գործեցին՝ թո-
ւլի– ալ լիչյի նոցա • ղի ցանկո*–թիւն
ի՛ր սւ եա լ ^*– * Ռ ա յտ յ ևա ծա*
յիսոսև ամա էլ՝ բարձցի յ> ահանայո * ^
թիմնւ 3 3 յաղէէկս մերմկ ճ որ կ որրսյ
Նախնո/ե իմոյ Գրիգորի , ընդ նմին
և թադաա-որոէ-թիմնդ յադէէկդ Ահ» ֊
շակոմնեաց , մինչև*, ի մերձենալ
պղծոյն անապաաի \ %եա այն որի կ
*ի լնուլամաց հարկ *.ր և յիո^իյ ^34
աո֊ցևն ղսո*.րբ բաղսէրն \յրոա֊սա ֊
*լկմ ՝ հարսիկ ը ք և նոյն ինքն պխաչն ք
և վարեսցեն *ի դերութիւն • և իբ֊
րյհ,Օօօչ^10
90
րէրւ. դարձցէ ՝է ^արսկաց՝ այ լ
ոչ՜ ե*֊ս դարձցի յ\յրոէ–սաղի$Ր • և
էյրուաաղեմ՝ ոչ եսս կացցկ յիշ^
էսան ո*–թե ասն ՀՀունաց , և Էսմայե՜
ըոյքքւթ աոիրեոցեն նմա , և արկցեն
ք*եգ հարկէլ. ղՀՀոյն ա% ւֆնչեա. ՛ի
«/ ամանակս աՌրձենաչոյ արիակսհա
ա^քին . և ապա աո-ցէրն ղ\յրու.սա՜
ւլխէՐ ադչյէհ Հ ՈՈ-ուիքսչյեյւսց ՝ որ ա ֊
նոա֊ասնէան Փ ո-ահդր , և րարձցեն ըզ՜
հարկաարոսթիա֊ն (Հու֊նաց է
Ժ՝Գ • (1/»ք սկիզբն ո»շխարհա^
աա.երածոյն Հ^ ո չյ ո յ նենգոա-թեն ե
ևղՒյքֆ և յանՀխաղանդ.ոա.թենկ մի֊
մեանէչ • ղի ոչ՜ հնաղանւչէան էշխ սանրն ,
•ո/լ բարէեաաանէան յէէ-րստանչիսր արա ՝՜
*-<*»«•» է և ոչ֊ հասցեն մէմնասնց ՛ի
թԷկոսՆս » ոքյլէ Թչնամհացե կողԱՆ
եղից է% ւ Ց եա սչյնորէկ ելցեն յէա֊րա.
րանչիսր հայրենն աց և անկցին ղիշ^
խսանա֊թե ամրն ՀՀունաց ՛ի սարկոէ–
(*քիւ.ն և ՛Է ծ աո-սչյէէէ֊թ եան • և թո ա–
Ըոոչքի՚ե * ի հասա աոպ • և այնպես
պակասՆլցի Էշքսանոլ.թԷւ.ն նոցա *
է* Թ ա դա*~որրն ՀՀոսնաց սակասա՜
կեացթ եղիցին և ղսրոտերադմաց ոչ
ւհ/Օօօչ^ւ"
91
հօդասցեն , այլ ղհարկաց միայն . և ւ
ղչիախելոյ կարդաց և զքննութեան
հաւաաոց , զոր հիմեեցուցին աէւա . |
Հեըսքահ ժողովքն ևրեր • և .թակ ա
աոեսցեն ղրաղումս *ի հաւաաոց
քրիստոՏքնկից • և այն չիցի քան *հո֊
ցա և վաստակ * քՀարձցի ղօրուվժիւն
ՀՀունաց ար անց պաաերաղմողաց •
ցցուն սպի աշխարհ նոցա յացց֊կա
ղեղնաւորաց և անկցին դհարկիւ
նոցա V՜ խոպանասցին գաւաոք րա֊
ղումի • աարակ ուսելով աարակու ֊
սեսցի երկիր • 1ւ ե ղիցին հրաձդու
քմիւնթ և ջթհեղեղթ և շարժմունք •
կործ սէնեսցի աեպիս աեղիս • չինի֊
ցին նշաէէթ և « քթանչելէթ յ երկինս ։
Լււեսցի և ք ահանսչյութիւնս
Հայոց էլամս բազումս • աապալեսցի
*ի հի մանկ Հայր • աււյին և պ ա֊
րիսպ֊թ անմաաոյցր ի նեաողաց աղ
դաց • և կերիցէրն ազդն ոչյն ղմար֊
մինս բաղկաց իւրեանց # այսինքն
ղչս զդ այինս իւրեանց , ըսա կսէհխա
սացութ եւսն էշսայեսչյ * էէ ս Լ) ս
քոսն 1 Յյ> (Հովհանն ու , որ ասէք (մկ
նեովէնթ բազումի եկեալ են յ ա Է*
օհ/Օօօչ^^
<յշ
խարհս • և այն ամենայն սկիղրհ ե
երկանդ էէ սոսրբ աեղիր աթոո֊ոայ
I հայրապեաոա.թեանն հայոյ եղի֊
յէն բնակոլթիլյե և օթեվան ագ֊
Գ ա 3** ^ Թանոսաւյ • և գաաարկաս֊
յէն ճանապարհդ» բազմագնացդ աո.
՛է ՀԳՀքե մարդ. կահ . և օգնութիւն և
ոչ֊ոէ-սաեթ է (ֆայն մ՝ ժամանակի ա֊
սասչյեն լեր անց թե անկեր ույ, ՛ի
հերայ մեր , և բ/րոյ՝ թե եաեկեյկյլ
դմեզյ ըսա գուշակմանն (յրեմիայէէ
(ֆամաթեսյի սեր բաղմսայ • ար մա֊
աասյի անքէթ ութիւն , և էՐարդիկ
անժու.ժթ եղի էյին և ամենայն աշ֊
քսարհ անհանգի աո աագնապեսյի .
և իմասաոէձտ յարեա-եյս փախի էյ են տ
Ե լ յեա այս, էրիկ փրկոլթիլն ա֊
մեն այն աշխ ար հայ րիոաոՏ/ևկիյ
յարիական զօր այն եղիյի *ի Հո. ով֊
մայեյլ.ոյ • և ապա խապաղեսյի
երկիր ՛ի բարի գհայս ժամւսնակս
բաղումս • որպես զյէրախա ամենա֊
մ*3 Գ ա Ր^Յէ * Ե լ հերթեսյին անօ ա
րենթ , և անկ էյին ընդ լ&ուէծաոայ֊
Ոէ-թեան Հո֊ովմսչյեյյւոյն • և մւսր ֊
դիկ աէ֊աղեսյյեն ղանչյեալսն և գոչ֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
93
հաէդէպեաըքե այնաք՝ բարԼաա/ ։ 3 եա
այևորէկ յայանեսշի որդ էն կորըս֊
աեան նեոնն է
մԷնչյէե ո. եմ՝ ՛ի մարՏՖի դե֊
կու-ցանեմ՝ ձեզ» որոյ դալուսան
էսզդ֊եյոէ-թեամբ սաաանայի կ . և
»ձ էձաղյաէ֊որհ նա Տ ա 2& ա 3 4 ա< ^*
պարսկայ կամ՝ այչաօգմրայ , այլ
պաշաօնկէյ ամենսչյաէդթ խաչէն » զի
էէտն որդին կորսաեան կորնչելով ե
՛ի փաո-աչյ նորա » և լինիյի պիպերն
այն ՛ի յանդիմանու-թիւն Հրեի*քն •
դի և. նորա իոկ ակն ունկն մ՝ոլորե ՝֊
յու-յչին * \\րդ դու# պաաու֊կր աու^
որդւ-ոչյն ձերոչյ , և որդիլր նոչյա որ֊
•է*~ո$յ իպւեսնչլ . և դրոշմեսչյեն գրով֊
և պա հես էլ են մինչև*. ՛ի մերձենալ֊
պղեոյն . դի լինիյին որոգայթա ֊
պաարասպր 136, դի մի ընկդմեսային
յ որոգայթ նորա *
ես Ննայ դձևդ֊ լոսսաւ֊որ ա֊
ւադանաւն , և մինչև է. ՛ի շունչս վեր լ,
2ին՝ րորրորեալեմ՝ ՛ի դոէ-թ ձեր • և
վշաանամ ՝ քձկ գո*–չլկ արաա ինչ֊
խաոնի էլի ՛ի սնունգս ձեր * յեա ելա֊
նելոյ իմոյ յ աշխարհիս է $Հոր փո .
րյհ/ՕօՕչ^^
94
խէսեակ էմ՝ Ասաոէած բանն հօր
հովոսեսէյկ ղժողովուրդ էէ֊ր , *Ա , ր
էէնեաայ արե ամբե էէ֊րուէ ։ Ա/*9՝
^ յայաէև ելոյ նե ռէնն ա^ս 4՜ * յորմ ամ՝
չշշի երկէր քսռովոա֊քմե ամ՝բ յէա բա^
րէ մամանակէն և բարձայէ էշէյանու^
թէՀն հոռովմոյյ , որպկս ծ՜անա֊ւյա*.
*\%անէեքէ վասն չորս ^ աղահամն •
մաաոակ աո.ե ւ֊ծն՝ որ կ Ա ՝ արւսյյ թա֊
ղ.աւորո»֊(3էէձ/ն , և ար^» ճ որ կ ք\ա.
ր ևլաէր-Ոէքե , և էնձն՝ որ կ 4 | արսէէյ ,
և չորրորդն որ ահեղ և պչորմանա֊
չէ չյոէ-էյւսէ-ն , որ ոա֊տկրև և մանրկր
զէւ րկէր , որ կ հոռ ովմոէյ թ ադաւո լ
րոսթէ ւնն . ղէ որպկս ՛է դալսսւեանն
+քԼր էսաոսէ բարձաւ. էշքսս»նո*–(*)է*–նն
\*սրաոյելէ , նոյնպկս և յսչյանել
պղե աչքն՝ բարձչյէ էշէտանութէէձւն
Հոո֊ովՏոյ . Հսկ երեր թաղաւ֊որո
թէ *֊նթհ բարձսան ՛է միջոյ • ե չոր^
րորդն եկա էյ հասաաաուն , որ կ
Հ ոռովմէէւյ թաէէաւորու-թԷւ-նն՝ որ
բառն այ ՛Է նեռնկն է
(Հաււաջադոյն ծ՜աւլկէ անդթու.^
Թէյե և Համարք» սկր , և չէնէ սուԼր
և սասանոսքՅէւՀկր և սրածոսքմէէ-նթ •
ւհ/Օօօչ^ւ"
95
էՐաանեսյկ եղբայր ղեզբայր ՛ի ժահ
և հայր ղորդի • այս ՝ի աեասնկ ա
սաչյաւ. , զոր դիակտ իսկ • և հովս » ֊
*ք»աք 137 երկիր ։ ՀՀի ղրր սերմանես լ
•քեն՝ ւ»ձ ժողովիր են , և որ անկիյենն՝
«ձ կերիյեն , և բաղոէ-ժ զու.շչսկ»քույէզ»
եղեցի** 1 յ ա ղչ“յ– ս յ ա յ ս ***^սս նես^ինն »
\\րզ մի կարեիյե,ր &ե սաաանայ կ
կսէէՐ դեւ. ՛ի դօրայ նորս» . սչ~, այլ
մ արդ ապականեալԺագր *ի աոհժկն
^ ահ այ , և ծնանի ՛ի *քԼէ»րաղին զեղ
& 138 յազէկ քարսչյեչի • և անունն
հօր “է» որա Հ^ո-աԷՌլայ , և է/օրն նորա
^երղիւ/ինկ 13 9. և անուն նորա
Հ^Ո-ասիւՐ • և ծնանի *ի կոէ-սանայ *
և դ֊այ ՛ի ք ճիւ֊զւսնդիոն • և ժեծանսչյ
անո»–ա»1բ ըսա մհեութեանն 0/»ւ ֊
նայ է Ա«^ա բաժանի թ ադա ւորու ֊
թիւնն Հֆսէնայ ընդ սւասհ դա*֊ա ֊
գան • և մինն ինյխ իյկ *ի թադա*.ո~
բայն և ղերիս թ ադա». որսն սպաեա լ,
***իցհ , և զայչււն պձե ո.ամբ աեիչյե » ե
ինյն աիրեսյե ամենեյուն • թադա֊
ւորեսյե ժաժան ակս երեր և կկ Ա
ժաժանակայ • և բարկութեամբ ա ֊
պա կան կ ղերկիր • և զա մեն այն ար֊
րյհ,Օօօչ^10
96
բանե կութի էն սատանայի յինլխ
հրհ. Որ ոյ դալուստն իսկ աղդե֊
ալութեամբ սատանայի կ • և «.
րասչյ կ նշանս և արուեսաս ւօ ֊
սուրս 140 հագար և երկերիւր և
վաթսուն է քՀարյ երանի որ համբե֊
րիչյե և հասսնիչյկ յաւուրսն տեաոն
մերոյ 0 ի սուսի քրիստոսի և փրկչի *
0 այնժամ՝ եթե աղասչյեն երկուս ՛Է
մի երկանսն , մին աոնուչյու և միւսե
թոգուլյու • և արյ ուեսպի տերեւ
թզենւոյն՝ որ ե նեոնն • շրյուել ոս ֊
աուլ՝ պաշամեե այ ր նորա • երկանն ր %
կեն յադս ե • և աոնուլհ ըհարու
թիսն բարւոյհ ՝է չարկն ւ
նսաչյի որդին կորսաեան
յե կե ղեէլւոջ֊ \^էօաոսծ ոյ և ս կսահի էյի
հ-Հյհ՚չյել գ\\թտտուած » և է*֊ր պ ա ֊
հանջկ գերկրպադութիսնն մաաու ֊
էյ անել֊ իբրեւ Աււաուծո/ • և չյուչյա֊
նկ գանձն իւր Աօաօէած՜ , և հպար֊
տան այ ՛ի վերայ ամենպյն անոսա
նեալ ասաուՆ ոյ • և միայն գքնրն
աաչյե պաշտել֊ փոխանակ Ա<ւաու ֊
եոյ • և լնու չարեօջ և պգեութեամբ
ՂՒՐՀեՐ * Շպ/նմամ՝ աէւստե Ա".
րյհ/ՕօՕչ^^
97
արա֊աե– զէրկուս մարդարկսե լէ.
%ովյ> և զՀյզիաս ՛ի փրկոա-թիւն մարդ֊
կահ , որ զ*էու.շաւյու.ւյաեէրն ^Հաւա ֊
աայեաչս , և դարձոււյաևևն զսիրաս
հարդ աո. որդի* իւրկանյ . որպես
և ակրն իսկ պաամեաչլ՝ թկ \յ>պիա
դպյ և յարդարևսշկ ղճահապարհս
է * * Ա/*ք– "րպե– յաս-աքին դաչըլս ֊
ականն ՀՀովհաՏենկս , երղթւ. կաբա֊
պևա ՝ք Հրիսաոսի , նոյևպկս և յեր֊
կրորգ դալս ականն էսշ/րա պահի կա֊
րապեա էՀնով^իւ. հանդկրձ * Ա^րք.
նոթա ևրկոթէրամե դայակն և աս աս լ
չյ&ն • ՝Ա՝ի հաւաաայր պզծւշյն որ կայ
՛ի սուրբ աեղւոֆն . զի նա կ վիշապն
մևծ– և օձն կամակոր • պաարանօր
խաբկ զձեէլ և արու.ևսաիւթ սաօր •
մի մերձենսչյզ» ՛ի նա , այլ փախկ֊
ր Ոէ ֊վՏ ՛ի չթրինս • և համբևրկչյկլթ սա֊
կաւ. մի ժամանակս • սսւ.ա
կ դա , և մարդարկիատ սաօր խոթես֊
մանկՏրլ կամի զսլաշաօնև այս խա֊
չին • սէզէէկչյու-թիւն կ դա բազում*
մոլորութնս/հյ « ս^լ աղ օքձկդկթ
զաիւ. և •Աէիշէ՚ր • զի սակաւ. կ նկզու֊
(ձիէձևդ և անսպաս . բարիսև տ
ՆԵՐՍ •
ք–
«րտէտՀհ» յ
Տէտ&էտԱեեօէե^ե ֊ ւ
7
օօց1տ
98
Ի"4 քրիստոս «ձ. Գ ա յ յ^րԽ^ *
այլ ա ^^* ա<լ փաո֊պթ • 4
մաանկ ղդա *ի խավարն արաաթին
և ^ յան ողորմ* աանջանսն • և ոլ կայ
•Հրհ™ ոս աո. աջի հփղատոսի ՛ի դա֊
աասաան , այլ ի՚կթն դաաէ ղերկիր •
ղչսյս և որ սոյյին նման շարողին
մարդկան է^ոՀք 4 \յղիա ։ ՀՀայն֊
ժամ՝ նեխի և դարշի ե՛րկիր ՛ի հոաոյ
մհ ւսելոչյն 9 և ապականի յամենայև
կոպմանչյ , գա ղրան այ ամենայն դեվթ
մարդկան ՛ի նեւլոսթենե սովդյն և ՝ի
ծարաա֊ոյ քրոյն • անկե ալ դնի ոսկի
և ականր պաաու-ականր և դո սև ակ
դոսնակ պատմհս2Հանթ, և ոլոր ցան֊
կայ ՛ի վաանդին որ ԱՏնելույե կ *ի չա֊
րոսիմեան մ ամանակին է ՀՀայնմ՜ամ*
յիշեն մարդիկ գ/էորհս իսրեանայ աղ֊
աեղիս , որթ աւսին ՛ի 2 (ակատ դմեքք 9 ֊
րոսթե նշանն պիղծ՜ մ ողովոսրդն ,
և Հեսեն շքնեոնն • Տ Ոէ ~( * մհղյօդնոա.֊
(միսն ՝ի նեղոսքլմեանս , ղի սպա ֊
ո.իվթ ասս հասարակ է էյ» է. նա ոյ
Օէէնեսչյկ նոչյա , այլսնոաի յոսսով֊
ի»արե ղնոսա է 0* այնժամ* ըմրոյնին
՛ի ձեէմն նորա էքեովյ» և \յղիա ք և
■մ 000^10
98
պիգնն աքն չարչարկ ալն ո սաս անհհա^
րին հարուան ո$Լբ և հայհոյի
աո ուտն բսանիւվա բագմկթ ։ յ«/» ֊
ժաժ ոչ֊ հնազանդին սուրբ մար , լ
դարկրն աալաարասնայ նորա և սուա,
նշան աչքն , սպանյկ պճյնովյչ ե լէ.
ղ1>է*տ աո.աջի բազմաչք • 1ւ իանդուքմիւև
ժ % է սու. աո ւքարդարկիյն ՝է սաեսանել
գմահ 2 Հշժարիա Ժարդարկիյն ։
•^այնժաժ և ինլխ մեծ՝ վիշապն
որդին կորսան ասն զոչժամբ մեն սա ւ
հնչի ՛ի լսելիս ամենեյուն և ասկ •
§եսկյտ գյօրուքմիւն իժ մեն • գի *ի
բաս գուժ աժայ անմահ լի ալ կին
դոթս , և այլ ոչ կաբային ապրել ՝ի
ձեո-այ իժոյ • և ոչ֊ ատ կար այ յալ,
քժ ել ալօրուՀմեաոնս իժոյ տ էյ»– աաւա^
•֊ել բորբղրկ չարութիմն ընդ աշ^
իա ար հո « որ ակր ՚^իսուս սատակես
յկ գնա հոդւով֊ բերասնոյ ի*֊ր"յ ։ Է*–
յորդորկ գհսալհաայութիւն աո. բար ֊
ձրեալն *ի լսելիս բագմայ ։ Է^«– մինչ֊
զեռ. ալայն յաւելույու քաօսել, յան֊
կա բնակի յա կան (մօթաաիել լինի
շարժումն ահեալորոաման • և *ի նմին
ժամու, հալե ալ մաշին պաշաօնեայյ»
ւհ/Օօօչ^ւ"
100
պղ**Ս նեսփնն * 0 այնժամ* չոա-սա֊
փայլ երեսի նշանն արթոսնական *Է
դօրաշոսշանել դապասինեաչսն *ի
նա *ի պարծանս արգարոյ • դի կա֊
պեյին դանձինս իսրեանյ *ի սեր նո^
րա է ֆոչանան մասոսհր ամենայադթ
նշանին և դօրոսխիսնտ սրբոյ եկե^
դի՛*/*– 1 */ » ն. աո֊նոսն հասակ ընդ
աէրունական խաշին • և լոսսասոչտ
ն ուա էլին ՛ի լոսս Այ նորին * 1| ոծես՜
ձիե ադյտ . դի դայ ՝ի գաաե լ դոշ֊
գրոշմեալսն նովաւ , որ ոչ՜ ծան նան
դնա ակրոսնեան նշան \
0 այն ժա մ* գայ յերկնիյ անճաս.
փա» ա.դթ թագաւորն փաս-այ • դաչա,
րին Էրկիեթ և հաչին իբրևւ դմոաՐ
աո. աջի հրոյ • հրեդիե և մթա֊
գոյն հոսին վերոա-սա ՛ի հայր
րեչուէ դիրկէր յանօրենոավմեանյ և
՛ի պէդծ գործ ույ ւ Լսին ձայևր լու-սե֊
ղին դօրայն • շարժին դօբուիէիւնթ
երկնիշ • և փող սասսփկ հնչի *ի գե֊
րե էլմանս , \\րիթ մեո.եաչյթ ընգ *».
աօ^ փեսային • տանգի ր եկն ե հաս
հայրենի էի աո. հր • արիր արգաչտ և
մեղաւոչտ ընկալարոատ դհաաո է– ա
101
կոծեսյին ան֊
մխիթար "գավ արարահտ անպաա֊
րասաթ • և գգենուն փութապես
գան ան յա կահ մարմինս • ապա աէեգա֊
սորտն երե՛սին սասւերադոյխ մար ֊
Տէեսվ, տանգի ննրկե ալտ քինին գար֊
եավր շարեայ իւրեանյ • յաուաքա֊
գալն եսս դան անձամբ ըԽարեալյթհ
պայեաւսանան մարմնովդ • րարձրա֊
նան յերկրե լուսեղին ամպովտ *ի
հանդիպումն +քԼրիաաոսի • և հիանան
վիրինտե ընդ նոսա և ասեն • *Հ(քնչ~
ե գորեեալ սոյա յերկրի , գի երա֊
մավին դան աս. աեր գուարթա֊
յեալյթ , Պ\ասւասխանի աայե նոյա
ա»եր թե սորա են րարեկիր գինուոլտ
իմ * , որ ուրայան գան ձին ս իւրեանյ ,
և մեկնեյան յերկրե , և ի խաչ^ հա֊
նին զան ձին ս իւրեանյ կարեօր և
յան կութ ե ամիր հանդերձ վասն սի֊
րայ • ե արդ ես աայ սոյա
գաւրախոլթիւն իմ* գանսպաս. ։ էլ
ըրէյնն գալս հրեշս, ակտ ասի֊
յեն • ետ օրհնեալթ ՛ի աեաո .֊
նե , արգ ուրախ քեր ութ յուր ախ ու֊
թեան ձերում * >
րյհ/Օօօչ^^
102
^այնժամ նստյի թադասորն փա֊
ո-այ յաթոո. իւր • և հրեշաակյչ
ահիւ սպասավորեն նմա . և յաէւա ֊
ջագյոյև կապի սաաանայ աօ-անյ
հարցափորձն լսյ ք և աո.աթի ի վիհն
աարաարոսի • և չարալլուկ կապին
ղօրթ նորս . ձախակողմանթ , որ »«-.
սու. ցին մարգ-կան պաէործս չարս • «ձ
են նոթա արժանի ՛ի դաաաաաան
ժաանել, պի չիթ պաաասխանի աո-ա֊
քի բեմի նորա . Ե«– անդ#» մեկնին
յերեսայ նորա ք և կայցեն յաջմկ
նորա բարեայն յՈԼԱովԼ արդարթե •
կան և մե$լաւորթե ամօիձով֊ ւ1ե ծ՜ալ-
՛ի պա հանջոա-էքե իա-րսւթանչիպ» *Է ո ր֊
ծոց • ասաեան դնի և դպրութի^կթ
բանին ։ խրձուէտ կապին որպես ո ~
րոտ. և ձգին ՛ի հուրն անշիէ . \*սկ
ոմանց և դրունրն փակին ուրաիէա ֊
լից հարսանեայն • գի մի հնար լիյի
զփեսայն երկնաա-որ հսչյելաեսա֊
նել. պի #ձ ղւպորմ՜ութե
պլապաերս , ասելով֊ ընդ նոսա , 0 ^
դիս. և մ՝ պձեզ, ՛ի բայ կայեթ ֊
սայ ի մեց տ էւ յառ-ա^ Վ»ան պայսս֊
սիկ ըԿծա/ե իմադաւորև պերկ նսչ/ին
ւհ/Օօօչ^ւ"
103
պսակն ար<եանաւ.որաէյն , ասելով֊
չ խաա . Նհ ս ՍՀ °րհեեալթ Հօր ի֊
մոյ , ժաո-աոեէէեչլ եթ զպաարաստե ա չ
ձեզ֊ ղս*լտ$սյոս(միէՀնն ՝ է սկէլրանե
աշխարհի *
խորանան երկինքը , նորոգի երկիրս
կահ աչս* ցեա լ֊ սաղարքմանսչյ փսքեչ
շոա.թեամր , և չինի արըայոէ֊թիէւնն
երե սևամոր , որպես և գրախան
վաթսնասոր , և երկինը հարիւրա
•֊որ . և ոչ չինիյի յերկրի աշխա ֊
աոա-թիւնը և րրաու֊նը • ոչ օձ խա^
բոգ և ոչ կին պաարոգ. այչ էքեիյին
ծապթ աեիձ աս Ո֊ամեչիր * ե
է/եկնեաչ յաւ^ւ և աորամոէ-թի • ոչլչ
լինի միայն ոսրփսխոէ-թիէձ* և փավ
կոսթիւ-ն I է>ւ ոմնՏեյ յերկրի աայե
ղարըայոէ^թք ։ \ակ մ*որաիէ~րոսաչքե
կարմրագոյն փայլեն պսակրև և
պաաս1ույ2քա նր և փապըե • րեգ նուվէե
և կուսան աչքն՝ որը ոչ շաղախ ե ցին
ղան ձին ս իւրեանչյ րեգ աշխարհիս
այսորիկ , րեգ կա֊ սին Ա^արիամսւ.
ըեգ ա֊նեչՈէյ են պպայծ աո֊Ոէ~(մի*^ե
փաս֊աայ պսակին , սչյլակե րպե ալ
որպես զարեգակն ՛ի ^ աաաւեղաչլ •
օհ/Օօօչ^^
104
նոյնպե* է աս֊աւելու. յ| 1 ււ փա ոտ կա.֊
սանացն ՛Է 4^, ամոէ-սնայեչոչյն տ
Ե 1 ֊ Գ 9 "# "րգ^նթ է* 133" ա ֊
ւ&նայն ՛Է միա աո. ետ , ^ ապրես֊
էԽ յ ո ս"Գ ա յ&հտ ,| /» <, "# • *■ ^Ր ծ –
ճք» որպես ղայծեսմէե ՛Է դործեաց ,
և պարծանք ԷտՐ (1նէքեր յասուրն
%ք Հրէսաոսէ ընդ աէմե նորին • որպես
^ՅՂՅՅ Ւ նձ ա ^Ր ։
• $>այս ամենայն ասացեալ
որրոյն \ է երսիսի մարգարեական ա֊
կամի • և ոանէյն դնեին նմա ամենայն
Ժողովուրդն և մեծամեծ նախս֊
րարթն Հհ այո էյ . և յաւն սսփպեր նե֊
ղեր ղնա * էէ Հքոսշեդ Ա ՝ ամիկս֊
նեան և այլ ԷշԷ»աէտն ան կանեին
աո-աքի ոաէյ սրբոյե է և հայդեին ՛է
նժանե թողոսթէսն և օրհեոսթէսն տ
էլ նա թողսաՀմէսն շնորհեր նոցա •
և յանձն արար ե ալ պես սա լ>*»»ւ ֊
ծոյ և ր անէ շնորհաց նորա տ է*–
10՝" Լ ճքէ սպարապեա և ղայլ էշ֊
խանսԽ՝ որ անդ հանդի պեցան յայ ֊
նըմ* ասուր *է աո հ մեն Հ^ամէկո ֊
նեան , կոչեց ե ալ աո. է%թն % եդ ըղ ֊
ձեոն էսր ՛է վերայ , օրհնեաչյ ղնս֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
405
սա և ասկ • $4/> Աւաաւած ինթնին
• սոյս Ծ*"րդ֊ Հքամէկոնկէյ ,
արպկս թադասսրէն 1 \%ա»ւՀՅա*յ 4 ր.
րաաէսրին ՀՀեսու.էԱյ • 4 հասաաաես֊
9քկ պ ո ա ա ձեր աԽսա սահ և լի , 4 ղձեա. ա
ձեր պ*րա Ձ »ա֊ս 3 ե ՝է հե րայ թշնա Ն
•Ռայյ ձերոյ • և հաաաաաեսչքէ °(*հ֊
նաւվձիւնքե աա.ա ՚ջք&թ յադդ. \^աւ1է֊
կոնկէ 3 , ղհապարսն հա ա
լածեսյկ և երկուզխ պյւեւրսն շար֊
մեսչյեն* 4 օրհնեաըչիջիթ յամեևայհ
ա ՂԳ ս "V ՛է հէս ա յ ե րԿ*Ւ • և Գ %աս ֊
ջիր անոսանէր 4 պնւէակս*դմ՝ *է
հաա֊ասա ու–դ§րսփաո.ս , և նախատեի
ձախնղփր հաւ֊աաոյ յ>րէսաո%կու.֊
թեան • մի մոքիր ըևդ չեուէ եա֊
ա.այոավմես»հ աղապդեաւյ • 4 ձեպթ
եդիյէ փրկութէէ.% ապդայ . 4 ըհա֊
րեսւփն մար դարի ատ պաաաւ.ակաևր
յադդէդ \ քամիկոնԼէյ , ար կարդեա֊
*)էն էՏարաւէպասուվմեամի *է քմադ
արջային *ՀԼր էաաոսէ տ էւ այլ եւս
բա պո ս մ բաէ փատ ար հհ հաց պեոսա տ
Ե*– յ** ա "Ս ս "(փհ համբարձեալ
դհանապապաաարաե պձե &ւ.ս է*֊ր
հարուսա մամ մի հասն Հ^այայ աշ ր
րյհ,Օօօչ^10
106
խարհիս , հայյեր և ասեր . §Հր
Այքա/րւաձ՛ բաղմադութ և ողոր֊
մաե , պահես* անարաա ղհաւաաս
աշխարհիս , րարեխօսու֊
թեամր սուրբ աո.աըելոյն Հևա դե ո֊
սի վիճակողի սորա , և նախնոյն է֊
Գրիգորի հեաեւողի նորա . ^
թե պես* և շինի անօրեն ու
յաղդս ՀայՈյ ըաո օրինակի նախ֊
նեայ սոյա , սակայն դու. ողորձու֊
թեամր խրաաեա ղսոսա « և
հ երձուա ծ ոդ ապա կանի չ սուրբ Հալ
ւաաոյ մի մայե յ աշխարհս Հայոյ ,
ժի դաղձն վնասակար ղպո ւեսյե
ղանապական բաժակ սեղանոյ ^ո ,
^ Ղչք Ոէ –րբ հայ փրկութեան խոր ֊
Հըւ՚ԳՂյ Ք ո * ՂԺ&Ն “^Ր »
պահես* ղսոսա ամբիւծս ի հաւաաս
ոա –ղիղս է և մի կոխեսյեն դստց ր
վնասակարը ղդաւիթ սուրբ հօաի
•թ ո * Ւ հաւաաս ա/ւաըեչականս
պ ահեսյես ղվիճակս մեր, ղի աշա֊
Հհրպթ մոլոր ութեանյհ պարը հեր֊
ձուաեողայն՝ շրքեսյին ընդ լեէւնա ֊
յեալմիաս աշակերաեչոյ իւրեանյ ,
որ ոչ դաշաայոյյ լուսաւորութիւև
ւհ/Օօօչ^ւ"
107
աւևաարաեին տո զբարձրացևադ
միտս նոցա տ \\յլ Բևպե"* և յ ա ՂԳ֊
մանկ չչսրէն մաանիցկ ՛ի վի՜ժակս
յայս հերձուածոդ, դու ակր աղա ֊
չիմ՝ գթեզ արմաաաթի խլիա պհոսա
յաշխարհկս յայս մանկ . և մք պըզ Լ
աորևսցկ պղաօրսւէքև դան ապա կահ
աղյւևւր քրոյ բ դխկալ յասաուա
ևութևան հոսմանյդ աշխարհիս
Հայոյ. և զվիրակս դայս պա հևա
անարաա մինչև ւ ՝ի մի ւսանդամ՝
դալուսա թո տ
էէ պայ** աղօթս արարևալև յևա
այսորիկ մսւանկր սուրբ թա^ա֊
նայապևան յ և կեգեցին և ող^ոչն
աուևալ սետչանոյն սրբուքձ ևան , և
ոչյլեւս եղ բարին 1*2 ամենևցուն ,
որոայ անդն կին • և ասկ • (\գ&ոքն
.թևդ սուրբ և Հև դեցի , ոդէոյն թևդ
սևւչան սրբու /Յ և ահ # Ոէիիյչյն ձևդ
դա »տ տահահայուՀձևահ • Ոէյ^ոյհ
ձևդ հաւաաացևադ ևդբարտ իմ՝ վ»
ակր . ողջյչյե ձևդ դուեդթ գինուս֊
րութևանց • ող^ոյե ձևդ պաշաօ֊
նևայտ և դպիրթ սուրբ ևկևպևցւղյ •
ու^ոյն ձևդ համևրկն ադթտ * Ե*
^Օօօց1տ
108
^անապարհորգերի աո. արարիչ*,
է^՝* @ ո պե ղա$0,նայն գկնանս իժ,
թոպի ղժաոօսնգոսթիլն իմ \ և ըոա
հրամանի հոս մ" մերձևշայ *ի հ Ո/լ
յորմկ սանղեայ , Ա^ա հրաժա֊
էփք *ի ^ սուրբ եկեղեցի . ահա
հրաժարի մ* *ի ձկնԼ սիրելի եղբալտ
է է օ չ ո *–«® վերանորոգողին ՝ՀԼրիս֊
աոոի \\թ»աոսծոյ իժոյ « Ար թո ա֊
րարէտՀ վասն իմ * հարթ իժ եղբալտ
և որդիթ # և օրհնեսցկ ղձեգ *քԼրիս֊
աոս փրկիչն մեր . պահեսյկ հաս֊
աաաոսն *ի հաւաաս իւր , մին չես ՝ի
սահմանն ալ կկ ա կոչմանս այսս֊
րիկ . և խաղաղող թիսն աեաան և֊
ՂէՅէ Շ*Գ– ձնգ յաւիաենից յալի֊
անանս . ամէխ ւ
8 Կ " Ո""րհ ՛ի
հա%այապեաակա\ ա թ ոո֊ Է Նր . լ
սկսաս ասել. Օծեր էւ-ղով. 1 Հք*ա.խ
էյ՝, բաժակ ~րպկս պաևապակ
•"ք^ՅՈՅ հէ ս *
հրաժարելովդ 1 4 3 յաշխարհկս
մարմնով լ է յեա մահու, խափանին ա֊
ժննալն խորհոսրգթ և աոժաժաքհ
չոսեանի ամեն ալն մարմնական պա֊
օհ/Օօօչ^^
109
աերաղմ", ՛ի հանզես աքնովհեաեվ
հանդերձելուն ժամանեալ\ 0 աքն֊
ԺաաՐ ղարհուրեալ զողան աո, աքի
բեմին , ղնախադործ սն հրապարա֊
կեն • վ>ահպքէ ամեն եթե ան ըստ իվ֊
րպթանչֆսրոշ քն արժանավորին Հա֊
աովշման մեր տ |կւ հանապազ հղօրզ
ես և յեա մահով ունիս իշխանովդ
թիաձ , մարզասիրեա յէս յա հազին
զաաասաանին և ողորմեա է ՀՀորժամ
հանդիպովՏ/ե չինի աղզի մար զկ ասն
ա ավաջի րո բեմիզ , սարսափեն ոս ֊
կերթ իմ" գ ողալոաէև ղարհովրիմ* *ի
սպասնալեաայ .թոայ (մազավոր երկ ֊
նավոր , .թանղի բաղոա-մ՝ ունի մ ղալ
նօրկնովքմիվն և ղմևղս անձին ի մոլ •
I ^«ԼV ^ր է4"ձ է|,, յօզնականութիվն .
որ կարողզ ես յամենայնի և րժիշի
հոզվոայ , ակր ողորմեա տ
է«. վքիրաոն ոո.ոզաներ ղանձամբն ք
և աջաւն ստիպեր ղնա Ովմզի ն •
և նա “ճեպեր *ի հանզիսան ւ էլ
յարովյեալ յաթոա֊ոքն ել ի զա ֊
վիթս եկեղեչջվոյն , և աարաեեալ
ղձեո.ս իվր , հայեյավ յ երկինս
ղուարթ սրաիվ . և յիշեր յաղօթս
յ>\ 3 ատճ
110
իւր գամենաջյն աշխարհ ղհեռաւորս
և ղմերձաւորս ։ Էլ ունկն դներ նմա
Ա*եսրովր աշա կերան իւր , որ ա
նուանեցաւն Ա*աշգոց • և կաց և այ
յաղօթս այսպես ասելով ֊ •
. 0'երձեյաւ. անձ^ն իմ՝ ՛ի հ»գ յ"ր~
մկ սա եղծ՝ այ • ^անպի պաաուիրա^
նամն յանցեայ , մեղայ նմա և 2ա
շչսկեչյէ զրէաոՏքէութիմե մահու. ,
ակր յդյս է մ՝ օգևեա էնձ ւ \*յընգ^
րեվխ ՛ի Հլկն թագաւոր /7ա^.աս> ֊
րաց և ակր աերանշյ , յորժամ* գաս
գոլ և երելիս մեծ ութեամր վչո ,
գունդը հրեշաակաց և ղօրութիւնը
աուս»ջի վ»ո ընթանան 144 • գաս
հիացմամբ մեծաւ և ձայնի լ փողով֊
ղարթուշյանես ղննջեյեաըւն , բժրշ֊
կես ղւԱքր աւորեալսն • դաս բոչյով֊և
դաաէս անշեջ֊ հրուկ, ծագիս *ի վե^
րուսա յարեւելից կողմանկ * և
սուրբ խաշն 2 Հաո.ագայիմիւը երեւէ
ար֊ս$ջի • և յսչյանեալ֊ երելիս
աշխարհի , և հաաուշլանես իւրա֊
.թանչի լր պգ ործս իւր • բանին գըպ֊
րութիւնը , կարգին աթսոտ , և լի~
նի անկաշառ. գաաասասՏն • գնին
ւհ/Օօօչ^ւ"
111
էշէ"Փ արդարոց և մ Նղաւորայ . լի֊
նի ձայն մեծ՜ի փ ո 1քԱ * ընթանան ղօ^
րութիւնր , սարսափեն հր եշաակր ,
փայլատակի հուր , խաւարի արե ֊
դա էլն ր և չու. սին , թօթափին աս֊
աե/լյ» , խառնակին ամպր , չհամարի
ծաի, հիանան արարածր ամենայն •
ուրախանան ր արիրե և ողբան շա֊
րիյյն , վկայյն պսակին ըսա 2քդնու
թեաէտն , և դաաոդյն ըսա տանջա ֊
նայն , պապակին ուրաչլողրն , դա ֊
աին խաչեշողրն , րերկրին երկըյր֊
պա դուրն խաշին , և հառաչեն ու֊
րացՈէէթն • սք սակրն յայսնին և կու֊
սանրն ինդան • առագաստն դար֊
դ արի $ և իմսատուն կուսանրն պատ֊
րասաեէսլ մտան են • 2 Հրադունր վա֊
Ո-եալր , իսկ յիմար կ ու. սանրն դա֊
տարկաւլեալր , ՜ճրագը անչլեալր ,
գլուխ խոնարհեալյյ , սիրտը աոըրա ֊
մնալը • հալած՛ին ՛ի ձայն կ թագա֊
լորին որ աս է , Ըձ. դիաեմ՝ ղձեղ։
| մնդս»ն աքակալմանրն և լան ձախա֊
կոդմանրն • խ այտան օդ իրն և մեր ֊
մին այ ծ իրն յերեսաւլ աեառն ։
\Հ*յմն պայծառանալ և խաւարն
01ցա**^Օօօց1տ
113
նոսաղի • դժոիտե աղաղակեն , և
ոաաաեայ յամփթ ւք^Է • Հք^նկոա.֊
թիաձևն անցան ե և որդն ոչ^մևօւանի տ
ԱՀ>ք. յորմամ՝ այս ամենայն կար լ
դի ի Ք ոաօՈհ մեծոսթենկդ և ՝ի ղօ֊
րո ւթենեդ , յ այնժամ՝ դասաա.ո֊
րեա և պաաայծտո.ացո պհոդի ծա֊
ո֊այի յ»ո ՝է խորանադ լչո-սոյ ըեդ
նահատակս յ»ո և ըեդ կաա/արարսդ է
ըեդ նմին և ղամէՏեայե հաա.աաայե ֊
չայ բան իա. յաս *ի յչեզւ է« նո ա.ասաա
որ կաչայ ղաթոո. աո-արեչոյե
դեոոէ և սրբոյն իմհյ I 45 գրիդ որի .
և ղաա.ոա.րս ոա.րախուՀմեամբ աո֊անյ
աչաո-անայ որպես դու. իսկ հաճե֊
յար % յջաղպթափսրեյայ ըստ կամայ
յչսյ . և այժմ՝ ակր Օիս^ս ՝Հ(փ”.
տոս ըեկալ ղքդի էմ՝ իաաղասղոա.֊
թեամբ 1 4® է
Ե*– 1“/" ասայեաը հրամայեաց
մողսվրդևանն ՛ի բայ երթալ յին֊
յ>ենե * Էւ յաղցթելև ասաեդե այ
ղհոդին սոսրբ ևպիսկոպոսասքեան
\)եր սկս ( բարի խոսաովաեուՀմեամբ
Գ Հ“7/» և յճրդէ և Գ Հ"Գհ ն " ո *–րր՛
յամսեանն հրոտից , յաւ֊ուր հինդ ա
օրյհ/Օօօչ^^
113
շաբա թս*, է էւ. ժողովրդե աեն սլ
իմՏայեալ ղվախճան աոնն Աւա > <»«. ֊
^ • րՒ ձԽպբնսբա կանդսաձ կային
ըեգ– երկինս է և պարանոցն անխո֊
նարհեչի • և ժողովուրդն մերձեր
նային ՛ի նա՝ ղի նսաոէարեն ղնա",
Հի կր աշխաաեալ և վաանդեալ ՛ի
3"*–"9 Գ**ղոյե% Ե*– աեոին
ղնա ղի վախճան ե ալ կր , հիացումն
չիներ ժողովրդեանն , և անկեալ
զաչարաԽոցա*. նորա , կոն է/են
աս%եթ» . ճիչյ և չալուՅն չիներ
Հայոյ աշխարհին , ղի հեղաա– ա֊
րի*ն արդար *ի աա րապ արաուշյ • և
ողբալովդ մննաւ. աարեալ կողՏ/նե֊
ցուցին *ի թահանայապեաական
դահոյոն . և երևվեր աեոողացԽ իր֊
րեւ. կենդանի *
Ի*4 երկու, անապաաասորր , ա֊
նուև յիու-Յե \յպիփան և միուՏքն
Հաղիաայ , որթ եէն բնակեալ վին
յ\Հբ.ե*ն չերինն և մին ի %պա֊
աակ , և այլ րաղուվթ հարթ որթ կին
յայրսե և *ի թարանձաւսն ք իրրես
փոխեշյաւ. սուրբն ^յերսկս՝ աեսա .
նեին յիւրպթանչէւր աեղէոքե *ի
ՆԵՐՍ* ԴԱՐԲՆԻ» 8
օ,Օօօ§1տ
114
սաուՅնքԽան ժամու, պմևծն և յակս
էթրհա. յարՈէսէ յափշա~կե~ լ ընդ.
ամպս ևրՓփց • և դի հրէրջոակք
աանկխն պնա *ի վևր , և *էու–նգտ
/էոՀնպտ •է ս է$ ն Շ^Գ *"*–“*ճ նորա ,
բերձրըոԼ նմա պա ակս պայծաո.ս և
բապմափայյո տան պար եդակն տ ՀՀոր
աև սևալսուրբ հայտն մեծ՜ պարմայ֊
մամի և ահիս պ֊այէն *է գ.ասաոն
էյկևղիայ *ի գ.և օղն )ս ախ , և աաևսա֊
նկէն ղվախշքան աո-նն \\սաուերոյ
մևձէն %ևրսէսէ ք և յոյմ ուլային
պնա և ասկէն • (| ՜ւէ յու֊սասսյ քիչդ,
աշխարհի , որ պանձէ ն մևպս ոչ֊ պ֊ի֊
աելաէ այլ տո/էն անմևպութ և ամիդ,
և ջիրմեո֊անղն ապօթէատդ.՝ պայլ
մևպապարաայ պսաունասաո-ոյյ մևպս
հա լի էր , յէշիա ղմե/լ աո.աքէ Աս.
աոս֊ծոյ % է>(. պաամկէն պաեսէլն ժո֊
դովրպ֊ևանն աոէ֊րր հայտն , և յէնկր
մեծ՛ հիաէյումՏԼ ։
8 1* ս Ս աո բէ^ կապմկին աապան
թագա սորն և փսյլմևևր նախ ար այտն •
և ևպևալ պսոսրբն *է աապանէ * (մա֊
դի *յէն պնա ՛է պ.ևսպն՝ որ անոսանէ
քևէյն ասան տ է*, կաց և ալ սիմն չու.֊
^Օօօ§1ք
118
Աէ Ա *է հՒրպք գերեզմանին զաւուրս
թաա֊ասոան • և. բազում" բմշկու֊
ԹԷւկբ կատարկին ՛ի գեր եզմաեկն ,
ձ. մին շիլ ցայսօր . զի աոնլոփ հոգ
* է գերեզմանկ նորա ճ բում կին *Է
ցաւոցե որ մանդ աևսւոմնեն • զոր
ե խեթն խՆզրեայ յ\ՀքԱոուծոյ դև որ
և զան հնարին ցաւ վիրսացե՝ վասն
անէրաւ և չար .բազարին ՀՀրշակա֊
ւանին *
Ա/»ք այսպկս թազարավարեաշյ
զի ևանս իւր մեծն *\յերսկս , և. այս֊
պկո փոխեէյաւ. • կացեաչ^ի հայրա֊
պեաութեանն Հայոց մեծաց ուղ֊
դափաս. հաւատսւէ է ամս երեսուն
և չորր 1 4 1 *
ԺԵ • Ա/»ք յև"* այսորի կ *ի մի
վայր մոդովեալ նախարարր , իշ֊
քոարր և սեպուհր և սապրակր 148
Հայոց աշխարհին , մխի թարկին
զմիմեանս վասն փոխման սրբոյև %
Ե*֊ կազմկին և տային զօրս ՝է ձեո-Ա
ցթաՀին Ա՝ուշեդայ դ՝ամիկսնենւոյ , •
հե ընդդեմ՝ կացցե պաաերազմաց %
Ե«– Ս՝ ու Ժ՚լ • Օձ. 4"/՛^ » հե
չիթ &ր յազթութիմն . զի յաղ.
^Օօօց1տ
116
թսւի2իա% մնր ՛ի որր*խ ա քք&է&
չին հր • և. այսպհա նրնէ-ի Ւ"Ր^ՐԳ"3
էք* յ թհ Թ ողն ալ նդնա. Հ>*ԱՔ Գ
ձնաանկ I Հբ֊ոսծոյ . դի բարձած
արդարն *ի ձիՀոյ • և. արդ •է***՛
"•Լ ազվձնոյհ < էյ*, արդարա֊
ցոա-ցան էկէն պյբահաԽ աԱևհնյ^ան է
էյ«– արդ թկպկա և. ադան %ապ
Հ^նրսկ* , այլ ոլ յադն յա*. ձ"*֊
րնհը . այլ հրաձայնայ ղվաեորնայ–
սըև րակնլ և. պօաարանոյսն , և. դոր
շէննալ հր նրանն լսոյև ^Հյնրոիոի *
\%բրնւ. անոխն նախարարը/* Հայ*յ
խորհն յան ոպան անել դ% ա պ , ն.
թադա*–որնյույաննլ գթ ա քն Ս՝" 1- *–
շխւլէ էաք \քուշնւլ արդնչոյր պեոոա
Գ խ ո րհրԳ ո Յ*՛ * և աԱ Հր • 01 ւ՞ 1,1 ^
*ի սրբո/ն \նրոիսհ » դե պաաոափ^
րնայ *0*դ և ասաց , թհ •$
խնդիր լինիր աքահոա֊ան իմոյ ք դէ
աեաոն կ հրհյ՚խնդր"*–(յի լ ն *
այսորի կ իրրնւ. լու֊ա*– թա^
դա*. որն ՀՀսդոս , թկ սպան պապ
արըայն Հայոց դսուրբն %նրոկս ,
արձակն այ դադսւնի թոա-ղքձ աո. զո-
րավարն Հոոավմհյ , որ նկնալհէն
օօհ/Օօօչ^^
117
Գ Հ"*յ ո 3 * *Ժ հեղձոզԸ*
սպահանն րլ պ%ապ • և. պօրավարն
կոչիալ 9 ի ճալ դՀապ թագաա-որե
Հ "& "3 • ^ ^ էէ էթ" է ^ էրա ւԳ
դե "Հհ սուսերամերկ բ • իրրեւ֊ շա֊
աացան դինոէիք պաաեցին պօրա֊
կանթն Հ\ապ , ձ. * պանին *ի սեպա֊
նի անդ. , որ թադաւորեաց
մեծաց ամն եա-թն ։ Այ» վյթեմիդՏն^,
դր ութ իմն յ\\սսւա֊եոյ հասն աէմնն
\^րաու.ծոյ մեծին ^երսիսի չիներ *
՛ի մ աման ակ են յ այն ման ե յ»ր^ե
փոխեցաւ. սուրբն *\յևրա»ես • "ձ. 7՜*"֊
դար էրա էյ պաաերապմ* և խո.ովու.^
թիմն յաշխարՀե– <»/»3 * Ե*֊ ժ^ ա
մահոա-ան թ ադա ւորին ՂՀապայ՝ ք– Ոէ ––
մարեաց ասպարապեաե Ա՝ուշեդ
զդօրսն Հայոց , և *ի աադնապի նե^
դեր դաշխարհե թարսից . և պձերբա֊
կաչսն մորթեր և չեոյր խոաաէ , և
ասեր • Զյ՚Հ Ժ1Խ Ա/*ձ ա 4ք/ և Հ."֊
սակայ հօր իմոյ ։ Էյ*, շրքեր
դեր դաարու-շանան որ յաշխարհին
Հայոց , դոր դաաներ անդ և ՛ի
Վյ՚աց , և նորոդեր դէկեղեցիս *
&եա այ ււ որի կ թադաա֊որեցոյց
ւհ/Օօօչ^ւ"
118
մեծն Հ^եողոս զէԼարաղղաա ա 2 ֊
խարհէն Հայոց *է տեղի Գ\ապայ
հօրեգյւօր էա֊րոյ տ էէ մէսաոսցանե Ն
֊թսոսթէւն ղՀ^ուշեզայ առ թաղյա֊
է֊ որն թե նա եղել, պա աճառ սպան֊
մանն *1| ապայ է է«ւ թ աղա սորն լԼա^
րաղղասւ խորհեր սպահան ել ղՀ^ոս^
շեղ • և ւ»ձ կ ա րեր էքասն կորովոս^
թեան առմն և ևրկեւղէ էշխանացհ
Հայոց է Աա<" կ ո չխր ՝Է ճալ
շեղ» և էբրես բաղմեաց և յաճա֊
խեցին ղիՆւուէ, թաթոսցեալ արս
֊թսան , մաաոսցե ալ յան կարծր ակէ
կալան ղերկոս ձեռացն Ա^ուշեղսչյ •
և թ աղա սորն ՎՀսրաղղաա փոսթա ֊
ցե ալհար ն է գա կաս ՝է սէրա նորա •
և ասե Հ^ուշել. Այս յոր երախ ֊
աեաց վեր այ է է>ւ Վ֊արագղաա ասե •
ղոս հարց ց*Հ\ապ , թե Հէ ա
վասն եր եաուր *է ձեռս սպանո ֊
ւյացն ւ Խ«* ասե էյ Մ՛ուշեղ, ի վէրայ
էմոյ վասաակոցն , արեան և րըր
աանցն , որ փոխանակ ղասաառակփ
ոլաթաս նեսաէ սրբեէ գ֊թէրան էմ ՝ ,
արղ այս եղես հաաոսցոսՏե էնձ •
օրհնեալ ե Աս»/»սօծ • բայց ըէւղէ^ր
ւհ/Օօօչ^ւ"
119
«ձ գֆպեչյաւ. մահ իմ* *է պաաե ֊
քք աղմի և ՛ի վեր այ երիվարի համ Ն
Հրէսաամքեէփյյ ։ Ե«֊ ՍՓ*»«» Ա 9 Ս“*4ւ
ոունեաչք իշխանն՝ հան էր ալ ղսո ւ.^
սեզն իւր անյոյց ըհգ փողան |ք»է ֊
շէպըջյ 150 ։ ք* ա ո ր աո. էր ալ ղմարմին
նորա աարերալ ՝է 3 արմն դասաո ՝
թաղևյք.% է հանմե <\Հ–կայ 151.^
թագաւ. որն Վարաղգաա պ\\մթաա
\Հահոոմնի ղօրահար կարգեր փո
խանակ ՝Ա՝ո*–շևղայ ւ
է*– *ի աեաչութ-ենկն \\թաոա.եոյ
թագավորն պարսից արձակե պ\քա֊
նուՀլև յաշխա ,րհ իսրեանց
կնաւ. և որգսովյր , որ կին որգէր
Վյսսակայ \^ամիկոնէրնւ.ոյ և էրգ֊
* ա րթ I ք^շիղրս ասպարապատին
զոր սպասեին • ղոր աարեալ կին ՛ի
գեր ոա-թիմէ, ընգ \\րշակայ և րեգ
\ Լասակէսյ \^ամիկոնեն*֊ոյ հօր իա.^
րեաոնց < էյ*, եկեաէ \յ*ամնոա–ելմեծալ
հասակ և եղբայրն իւ.ր 1|«ճձր որ գիր
I Լասակայ յաշխարհն իլրեաեց Տ - "֊
րմե , և րեակկին անգ տ է*, կ աաալ
րեր օրհնսաՀմիմն սր թոյն %երսիոի *ի
հէրայ ազգին ^ամիկոնենից * է*.
ւհ/Օօօչ^ւ"
բայանային *ի վերայ գաա -ա ո ա ոխ
՜Հ^անոէ-ելն և 1|#ճր% • և յափշաակեր
Ս ^անու-ելն պպօրավարոէ-թիաԶն ֆ
| Ամրաաայ | Աահո-ոաձիոյ , և եկագ ՝ի
աեպի եզբօր իա-րոյ \քու.շեգայ և հօր
ի*֊ր ո յ Վհ"»“»4*հ/«
Ե*– յպիր Մ անու-ել պատգամս
աո. Վշսրազգաա այսպես , թե
Աքքձ իմ* պարէւՏե իլբեանգ մաշեալ
են ՛ի վերայ թագաւ-որութեանն
՚Արշակոսնեագ ք յա դադս որբ ոյ ե ա
կեղեգեագ և ոապգափաո. հաւաաոյ.
որպես պապն կմ* վ աշխ ՛է վերայ
| սոսրսվայ , և հայրն կմ* Վ^ասակ ՛ի
վէր ա յ ԱրշՀ“էո • և և ՂՒ ա յս % հ*
Ս*ո»–շեգ ՛ի 4Էրպյ *Հապայ * \ակ գու.
փոխանակ բալ փ աոնելոյ տիրասեր
ազգին Հ^ամիկոնենիգ շար հատու–,
Յ եր . պէ պՀքոսշէզ^ պէդքայրև է*
զայր ասաոսաեազ օր և վ»աջ֊ , պոր
ոլ կարայէ\ , թշԽաոֆք յապթև լ
նմա , կալար գնա , և իբրեւ. ոչ֊ որ
մի 152 , նեղամահ արարեր *է տա,
րապարաու.– ■ Հայս գ"Կֆ
131
ա յւ շՒ&հք և & ա Գ ա ֊
ճ^այ , որ են պապթ մեր ,
այսէ\ թե ե հ ա հթ ♦ փախեաե երկու,
որգէթ թ ադա սոր էն շքենայ և ե֊
հ^ ա ւ բ Խա կ^Յ ա “ Խ յ սէ շհ**րՀհ ս Հ> ա յ ո յ »
և պաաուձր ար եղեն *Է թադասորեն՝
որպեո զհամապաաէւո էսր եանյ ,
որոյ անոսաեր նոյա , անդր անկանն՝
Մա * » է երկրորդին 1)«2ր յորքոր֊
ջիւր , և ՚ե նոյունյ անոսանեյան
ՄամԷկոնր 1 52 * \\յլ դու. Վարազ֊
դաա ոշ եո \\րշակունէ , դէ պոո.֊
^ըհ-րԳհ ևս • ա րէ Գ %ա յ ա ժ* ա Ր֊
Հ>Ոյ"3 • դծ 4՛ Գ ձեո.այ
ԷէՈաչւ փոխանակ եդբօր խՐոյ Ա՝*»^
•ԸՈք * է*»– Վարազդաա յդիր աո. Ս՝»
նա-ել զօր ավարն Հայ**/ ակրն (քա.
մէկոնեէյ՝ խսաադոյն պաաաոխանի
այսպես « չ) ի ա սայեր դու. թե
թոռն ե* եո յՀենայ , պայդ արդար
ասայեր . արդ արփ և երթ դու.
յաշխարհն հո Հեն այ. ապա թե
«ձ և դու. •Հ՞-յէ* Գ ձեոաւյ Ւ^րտ
" րպե « ՂԷ^րոյրն զ\Տ՝ուշեդ զեդ֊
բպյր*» չուաւ. ց*«ձր ուել
ասպարապեան Հ^այոյ զպաադաՀՆ
0(ց«%ՕօՕ$16
132
թաղ .ա Լորին , ձսղովիր այպօրսն
\"/՞Յք մեձայ : իաք թադաւորԱ
ՎՀսրաաըէասա պաարասաէր դե*~ր
պօրսե , ձւ ահ՛եր ՝է թիկունս է*֊ր ՝է
պօրաչքե (Հուն այ տ է*, իրրեա. բարձաւ.
պաաոաէամաւորե ՛ի նսյա , աս
պաաակևաա երկոաաունպ պօրառև թ ա
%-կտ դձէՏ Հ-րԼյ , ձ դ
չքթնէրչն խաոՀևմաե երրկոյունյ ր
Ր <ա^ ^ յիմէանս՝ է պարաոա. թէձ.
յ՚աանեցան դ°րբ թադաա֊ոլ յէ% և
Հ^ոանայ է Էւ հասևալ գօրա աքարն
>“7*3ք 0 ՝անոէ–կլ որդւոէքն Է*֊րոաԷ
Հչէքայեկիւ.՝ թագավորին ՎՀսրաաէ
ղ֊աաայ՝ և ընկեյեալ՝է ձէոքե , և կա֊
մկր սպան անե՛լ ալնա 15 3 Հմայերակ
"ՐԳ& Ս* ա ^ ,ու –եչՕ \^ա$1էկոնենա֊ոյ է
է լ ոլևա նմա թոյլ Ա*անոա.կլ սպաս֊
նանել ղթ աաէաւ-որն . աքէ կ**՜փ ա ֊
հար ե ալ աըրըաափ, նսրա % դ ա ոնսչյէն
*է բանաէքն էւ-րևսէհյ Աեհաւ. ոա֊րաատ֊
խութ եամբ 154 * թաղավորն
Վարաղյաա փախչիր յ աշխարհն
(Հու.նէսյ • և ՛ի նա/ին անգկն վախ2ձս֊
նևյաւ. 155»
Ե«– ՀՀանուՀլ աէրեր աշխարհին
*^Օօօց1տ
123
>"7*5 աւճ րապոսմս երեր որդյսավթ
Ւ(* Ո1 Ս* * ո ք ո 3 անուն սնգրսնկանն
Հմայեակ և երկրոր դին Աք աաասադդ ,
և կրսերոյն Համապասպ լ
\ակ յետ այսորի կ պկին թադա֊
սորին <\ապայ Հայոց որոսմ* անուն
հր ՀԼարմանդոսխտ , աոնոյր աս֊
պարապետն անոսկր պևա երկու.
Որդսաիյյն իսրովր զկնի ՀՀապայ 156,
Աք" հեր դեոսա սրբոսթե ամի ըստ
օրէնէ րրիսաոՏքնկիւյ , և սնոսչյանկր
դեոսա որպկս ղորդիս թադասորի ։
Ո/ 1 յհա այեորէկ կայան պաթոս,
թադասորոսթեսն հար էյ իսրեանչյ
\\րշակունեաւյ *
Ե 4 ՜ յհտ այսր ամենայնի փոխի
յաշխարհկս մա հո սամի ,
և տարեալ թաղեցի ն պևա *ի դա սա֊
Ա-կն Հայոց մեեաց՝ ՛ի ֆարսն դա սա ֊
Ո–ի *ի վանս «|» յակայ 157։
1՝°^ սրբոյն ֆահակայ ար թե սի
*ձ ԳՂյր "բգԷ * ր ս սՅ դ ո *– սա ր
մի % Արոս մ՝ անուն կր Հֆահականոյշ »
որ աոսաս յամոսսԽոսթիւն Համա֊
պաս պայ տեաոն Ա՝ ամի կոն ի որդսոյ
Մ * ոնոսկյի 159 « (էւ եղես* ի Համա֊
ւհ,Օօօ§10
պաապայ աոա-րրե Վարգած և պթան֊
չթյՏե ՀէՌսյևակ , որ անոէ֊ա%քտ և֊
պև% , *ի •քկփոաոո Օիոոս* 9 Է ակր
մԼր • որում՝ վայե-քի փաոտ իշխա֊
նուքմիւն և պաոփւ. այժմ՝ և ժէշա %
և յաւէաեաԽս յաւփաենէչք • ամՀե *
ԾԱՆՕԹՈԻԹԻԻՆ*
1 • * • օր . «ւէր 1ք»ր« »
(ԼաՀաԽ.*ք4Ն $*յԱաց և. 4|"*ք”է՚9 *
2 • * • Ջ^էւր^ - *։ ք քէ*։ աՆ պ~*~ր*֊
գք,ն յ-ւքփէ-Չ է՛* ւ|,–»լ>Ւ « - 8^*
պՀքչիե ՝հ %—էաՐ . Ա. 683*
3 • ^ • I» ճաևապաք 4» էէէք *յ– ք «Ա»^"*** *
4 • ^ • 8 –"*֊^** . Ե– ր ա էհ ն Դ
փ»ր^« «ք«*»չյւՆ» >
5 • ^ • Թ“ւէ*յ *
6 • * • Աքք«–որյ *
7 • ^ • ի 4Լ*
8 • ք՛ • ԷԼ*լփ*»*ր"^49 ՝*■ րր^ւքՅ
և. ահ-նայՆ աաքապք • • • • աաՀաՏ*ձ>ա֊
պաՀ+ *
9 • Ռ • 1» վէր–*յ ահՆ»յ% \1 ձ-Չ ք֊ք՞Չ 8
10 • ^ • Ի •«**•»*••••■ *
11 . *• Ա4^«
12 • Ի • <Լա֊աԸ*ա է ր **–(Լք .5. է - 8<ք *
եդնալհր այսպհս • •ձԱէ~\~1**֊
քւ^յս . պ–"*֊չՀ կ^սրԼգք^ւ
\–հՀ *
ւհ/Օօօչ^ւ"
126
13 . I՝ . I լ –ք– Հալն. Հա֊
ղա*Տ յ^ղքք Հանքն ք^է«*»Լ ք*տա*+փնքև
աՀև ա֊ննք
14 . ^ . ո«*ք *•♦«• ^ ր յ.–^– ք.*
15 • I 1 • |ս*լէլ*
16* Թ*էէ""ք՛ ••►•քէլ»; է լ)*– *– ֊
Չ-*. *
17 • ռ • Աէյ**ք^*՚ւ" ա ք *
18 • Պակասեր յօր . այա անափն %
19 • 1^ - Ս՝–^–յԴ4 .
20– Ս՝. ր «ձէ
21 • Սեէ «
22 • * • Ա–լ–^–1էք*ւ ԿՆ֊Տ֊Հ է
23 • ^ • Էյ– էլ**»^էր *
24 • ^ • Օր^-յ *
25 • Օք» • մեր 1 Հ եա.եթ բարձս յէ֊
շե է էսկ «յ//^՝ որպես և ամենայն
օրինակդ Ա՝եսրովպայ երիշ ու.
թու. են էրր ք^Օ եւ.ս բարձս և
կասէն . արդ. յ(Հ օ րէնակկն (քար
և մեր դեոյնս ք դայչայլսւ.թիւձս
օր ԷՆ ակ աչքն պ1յարեւ.որսՆ ճ աաաէքև
դրոշմեալ*
26 • Մի֊յն Հ)ր • մեր այսպես • էսկ
“ՍԼԹ Տք1*ք՚^*|՚ք կամ՝
ն հ՚
օրյհ/Օօօչ^^
127
27 • I \յլթ՝ Ս)*ւէ"9+ ,
. և ևօթն ՕՕ • Գէւ>“*յք *
28 • ՀԽ ՕՕ • ւԼ»ր–^«յ՚խ • “ՍԼՀ
վա^«էձ|ւփ կամ* <
29 • Ե°^ Օր • Ս՝ ա րՍ*հ+» Խ 1 հ+ *
2 Նր * *
30 • \5՝է ս չք և •*/» . ա յլ& Գ*ս*^+ *
31 * I* ՕՐ . Կ~ւ.Բէ *
32 • Այ^ւ »
սւ–է֊ Ն * . սյ–ք–– Ն է–ք «
33 • ք* ՕՐ • 1|աք4^ք>
34 • 4 ՕՐ • Ս՝աէ»*/ւ»»ւ|յէ«»1»* • 4 “^լ
Օր . *
35 • 7 ՕՐ • 1|–* ք յ^–»էփ կամ* կա/քէ«»1»ք 1
36 . 7 ՕՐ . գ4»«ձէ"ձ+ *
37 . ԵՌ*լ1քփէ*^ք կամ՝ է^է.
38 * 7 օր • ^«յ , »*–1*յ*ք • յ °ր •
–ւէ*ր– “ Ն ք*ք *
39 • Ո«/ա^փ* , Սք" 4 *"֊
•րէ*«յք . . Սք"–4.
Ն\»<«1>ք յ
40 • * ՕՐ • Աո-ք-Տ*» • մի օր .
պաՀքայԼֆք • մէւա՝ Ա»«ք«»ւք»և«**–>1*ք*ք է
41 * Այճ* հ այ ՝ Ա՚ւ^^հ 8
42 • 5 օր . <Ւ#ձ«&+ *
ւհ/Օօօչ^ւ"
128
43 • 7 ՕՐ • է | աղքաաՆֆփ է
44 • 7 ՕՐ • լ«$»*ձյ»ք կաք
43 • Այ/# *
46 • 6 ՕՐ . էխ «
47 • 3 ՕՐ . Ս՝<»4է«ձ+ *
48 • Ոօճձք Մք - Խ"* Մք—^քէ =
49 • ^ օր * ո»«յլ«^քւք *
30* 3 օր • *
31 • 7 ՕՐ . 1Արէր«ձ+ ,
32 • Այ/# օ>յյևք«*է«*ք *
53 • 3 ՕՐ . քքքսձք.* «
54 • 3 ՕՐ • ^*քք*^ք»յ՚|ւք *
55 • 7 ՕՐ • *
36 • Ր ՕՐ • *
57 • 7 ՕՐ • 0՝"*^"*^։՛+ *
58 • 7 ՕՐ • Ս»*–ք^**»/քք «
60 . Մէ V Մէմ-քք^է–^ •
61 • Այ/# * Գ*Մ֊
յ« ր «էք , Գ~ւ1 ա ր1*՚+ • Ղ՝**ւ^ ,ա րք 5 *+ *
Գոր՚^հ *
62 * Փէրքէ"^^ *
63 • Այ/# Մժէ-ձ* <
64 • 7 ՕՐ • Աս*ք«է"*՚է * .
63 • 7 ՕՐ . Աէ»~ք »րէ*ձ* • Այ/# Ալ.
է»«փւ» ր է^ձէ »
66 • * ՕՐ . *
ւհ/Օօօչ^ւ"
129
97 • Ա յլթ *
98 • ^այքԼր—Նք»^ , Օ^ք"*.
» 8–^ ք – Ն 1»ք • .
8– տ
89 • Այ1ձ* վ«4–ձա^ րո էքք .
1»ձգ ր ««ւէրք , վյ.4»*«.ճքք –.–յէւրք *
70 • ս յ& վ» ք «*ս.է^4 , ւԼ«ք^
1 *
7է . 3 ՕՐ • ա^յք «
72 . Չ4շ> յ 9 Ր ՕՐ *
73 . 3 ՕՐ ՝ք>~յէ"ձ* «
74 • Ի*–^**՛* • և ա/և$նթ
րէ^հ *
75 . Ա յլթ Հ–./ք–^է~*է կամ՝
ՏաՀո֊ֆ\;~1+ է
76 • «
77 • Ո*^^ք *
78– Ա յե թ (Հծ*.*~նէ+, վ^է-յլխ,
Ի՚ճ՚-յ-քք *
79 * Աւ/քթ Կ-— ՚-՚լէ^ք , 11Գ"»է>«&+ *
80 • .7 ՕՐ • Աքփ»լ»4ր«&ք *
81 • 7 ՕՐ . Աք^»^յ րէք* • \քէ °Ր •
82 • 7 ՕՐ • • 2 օր • Տ**ֆ֊
տէր«ձ+ «
83 • 7 ՕՐ • (Հագ ք ա Գ այևք,ք . Աման^
ՆԵՐՍ. ՊԱՐՊԵԻ. Ս.* 9
Թցա 2 0ճԵ֊/ՕօՕ§1€
130
, Վաքր–»–– ,
4ի»փ ր <»«^»յ էքք *
84 • \\յլթ Գ-ր** ւ«»ր– . Գ՞ր– ։•»֊
ք «–Ն ք *
88 • 7 ՕՐ • *
86 • 6 ՕՐ • Ար**։ ա 1*"*"է^ *
87 • 4 ՕՐ • կամ՝
1 ա\ա\*յ1+ է
88 • 7 ՕՐ . ^է^–ւ–ք–^+ • Ա*/ձ*
Հ ք \;ճՏապ»ա\աՆ+ է
89 • ւ^յւ^թ Գ*ր*“է 1 ^ • Գր“է ն + »
Ք*ր– էձր» 8
90 • ւլ* ք ^«4է*էք *
94 • Ա^Հտ* ղ* է աՏապ.+ , Ղ*ք«»4– քք է
Ալանանք *
92 • Ձեթ Գ Ռ *
93 • Ոյլթ 1ր–ն1–*–և– Ն ^ է աէՐ Ս՝*–
յ՚՚ք *
94 • Այ** Ար –4 –*է~ ն * *
98 • ՈՏանթ Կլ-ր^ք , Կ«լ–րէ+ *
96 • 8 ՕՐ • շք»|աքա/«*|#ք ։
97 . \\յլթ Գէր2.–^1*ք . Գէրր.$«՚ Ն 14* .
Գէք–*–– ն 1–ք » Գէք 2*»*փ+ *
98 • \\յլջ ք*«»ք«&»;ք » ք^-ր^յ՚է ։
99 • 1\7Հ^ . Կւ/«*յ* . Կէ/՛"** 8
րյհ/ՕօՕչ^^
131
100 • ՄՒ °1* • յ ասելու. և
**»է»ք *
101 . \ձյլթ 8– կամ– 8-լ.
«V* V–** *
102 . 3 ՕՐ . Փ~ԼԱյ..էյ.+ ,
103 • 1\7Ճ«* • 0՝»յ՚*51ր^ *
104 • 7 ՕՐ • խՀնաքւ կամ* ։
105 • Ամաեթ ք\Հ...Նք.փ , է
106 • Հմա-Խջ Ա^է *հ .
ն հ • Աւէ*^ 1 ^ *
107 . 7 ՕՐ . 81– 1 է–^ք ,300. 8 *–.
Ն է«ձ»ք *
108 • 7 ՕՐ • Կլլ^ք՚ք կաէՐ 1|*լը*Լ֊
*- էիփ ,
ւօօ • յ օր . տ-֊մ-^յ՚ք *
110* I \յլթ քք- 1 մէ Ն ^ , ւր–*;.^յ, ք ր
ւր — &-*&(* *
111 • Ցանկալի կր մեւլ փղրր մի եսս
և ր կայևամա ել հեղինակին կաէՐ
աա.ս»ջին էէաղափարողաէքև և ո զ9
ած՛ել պշչսրս դասակարզ.ոսթ եան
իշխան աց տանս հայոյ . զոր թու.ի
(մկ և ինթնին որ նախ դրեաայ ը*լ
վսէրս մեծ՛ին \ է եր սի սի՝ յալտոմեի
դիա-անաշլե եհան է Ա*եծին իյւա.
րովայ կարգԽալ ասկ պաամէշս
^Օօօց1տ
զչարձս Հայոց , իսկ խարանին
( Գ • հ% ) յ\^ր աա շջե Ս*"*""֊
նեանց . թերեւա դի փոփոխեաց
աա զիւոսրովայ կարդան և ըաա
կայի յարդարեաց . պնոքն վերըա֊
ափն էրա» հասաաաելև |) • 1)աՀ«ք
արդի և ժ աո. անդ \ ել, սի սի , յեա
բարձման \\րշակունե ացն պայա֊
դաաո ւ թեան % ձեո-աաէի Վյւաէ/այ
•արթա/Է թարսից , որպկս յիշկ
0 ծովակս • և հաաաաակ սաուդոլ^
թեամբ նոյն ինրն նամակ դա հուց
\\ահակ այ , որ յաո.աԼ բան դամս
սակաւս % դաաւ ըաա մա սեկ *ի մա֊
դա ղաթի երկաթացիր , *է կոդս
մաաենի միոյ , *է Ա % ոսկուէ բազա֊
Հէ » է"Ր և Գ ա դ ափարևալբանա֊
սէրէ ուրումհ և բարեկամի ՝ մաս ֊
նաւորեաց և մեզ» յորուտՐ թուփն
բար<կէ և •թանա սուն , և պա կա֊
ակ պաա2&րնն , որոյ և սկղրանն
| սանր թեր աստ • • • • ս Հրամա֊
” նաւ աբրայից աբրայի • և ես
9) | Հահակ Հայոց կաթողիկոս ••••
99 եդսղր մաաանի ղարբայից ա ր~
99 Հայի ել դմերս • եւ. կ սչյսպկս
99 արդար և 2Հշմարիա •
01ցա 2 6ճԵ/ՕօՕ§1տ
133
I \*–աքի%\ \^շխա%% Հայ*յ և | քախ֊
Ս. . Ս էա.%ևաշ ակր . * . | \ապևա% ,
* • ակր • 0՝ . (քա ֊
յիկամկէչ) ակր . Ե . ՀԼքհապն \յա.
փ ա Ձ ա ^ր • ■*֊ • 0 ՝"հ–3 "Հր • է •
ք\*շաունէայ ակր • Ը . ւԼաՀւււ^
%կաչք ակր *»* 1 | աապկէց ակր . 4» .
\Հէէձաւ. աէքէրաչք ակր.+&
նէրաչք ակր • 4»ք* • \\աէՏսարակսձէն •
4»Գ . Ա^/ձ. \\պաՀաձտԷ • վ»^
“Խ աեգաւյէն • 4»Ե • \^քքս*աոսևէ ակր •
ՀՀԼ– <\*ողթան ակր • 4»է. <\*%ու.“նեայ
ակր • *Ը. \\յլ\&ձաւ.աշէն . .
$այ*ո/ • > • քՀաաենոյ դաաասորն •
>0.» գ>նթ ոաձէրաչւ ակր • Ի1՝ • |Լօ»/ւՀ
աա֊ոաՀեԷն • 1*Գ> • <\*արդմանայյ
ակր • • • • • >է • \)ահաո.ւրւնին *
1*^. • ԳարԽղևնԷչ յ ակր • >է» . Ա/։է.
էի^փյ ակր • ԻԸ . \\Էաձտևայ ե֊ր֊
կրորգն • >0» • \\րծր ունես* յյ կր֊
կրորգն • Լ . Ա/ւ ծրունեաշ կ».
ր-րդԽ . ԼՍ, . Ա^ա^իկոնկիյ ևր֊
կրորգն • Լք՛ • • ԼԳ> •
աշոէյՏր ա*ե% • ԼԴ* • ղփէէաթոկան •
Լէ • ք%#ւ&/ա# ր \փյպրսև$ոն « ԼՀ, •
օ ց ։ շ «յ Ե,ՕՕՕ§10
Այ/. \^րեղեան . Լէ . Այձ Գէ֊
մարս էրան • ԼՀ • Գ\ալոմնԷն • է,(*՝ •
Աւււաւէ^րա)* • հ» * \\շահէՌսրեան •
1սք% . Հ^ամբու.ժեաև • ►» Ի • 1^**».
րաապակե անն • • օէԷ ա ^ >ա –
կանն • հ»Դ* • • ^*Ե • ՏԼ ա ֊
րե հաէ֊անե անն .
չյէն « ԻԷ • \յ՝անդ.ա կուզեին • ԻԸ •
| )ւչկու.նէն . |ս0>« §սչյգրեանն • \> .
էրմանթ ունին • է)՝ 15. •
նէն • \> 1 * • Աո-աւ-ճ^էա^ • \>Տ* •
§ \րոէ–նէն . ՝Ե*Գ • Ա^աա/րերային •
Ն»Ե • % աւ.նու.նէն • Ն*Ջ. . ^Հմնու^
նքյքհ • \>Է • *ՀաչբԽրո€–նէն . Ն»Ը •
Ս՝^ ՀՆ ո ւ.նէն • Ն*Բ* • •
I) • %քԼազաթապեսւն արրոմնէ •
1ԱՅ» • Օ^աաւ^^ւ»^ աըթոաձփ • •
\ձվւաէ*յշէսե–ս/են • Գ* • ւԼա^»«ւ^.
դացէն երկրորդ. • ՝|Ղ* • Ց 0է /^ *
1|է « • Հ^ա^ոյ •
էյ է» • Հյ%էրակադէմպթսէ աե • ՝1(Լ •
գ.աղրիկանՆ . ՝1 ք* • Ս*օւ ք այէ«*4
ա4/> • Հ • վա^ւա</ւ^«ւ^ « *
1 12 • Ջ^ ո ր ո 3 ղԹԷ*– V • ա "^ ս է* 7 ~
« կու. հագար և րաո.ասո*Հև ՝>՝> պյ ս –
պկս վկայեն և ամենայն պաամիչյ»
վարուց \,երսէսէ ։
□,ց,է,20Օհ֊/Օօօչ^10
13օ
113* ՉՀպաաոՈէէ-թէւՅ, պատկերին
և պաևղսոյե պարեն խնդրողդ
՚ք Ա^աաենապրոսթիւնս էսորոՆե֊
9<֊ոյնէ
114* Զյ&Է՝ 34 ամս աս§տ գյլովչսն֊
գակ ժամանակ աթորւակալոս֊
(2 էրանն , որպէքո և այլ թ ՛Է պաա֊
մրչապ և գասապանագէրթ • սակայն
սլ սա ոսգէ ՛է ժամանակադրոս֊
Թ^նկր , հարկ 4 թկ ոչաւևլի վրան
զյթսան ամ և կաց նա յաէմոսն •
էւէկ որթ աւէրլի ասեն ճ գ. ոսցկ պամս
^թահանայապեաոսթեան նորա
համարին հաշոսևլ յամկ մա֊
հոսան հասուն էսր ոյ Ա . ՀՀոսս֊
կան է
115 • ՄՒ»1՝ 8V-^ • • • էհ՝
–V* \ ա *"է է*"Լ *
116* Ա՝Էսսն՝ Հէաաաքիէյև է
117 • Ա՝Է*.մն՝ ,
118 • ^ւրէէյ* 1 ^ *
119* Մհ" ն ՝ ^"յր »
120 • Ափ“*՝ Ս>* *
121 • ւԼաաճր դէակաեց սորա ասկ
Վարգան պաամէչ֊ • Ա 0 ասուրս
” յպյ"""էկ (յանին \16\ )յպյա֊
օհ/Օօօչ^^
136
ո նեյրոն դ ՀԼահապիվանս մար^
” Փէֆ "պանսղայհ ^նեչայ , ա%
99 փուսա հանդևրձէւր և արէւնսւ
99 շաղախ մարՏնով^ , որպես և
99 սպտեամն ըսա անիծէչ/ Ա • \,ևր֊
99 99 ։
122 • I՝ • խ»ք^ք «է«*^էք**՚է/ յ*–ր«*ր.
” Ն էլ» ք–»>ր –լ^–»^ր^էէր* •ւ1»յ ա ^ յ։
” ^* յ –– 4«»րէ*»լ էր ւ*ր* Ն ^*յ*9
քէ*–ք« ն՚քէ»– ՚|» Հ**^*/»9 99 *
123 • ք* ♦ ՕՐ • 0 ա*յևլու.. իլ ապաղ^
ր էս > Ւ-րք ս ՛է Տ*հհ *
124 • ^ • 1ր– 5 * ՜ |ս««»ք ■*»^**ծ» • ♦ Սէ* 3 *–
ր"ր ա * «
126 • հ \սրԷ*–»ոպօլԷս , որ է
\սսակֆւաար աւահ կ ոսաահդԽու.֊
պպսոյ յասէակոդման %
126 • I՝ • Էյ– 1»*՞<րէյ ,,։ և այլն
յասաաքԼ յ»յ1>Հ\ *
127 • Ի* ^2քէ ք »|«յ է ք\*֊ք– ր նԽ ,
, շՀ«»2 Հագ , 4 , ” > "”9 *
Գ*լ–* "ր–*5 . Մ–ք–^–*Չ » Ո–է*յ *
էւք-յ » ճւք»յ » էՐ^^-^Չ և
Գէ – *յ > *
128 • Ի շսւ-սան^սե ևգ.ևալ կր 1Լյ •
Դ՝Կ • այսինքն կ ճՀշոա֊րդ. *է ձայն
ԴՊ ( ւրՐՐ ո ո հ ո զթ* ) *
օ,Օօօ§1տ
137
129 . 13 ^աանօրյիշաաակութք
րովպայ, որպկս և գկնի ( 4 ^ 100 )
մաանսնիշ֊ ի&ե ց ու. ցանկ , գի կամ *
սա քՕկթևին գրեաց նախ գէքարս մե֊
ծի ,թ ահանայապեաին , և կամ*
պաամեաց մանրամասն , և մի ոԱև
յաշակերաաց նորա եյեգ^ի գիր .
թայը հա^անագւչյն կ թկ ինքնին
գյևաէն բանս \\րբոյն նշանակեալ
հր դր Ոէ Լէ գագօթսն ասն մ՝ և ըէլ
գոա֊շակոա֊թ իւնսն . որթ ապա փո֊
խնյան դ հսչյ գիր * \ակ ոյր ար֊
դնհթ յաշակերաայ Ա ՝եսրովպայ
ղիպոզագոյն կր գքարթս գր^լ,
յրաե թկ նորքն ինթեան ^թեաորգ֊
ւ֊ոյն՝ վ>աջին Ա՝ ովսիսի , և հա֊
ա֊ասաիս աաե կարենալս որթ
վննեալ գգիւ֊անս \յրուսագեմա֊
Հր֊ ո ց *ի Ս • & ա ն"բ ասացին թկ
այս պաամութիւն վարոա֊չյ *\,եր֊
սի սի մակագրեալ հր յանուն
ի| որոննցէ-ոյն է \) ակ այն եթկ
ովսիսի դրնալ իցկ և եթհ
\\րրահամու. , գի սա կոչի հեգի֊
նակ \\րեւձրչեայ գրոց պաամու .֊
թե ոնց , յսրմկ օմաեգակեցաւ.
*^Օօօց1տ
Ա՝էրսրովյ թ ^ վևրսաին յհրիլ^
րորլ պաամհւթ Օրանն ք և Օրթկ ն ո֊
•յաքե վարդապևափ , Օրրևւի ու.
քքրթ և ձևրւէն օաարի մխՕրալ ՛ի
* ~ րանր յիշատակի
Լյ ՝ եսրովսվայ երից ու այս էրն •
« Ի ՆժՋւ ( 967 ) Թ»է»4ա
9) Հ^այոց և ՛ի վերադիաո֊
99 փչութ էրանն անառն Վահանայ
99 ^ա/քքյ կաթուղիկոսի , և յամս
99 Աձ 0 "^ ^ագրաաաանւոյ Հայոց
99 թ աղա լորի ՛ի աանկն Հ^ւա.
99 կայ , էրս Ա*եսրովպ ն ուա սա
99 հա* հան այ ՝Է ՀԼայոյ ձորոյ ՝ի
99 Հողոցմննց , ուս ափ 011^
99 սկփ հր նրանն լի նահաաակն
99 յաւուրս սրբոյն ւԼ արղաեայ • • •
99 մհծ ցան կութ նամբ ծ՜աղկարարլ
99 արարի ղքիքտս ղայս ՛ի Հայոց
99 Յևացորգաց յ\Հրնւնչից գրոց .
99 ղյաղթութիւն և զվաաթարու
99 թիլն թաղ աւորացն Հայոց և
99 1 Ն^րաց , և զաո-ստինութիւն և
59 ղսրանչնչիս հայրապնաաց աոհ֊
99 յից սրբոյն Գ(*իգ ո րի Լ ուաա֊
139
99 սրբոյն \,երր սեսի , և պյյաքու֊
99 թիւն և գյաղթութիմհ արիա ,
99 կան ագգփն Ա*ամիկոնկից ։ • * .
99 էյ»*– արգ *Ա*Լ) ս հանեաչ^ յ\Կ ,ե –
” *■*•/& ր «”յ Հ 17 "յ *®“"յր"Ր–
99 գացն պա ամոլ թե անց . և եսաու
99 որգիացեչոյ իմոյ սուրբ աւա.
99 գանին ծն*1 դե ամբն ։ (Լս/ՀաՆս/Հ
99 , ՚/> գերւփլն որ
99 կ—չի Վարժի 99 ւ
130 • Ի լուսանցս Վյ • » Այ«»
Հէէկ և որթ գինի (\Փ*յնթն , վեհթ
և իւորինթ և յաւերժականթ իմն
բանր , ապա յերգս շչսրա
կս/եայ մերոց յեգան ՛ի կարգս
հանգսաեան , կամ՝ յաո֊աջա ֊
Գ՚Ժ*՛ ՛է ^Ն^րսիսկ արաագրեալթ
Հրին և կամ * ուսեաէ ՛ի բանից սրբոց
հարց ^Հեգեցւոյն ՀՀունաց , և կամ՝
զուգաիյաէւհութիւն ժամուց մա , լ
հուն և մեր ձեցերըէք յաւիաերնա ֊
կանութ եան՝ աղգկր նմա • և որ ֊
պկս ՛ի կեանսն՝ նոյն և ՛ի մա հուն %
հրաշալի ոմն և մեծոգի գա անկ ր
*ի մա հացուս 4) արթեւն այն * և
արժան կ մեգ երախաիս նմա մա֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
140
ա ոսչյանել և վասն այսպիսեաչյ
նորա աւսէնդեյոյս Ր^իշ . դի
եհաս իսկ մեէէ ընթև ոնուլ * ի
Հչսրակնույի հկոսմ *, *ի դասս հե֊
դինա կաց երդոցն՝ յիշեյ այսպկս
ս է 9հանդսաեանն՝ յերսկս ^ւս^ր ֊
51 թևւ. 11 է ^>ու^4 և ՝ի կարգս
մա ա են ի աղօթիյ նորա անկեալ
կին այս բանթ , գի յիշի ուրեմն և
մաաեան ադօթիչյ յանուն նորա ։
131 • Ի Լ ոլ " • ՋԱ* ս Ա Ա ^ և վ^ > հ*
աո. աջին ձայն տ
132 ♦ I* • տ
133* Ի • ,
134* *| %երու(միան ՚խ աչին ՛ի Ղ\ար֊
սիչյ հանդիպի ամկթ աւելի րան
^170 յեա մահուան Ա • Ս».
հակայ , յաւուրս իյոսրովու ւ -
Զիթ երկբայոլթիձ, , նա իբրև*,
հասաաաուն աւէսնդուքմիւն ըն֊
կալի ալ կ յադդկս , դի բադում
բանս մարդար կականս իյօսեչյաւ
այրն \\սաուծոյ յերսկս ք ի ժա $Ր
մահում. այլև չինդ այն ոլկ երկ֊
դի յանուն նորա յօդեցին
և “ՍԼթ բանս բադումս , որպկս և
141
ասա յէա բանից աո֊ մանն է* բու.֊
ոապէմի 9 Է հո-ովքայեցւ֊ոց՝ ՝է կար֊
դէ պ աամհւթ էսն \յ*էսրովրայ
ևրէչյու. գասնին երկար րանթ ըզ֊
կաաարաեե ժամանակաց և պյէ֊
աին թագաւ֊որոէ֊թ էնկ հայոց և
ղվախշքան ե աշխարհի , որ *ի հին
պաամու֊թ էսն վարուցս յայսմիկ
»ձ ղ-աէսնքաև է 1 ակ յ ք\ Օր • ո^րոյն
պաա յևա պաամհէ-թ էանն գրէալ
կայ աքն ղղոէ֊խ , և ղի պա կաս է
սկիպյն և խորագիրն , անգիաա֊
նավթ և պու֊սսն • էն էն և. յայս ֊
րէ;ն էգէալ բանս բնագրին % ինչ֊
ինչ֊ ՛ի 7ձսհ վննէլոյ և. ճշգէշոյ ,
բաքյ ոչնէրկ մեգ աէղիս ւ
136– Ր֊ ՕՐ • Ը«ք քաՆք.Ն է
136 • * և Գ • 4|«ք ր «է» ք ք տ
137 • * • հ»Հ*նա*Հի է
138 *
139 • * • ՄհհէԳ * * , Նէ*Խէ*1ր *
140 • յՕր • պակասեր *–*–ք– *
141 • Նրն Ոէ ֊ Օր • Ո^չ և յէր1ր1՛
ղար+այ*Խ(Լիանն * թաա֊էցաա֊
ոմանց *ի հարց և յասաու֊ածա֊
բանից ՝ թե որթ անկնունտ մէո֊ա֊
ւհ/Օօօչ^ւ"
142
նէն երաքսալրն՝ յեա յարուՀՅ-եաև
•Ոա-ևլոց կէրվեն ՛Է վեր ալ ել
կրէ • յ ս Ա ս Թ-ւԷ ակնարկեչ
սրրոյս է ք Հայյ էլկեղե^ոլ ոչ
վշքէւեաչ Է^Է, հասաաէոո*.(վեաւ1բ.
պի/ևդրոյս , և ոչ մձքլ վիճելի է
142 • յՕր • *
143 • Ի լոսս . ՋԴ՝ • Կ8*
144* 3**չյ ս վչ^յր կարդ.եալ<\% օր •
դադօթսն , ապա դեդչխ ասելով •
է“– ա & ահ/ևայՆ* զար գ+անէա ՚ք, լք,ա֊
Հաքէէէէր *յաՀ»ք»Խ*քԼԷան • Լ. ա ֊
•Լ^է՚-Լ յէք1–ք » և ա "է ա 4րա/այէ–»3
քափ-քԼ^ան Է*ղ~Հ»յև ՚ք, ք-աշ ՆԺ~Լ, և
պլլն • որովյալա աոՕւե % դի երկալտ
եսս եէն բանթ աղօթիէլն , գ.ուչլե
և Հան դև շահ ա կեալսն յ՚\\ և ՛Է
ք\ • օրէնակսն , և դի ո՛ճով գրեալ
եր ամենսչյն յըեդարձակ պաա֊
աքհ*–թև ւս1ւն է
1 48 • \\յսպկս յՀ)ր . էսկ ՛է (\ . .
Բ՝–րէ–ք՛ Գր^է-րփ • ^ *ւ–“–– ր –
ք,ք *Խ*լղա~(Լ է*./ք ։ Էյ*. այէՏ *էք 8^ , -
և պլլի է
146 • ՕՐ. 0աւ^ ո< – • |* ;*ք|՚"յ՛
* աա հէ&հ » տ ր ^–^––յք՚ւր V– ~ն–
^Օօօց1տ
ք> »՝
143
հ ա >*էլ–3 . *լ–ք յ-» Ն 9V-»լ է Հք քք*.
ս «՛եք քէ-ւր–֊
քԼք,յլ Հաքհէա ք,1) յև րր –«ք. ք – (Լ%–»/ք
• հ ան •ւՒ Ղ է ^րր –ր և
•ւ ՚^՚ւհէր • *ւ1* ր– 4~յ* V– –«–աՆր
4ւ–*9 # ^ ^՚լ ք ***** ; ա –յ՚րէ~ւ.– .
147 • | Աբաանօր աա-արտՀ գ» օր . որ֊
պես և կարգ, բ անի պաամու
թնան սրբոյն պահանջի • բայց
գրէ հնանան ալ գչոա֊խգ վքրրՀա^
բան ի բուն Օր • և յ գ, . և յայ֊
(ույՐ նրկաթագիր հաաոսածի
պաաաՐութնանն , զոր անիվի , և
կոչեսյութ գ. օր . , գրնալ *ի
ս ^է / Լթ ն կ*Ա ս Ժ Ռ +արու. , որպիս
յիշաաա կարանն շույանէ.
” *1 ա *– հիահրաշ, պաամութիանա
” անաոն հերսիս ի մեծ վկայի
^ ^րիաոոսի և ասաուած ագա ֊
” *~ան վիր ագիաոդի Հ^այոյ . *ի
” թ՞վական իա Հայոյ *ի էՀշՀ^
” ( 1131 աւՐ անառն ) • ձնո.ամբ
99 մեղսաթորիս և անարման ծա֊
99 ո֊այէս քրիստոսի 0 ակոբոսի
99 կրսնրի և. հէրջ^
148» I՝ ՕՐ • *1յ«»ք»ւ»ք աքքՆ և»
ւհ/Օօօչ^ւ"
144
է* էու^"***"* . 4+0-րէ^ . և
"Ս& *
149 • 0 • ք\«***ր* Ս«^««ք»*.1*է«՚3 է
պկս և ղՓ*է *
1 50 • 1* • և 1«փք1 *
151 • յՕր ♦ ԳէՒ*1 տ ; *
162* *• ւրւԻլ4*
153* Մ ո *Լ ս • \օոր. յէ պոթ միայն
ասկ ղեկն ՛ի շ Հենայ Ա* ամղուն
անուն • էսկ սա երկուս՝ Ա՝ա*ք և
\\ոն , որու^Ր և պյԱէ ՝Է պաամչաայ
հեաեւէն . Հանգի \\գաթանգեղէ
ասեն նախ այսպես պայս պպ , ^ րա Լ,*
և ըսա նմահկ՝ Հ Դ ագարայ Փ ա ք֊
» յ ո օ ո Յ և “ԱԼ ք » ո րպէ Ա
4կՀյե և Ս իյհոե \\պարանեցէ ՝է
ՎյիպասանուՀՅ-եանն Ա՝ աէ/իկոն ե֊
ն Խ ՝
« ք &Ոսպ*ձա յքԱ ա աակե ք .
յԱր^Աք &–ւ*պ.– ( Դ.–։ . փ-րո • )
•՝•»» ս՜~է** ո. 1–,*–Հ*–լ.
ռգաթաձգպխգ գալ հեաեւեալ.
ս.>՝ V ԱեապաՕա ՈեՆա, Հարքևպչ
|» աքա^է Հքաայգն աւաեալ ,
Օր * ԳՕ—Լ *•*. ~ւ–*գեալ*
0*–» եւ Կ&ակըն փախու^եալ
շք ե եաս ա ա ՚ն է ՛ի ^աքա ա\ ՚ ք եա լ , և է
145
1\յսպե* հհպյէ և.* է Հագոսաեո
պաամհսթեան^ կարգեաչս նախ
Հան զպաամհւթէւնն Հերակչի ՛Է
ղևբէոսկ; , որ *Է հերուն ապագրե ֊
Ց ա *– ՛է 1| ոսաանդնոսպօփո • ուր
( 38 ) րանրե զշքեն աչք և. հար ֊
չյոսածն՝ \\քէաթանաէևպ1րայ են և. ոչ^
Ս աեփանոսէ $արօնաչյւոյ , որպես
երկբասյխ կամ՝ կարեկ բանա ակր հ բա֊
աարակէչն • Հանգի \\աեփանոսգ
“ՍԳ ե » "Ա^չափ կրսեր
ժամանակաս Հան գ\\երէոս որ չափ
սա Հան զ\\գաթ անդեր զ . և ՛ի
նաքանկ դաոափարեա/ կ ոո9րան
հաաոսա&ն որ ՝է գզխոյ աեոլյա Հ
նեալ քՀ , դպր ութեան՝ չըսանն • •
«( զն ոյն ձես օրէնադրկ Ո տ հե^
աեսեալն « <ԼԱ*աւֆկոնեիէյ Ո և աչքն
վերնագիր կ նորոյ հաաոսածի աե֊
դեկութեան զԱ^ամիկոնենիչյ , ս*յլ
թերասի էս խաոն • որպես ե. ամե ֊
րս»նթ պաամուվմեանն « «# ֊
նոլյսնեալ գպրոսթիսնն , խմրա
դրուՀքէԷսկք են զանազան պաասէը֊
ձ ա Ջ 1*"^ * բազում՝ ուրեք աեյա֊
րէէտ էս պակապ> , էս յայա ե Թե ե
ՆԵՐՍ. ԴԱՐԲ>ԵԻ. Ա. 10
□ւցւտ^ճ հ/Օօօչ^ճ
146
թրչոր *է 0 եբէոսկ և. է որ ՛է յեա֊
նույ մուՆհալ կա֊աևալ կ յ»^ր է
164 • Դ* ՕՐ • *
166 • Հ և Գ • ՅաղյԼա֊քԼՆՏէ *
166 • Դ» • է* *ծ*^» <լա|ւ»Հ«1ւ|քք ։ Ի . և
աևղ* տ
167 • * • Ի"1 *||* Պ–– 1-յ ք^գաաա ր քև
Հայաշ , »ք»–Տ աՆա-է Է ք ^աք/ա^
ր**–1ր* » էրՒ– •րր*" ։ է Ն հ-քն՝ •-
ք»յ »*Ն«– Ն ա*»«ջՆ«ւ»ճ Աք>լ*| ք I–
էրև–րր։ ,Ն Վհ–լ–»ո– 1 . - **–յր 1Ր»«
է– էւ. և "VI*՛ *
168 • *•* • ե– •^•ր։՛։ ք+յ
յալ|ւ»ւ»ք4|*« Ս՚^^էւ •^»ք*^էք 1,
Հ"9"9 *էր Ն |ք«4|«4.|^յ ք–ք–*Լ
ՏաՀաաաՏք– • և> թարք^ա Լ ղքաքհձ» ^»"ք«*
փ«ք«ձ ք |է Տ ա ր #ն ք–»*– և ք^՚՚ւծ–
՚|» վաՆան է
169 • & և Դ • աք«– »ք^*ք– *
160* **• • ^•"Տաղաապայ »քք*–^ էՐ 1 *–
Ն«–էլք» քք^է^էհ *է*"»– Ն * Է– մս
Ն էր Գ Հ~Հ»ո.~"պ»յ րք Ն *և*»ր֊
ր աՆ և. Հէ~յհ~1 . և
էհ** Հա/աւա-էէ^ * 8&Լ* ^ Ռ •
Օ/* • I էք^էւՅ»^ * ^ է
յաւէր/ու. . || ք 4^^ *ք» “"""՚ էք»
147
էր*–»– շքհԿաաքԼք,յւ »րթ*յն նհր-Հ-ք՛ •
*ր*ւէր և *ք» - 9է ն պատ/»ա1Լ^յւ 9 –*^,
Ն –– *լք–չ––ււ|**յ» - չ«", –ր *1– ^
ցան <«ն(Լ «•«■*/ պա*1լՕ+և ՚քւ *քՀրֆ*տ*»
0|ա*^« տ քէսՀ* զսւատէ§ոէ–(9Էսև սո ֊
5*" "էնէէֆ յ\շղիշիայ , որպկս և
ասկ է ս կ յայաեապկս Հ)ր •
դրև ալ *է Չ ՋՕ՝ • Ի - $*» –|–»^– .
. է-ք *"»^*"ր ք–՚ևք*–ք
յ"* ք յև ք է–լ V –րք–> Եոյ՚ւէէ *Լ–»րր~֊
•^է^ք» • –ր **■ *։• "*ք.
^«յ^շԼ^աՆՆ էրքԻհ *
□ւցւէ^ճ ^Օօօչ^
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11